Η ελληνική πολιτική σκηνή εισέρχεται σε περίοδο αυξημένου ρίσκου, το οποίο όμως δεν καταγράφεται σε όρους country risk, τουλάχιστον όχι ακόμα. Ο κίνδυνος επικείμενων πολιτικών εξελίξεων όμως αποτυπώνεται στην υποκείμενη κινητικότητα η οποία έχει αρχίσει να γίνεται αισθητή. Τεχνικά, αυτό αποτυπώνεται ως “σιωπηρή μεταβλητότητα*” ή “implied volatility”.
Η κυβέρνση βιώνει δημοσκοπικά τη φθορά της πανδημίας και της οικονομικής κρίσης. Την ίδια στιγμή η μείζονα αντιπολίτευση φαίνεται ότι θα προσπαθήσει ένα νέο άνοιγμα προς ο κέντρο επιχειρώντας να καρπωθεί μέρος αυτής της φθοράς που μέχρι τώρα δεν έχει εισπράξει. Το σκηνικό αυτό δημιουργεί δύο πιθανά υλοποιήσιμες προοπτικές και ένα πεδίο αντιπαράθεσης.
Από τη μια πλευρά η Νέα Δημοκρατία κινδυνεύει να παγιώσει τις απώλειες, απολύοντας πολιτικά και κοινωνικά ερείσματα, που θα σημάνει απομάκρυνση από τον μεσαίο χώρο. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα επιχειρήσει να “αγκαλιάσει” ομάδα πολιτών που απέχουν από την παραδοασιακή του βάση παρέχοντάς τους πολιτικό καταφύγιο και επχειρώντας να τους εκφράσει. Η μάχη για τον μεσαίο χώρο αποτελεί ένδειξη έναρξης μιας νέας προεκλογικής διαδικασίας, ενδεχομένως… πρώιμης.
Κίνδυνος ανατρπών
Ως εκ τούτου, το ρίσκο πολιτικών εξελίξεων σε όρους μελλοντικής αξίας μπορεί να ανέβει καθώς η αμφότερες οι πλευρές θα υιοθετήσουν πιο επιθετικές πολιτικές, ενώ η θεώρηση της κυβερνητικής πλευράς για τη δυναμική και την πιθανή έκβαση της μάχης αυτής θα μπορούσε να πυροδοτήσει πολιτικές εξελίξεις σε οποιαδήποτε μελλοντική στιγμή.
Παράλληλα, υπάρχει και ο κίνδυνος κλυδωνισμών από τους αποκλεισμένους, κομματικούς και μη. Ο παράγοντας αυτός δεν είναι εύκολα μετρήσιμος, είναι όμως υπαρκτός και στο παρελθόν έχει κρίνει τις εξελίξεις. Ο Αλέξης Τσίπρας το βίωσε στις Ευρωεκλογές, οι οποίες τον εξώθησαν σε παραίτηση.
Ο Παπαχελάς φοβάται νέο 2015
Αυτό αναγνωρίζει με διαφορετικό τρόπο ο διευθυντής της “Καθημερινής” Αλέξης Παπαχελάς, ο οποίος προειδοποιεί ex cathedra για τον κίνδυνο ενός νέου 2015… Ο έγκυρος δημοσιογράφος πρώτα επιτίθεται στον Αλέξη Τσίπρα και τον τρόπο που χειρίστηκε την πολιτική του δυναμική το 2015.
Μοιάζει ενίοτε με «τρενάκι του τρόμου», που βυθίζεται και απογειώνεται με την ίδια ιλιγγιώδη ορμή. Εναλλάσσονται δημαγωγοί με ανθρώπους που πάνε τον τόπο μπροστά,
αναφέρει στην εισαγωγή του ο διευθυντής της “Καθημερινής”.
Μπηχτές στον Μητσοτάκη
Στην κατακλείδα του κειμένου, όπου συγκεντρώνει τα σημαντικά μηνύματά του, στέλνει μηνύματα αυτοσυγκράτησης και επαναξιολόγησης προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη, υποστηρίζοντας εμμέσως πλην σαφώς ότι κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχο και μαζί το ηθικό του πλεονέκτημα.
Ο μόνος τρόπος για να μη γυρίσουμε πίσω είναι έργα, περισσότερα έργα, που θα κάνουν τη διαφορά στον πολίτη. Και ταυτόχρονα, αποφυγή των πρακτικών που οδήγησαν το παλαιό πολιτικό σύστημα, που δεν έχει εγκαταλείψει καθόλου τις παλιές του συνήθειες, στην καταστροφή.
Ο Αλέξης Παπαχελάς ζητά από τον Κυριάκο Μητσοτάκη επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και χαλιναγώγηση των κυβερνητικών και κομματικών παραγόντων. Ενδιαφέρον έχει και η αναφορά στην ύπαρξη δυνάμεων του λαϊκισμού και στην κυβερνητική παράταξη, τοποθέτηση που εκτιμάται ότι αποτελεί ηχηρό μήνυμα:
Οι δυνάμεις του λαϊκισμού ελλοχεύουν πάντοτε, όμως, σε κάθε παράταξη. Και με όπλο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δίνουν καθημερινές μάχες.
Μηνύματα στον Τσίπρα
Όσον αφορά στον Αλέξη Τσίπρα, ο έμπειρος δημοσιογράφος στέλνει σαφές μήνυμα ότι η πολιτική διεύρυνσης άνευ όρων υπονομεύει τη δυνατότητα αλλαγών και προδιαγράφει τον προσανατολισμό μιας νέας ενδεχόμενης διακυβέρνησης.
Η εκλογή ενός ανθρώπου σαν τον κ. Τσίπρα θα μπορούσε να λειτουργήσει καθαρτήρια. Ισως να χρειαζόταν ένας πολιτικός «από το πουθενά», που να μη χρωστάει τίποτα σε κανέναν, που θα δοκίμαζε να ξανακτίσει τη χώρα. Εκανε, ωστόσο, το σύνηθες μοιραίο λάθος. Αντί να καθαρίσει το τοπίο και να επιβάλει σαφείς κανόνες, αγκάλιασε ό,τι πιο φθαρμένο και χθεσινό, στην αγωνία του να φτιάξει ένα δικό του σύστημα εξουσίας. Αντί να χτυπήσει τη φαυλοκρατία, στηρίχθηκε σε ανθρώπους που την είχαν βαθιά χαραγμένη στην… ψυχή τους από περασμένες δεκαετίες. Δεν προετοιμάστηκε ποτέ σοβαρά για την εξουσία και, με λίγες εξαιρέσεις, στηρίχθηκε σε παντελώς ακατάλληλους ανθρώπους για να χειριστεί την πιο δύσκολη στιγμή μας μετά το 1974.
Οι διαπιστώσεις του Αλέξη Παπαχελά υπονοούν ότι ο ριζισπαστικός ρεαλισμός για τον οποίο μίλησε ο Αλέξης Τσίπρας αποτελεί λαϊκιστική υπόμνηση της στρατηγικής εναγκαλισμού ετερόκλητων πολιτικών δυνάμεων.
Ισως όμως, πάλι, να άξιζε αυτό το ακριβό για εμάς φροντιστήριο. Ξεφορτωθήκαμε μερικούς μύθους, προσγειωθήκαμε –ανώμαλα ασφαλώς– στη σκληρή πραγματικότητα. Χωρίς Τσίπρα ενδεχομένως να μην είχαμε και Μητσοτάκη σήμερα, αλλά έναν ακόμη παραδοσιακό πολιτικό παλαιάς κοπής.
αναφέρει μεταξύ άλλων ο Αλέξης Παπαχελάς.
Από την άλλη πλευρά, επισημαίνει οι πρακτικές που ακολουθούνται από την κυβερνητική πλειοψηφία αποψιλώνουν κοινωνικά ερείσματα και πολιτικά στηρίγματα.
…Τί δεν είπε
Ωστόσο ο Αλέξης Παπαχελάς αποφεύγει να αγγίξει τα ζητήματα που άπτονται της διεθνούς εικόνας της χώρας και των σχέσεων των ηγετών, στα οποία ο ίδιος είναι αδιαμφισβήτητη αυθεντία. Περιορίζοντας το πεδίο καταγραφής ρίσκου στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, ο Αλέξης Παπαχελάς είτε δεν βλέπει ουσιατσικές εξελίξεις που θα μπορούσαν να επιδράσουν στο πολιτικό σκηνικό, είτε ότι η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί είναι τόσο δύσκολη που οποιαδήποτε αναφορά σε αυτή θα πυροδοτούσε δραματική αύξηση του κινδύνου.
* Στα χρηματοοικονομικά μαθηματικά, η σιωπηρή μεταβλητότητα (IV) ενός συμβολαίου προαίρεσης είναι αυτή η αξία της μεταβλητότητας του υποκείμενου μέσου το οποίο, όταν εισάγεται σε ένα μοντέλο τιμολόγησης προαιρετικών, θα επιστρέψει μια θεωρητική αξία ίση με την τρέχουσα τιμή αγοράς της εν λόγω επιλογής. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για έναν καθαρά τεχνικό δείκτη ο οποίος δεν έχει εφαρμογή στην πολιτική. Μια διασταλτική προσέγγιση του μαθηματικού όρου όμως θα μπορούσε να βρει και πολιτική εφαρμογή.
