Ενδείξεις περαιτέρω κλιμάκωσης και διάχυσης της έντασης καταγράφονται στα ελληνορουρκικά ενόψει της μετάβασης των υπουργών Εξωτερικών -σε πρώτη φάση- και των ηγετών εν συνεχεία, στις ΗΠΑ στο πλαίσιο της Συνόδου Κορυφής του ΟΗΕ.
Έντονο διάβημα διαμαρτυρίας αναφορικά με τουρκική παρενόχληση κατά του ερευνητικού πλοίου Nautical Geo, καθώς και την έκδοση παράτυπης navtex θα επιδώσει η ελληνική πρεσβεία στην Αγκυρα κατόπιν εντολής του Υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια.
Η ελληνική πλευρά, μετά από μπαράζ τουρκικών αντιδράσεων σε προσπάθεια για διεξαγωγή ερευνών στην περιοχή ενός των 12 ναυτικών μιλίων νοτίως της Κρήτης και της Κάσου, θα επιδώσει έντονο διάβημα διαμαρτυρίας στο τουρκικό ΥΠΕΞ.
Το ερευνητικό πλοίο γαλλικών συμφερόντων «Nautical Geo» (υπό σημαία Μάλτας) που επιχειρεί τα τελευταία 24ωρα να διεξαγάγει έρευνες σε περιοχή ανατολικά της Κρήτης, στο πλαίσιο της χαρτογράφησης της πιθανής πορείας του αγωγού East Med, εμποδίζεται από τουρκικά πολεμικά κάθε φορά που βρίσκεται πέραν των χωρικών υδάτων (6 ν.μ.).
Αυτή τη φορά το θέμα ήλθε στην επιφάνεια λόγω ελληνικής NAVTEX για έρευνες μεταξύ 16 και 22 Σεπτεμβρίου και αντι-NAVTEX εκ μέρους της τουρκικής πλευράς, βάσει της οποίας η Αθήνα δεν έχει δικαιοδοσία έξω από τα έξι ναυτικά μίλια ανατολικά της Κρήτης.
Κίνδυνος στρατιωτικοποίησης
Στο νέο περιστατικό, τουρκικά πλοία παρενόχλησαν διά ασυρμάτου (hailing) του «Nautical Geo». Στην ένταση αυτή αντέδρασε το Πολεμικό Ναυτικό με αποτέλεσμα την περιοχή να προσεγγίσουν πολεμικά σκάφη. Αν και δεν υπήρξε ένταση μεταξύ μονάδων επιφανείας, εν τούτοις η κινητοποίηση πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού αποτελεί ένδειξη στρατηγικής στρατιωτικοποίησης της έντασης. Από ελληνικής πλευράς αυτό χρησιμοποιείται ως δηλωτικό κόκκινης γραμμής. Από τουρκικής πλευράς όμως η διάθεση στρατιωτικοποίησης εργαλειοποιείται για να να καταδείξει την “εικονική” εκτόνωση από ελληνικής πλευράς.
Η ένταση στην ανατολική Μεσόγειο συμπίπτει με το ανακοινωθέν της EU MED 9 και την έντονη μεν, αλλά σε χαμηλό επίπεδο δε αντίδραση της Τουρκίας.
Το χρονικό της αναζωπύρωσης
Ήδη από τον Ιούλιο, Αθήνα και Άγκυρα δοκιμάζουν τα όριά τους, καθώς η Ελλάδα αδειοδότησε έρευνες νότια της Κρήτης, ενώ η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλλει το δόγμα περιορισμού της επιρροής των ελληνικών νησιών, στρατιωτικά και στην ανατολική Μεσόγειο.
Η ένταση στα ελληνοτουρκικά βρίσκεται σε τροχιά αναζωπύρωσης από τον Ιούλιο, ενώ η αποστολή ελληνικών patriot στη Σαουδική Αραβία και η κινητικότητα της Τουρκίας στα Βαλκάνια και την ανατολική Μεσόγειο φαίνεται να ρίχνουν λάδι στη φωτιά. Αμφότερες οι πλευρές φαίνεται ότι προετοιμάζονται για ένα -ακόμη- stand-off. Μέχρι στιγμής όμως δεν είναι σαφές το πεδίο και οι διαστάσεις που μπορεί να προσλάβει μια τέτοια αναμέτρηση.
Με δεδομένη την διάχυση της προσφυγικής κρίσης από το Αφγανιστάν και την προοπτική σταθεροποίησης της Λιβύης με τις επικείμενες εκλογές του Δεκεμβρίου, Ελλάδα και Τουρκία φαίνεται ότι επιχειρούν να λάβουν θέσεις ώστε να επωφεληθούν τα μάλα. Αυτό δημιουργεί ένα πολυεπίπεδο γεωπολιτικό ανταγωνισμό.
Ταυτόχρονα όμως, η αναδιάταξη ισορροπιών σε μια σειρά από μέτωπα που επιχειρούν δυναμικά οι ΗΠΑ, δημιουργεί προβλήματα επικοινωνίας, συνοχής και κενό εξουσίας.
Βγάζουν δόγματα από το συρτάρι
Σύμφωνα με την «Καθημερινή» της Κυριακής της 11ης Ιουλίου, το τουρκικό ναυτικό δεν επέτρεπε στο «Nautical Geo» να προχωρήσει στις έρευνες τις οποίες έχει αναλάβει για λογαριασμό του ελληνικού Δημοσίου, κάτι που ήδη τότε το οδηγούσε να παραμείνει στην ευρύτερη περιοχή βόρεια της Κρήτης.
Το σκηνικό φαίνεται να επαναλαμβάνεται τώρα και ενδεχομένως με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα από τουρκικής πλευράς.
Δεδομένου ότι η Αθήνα είχε δοκιμάσει τις αντιδράσεις της Τουρκίας νωρίτερα, εκτιμάται ότι το νέο επεισόδιο δεν ήταν τυχαίο, αλλά προδιαγεγραμμένο και ενδεχομένως ελεγχόμενο.
Έτσι, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να προωθήσει την αντίληψη της επαναφοράς από την Τουρκία σε ακραία δόγματα, τα οποία παράγουν ένταση.
Ειδικότερα, όπως αναφέρει ο Βασίλης Νέδος στην “Κ”:
πρόκειται για την επί του πρακτέου υλοποίηση της «Ναυτικής Στρατηγικής» του απόστρατου, πλέον, υποναυάρχου Τσιχάτ Γιαϊτσί, ο οποίος και σημείωνε ότι η Τουρκία δεν θα πρέπει να αποκλίνει της άποψης ότι στο Αιγαίο τα ελληνικά νησιά διαθέτουν έξι μίλια χωρικών υδάτων και ουδεμία άλλη θαλάσσια ζώνη (προφανώς ούτε υφαλοκρηπίδα).
