Από ξένα χαρτοφυλάκια προήλθε το 84% της συνολικής ζήτησης για το 15ετές ομόλογο που εξέδωσε η Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους. Συνολικά κατατέθηκαν προσφορές 16,8 δισ., με τον ΟΔΔΗΧ να αποδέχεται τελικά 2 δισ., πληρώνοντας επιτόκιο 1,17%, ήτοι 23,4 εκατ. στους αγοραστές.
Η αυξημένη ζήτηση στην πρωτογενή αγορά όμως είναι άθροισμα δύο παραγόντων που ελάχιστη σχέση με τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας. Η απόδοση που προσέφερε το ελληνικό ομόλογο διαμορφώθηκε στα midswaps +125 μονάδες βάσης, ήτοι 1,17%, ήταν όμως πολύ υψηλότερη από τις αποδόσεις των υπολοίπων χωρών της Ευρωζώνης. Επίσης, game changer είναι η συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα PEPP της ΕΚΤ. Μέσω του PEPP η ΕΚΤ “σκουπίζει” την προσφορά κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, διατηρώντας τις αποδόσεις σε συγκεκριμένο εύρος.
Έτσι, στην πραγματικότητα η Ελλάδα φαίνεται να κάνει αναλήψεις από το ATM της ΕΚΤ, μέσω του δικτύου “ΔΙΑΣ”, πληρώνοντας έτσι προμήθειες, οι οποίες είναι αστρονομικές από τη στιγμή που το χρέος είναι γνωστό εξ αρχής ότι θα καταλήξει στην ΕΚΤ. Με δεδομένο μάλιστα ότι ο χρόνος απορρόφησης από την ΕΚΤ είναι μερικές ημέρες, η Ελλάδα πληρώνει σε zero day, zero risk επιτόκια 15ετούς…
Το ATM της… ΕΚΤ
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η ΕΚΤ έως τις 6 Οκτωβρίου είχε αγοράσει ελληνικά ομόλογα 13 δισ. ευρώ, όταν η Ελλάδα έχει εκδώσει χρέος 14 δισ. τους τελευταίους 14 μήνες. Αν συνυπολογιστούν τα τελευταία 2 δισ., τότε το συνολικό ποσό ανεβαίνει στα 16 δισ., τα 12 δισ. εκ των οποίων εντός του 2020.
- Στις 4 Ιουνίου η ΕΚΤ είχε αποκτήσει ελληνικά ομόλογα αξίας 4,6 δισ. ευρώ
- Στις 21 Σεπτεμβρίου η αξία των ομολόγων που διακρατούσε η ΕΚΤ ανερχόταν ήδη στα 10 δισ.
- Στις 24 Σεπτεμβρίου η ΕΚΤ είχε ήδη προσθέσει επιπλέον 2 δισ., ανεβάζοντας το σύνολο στα 12 δισ.
- Ενώ στις 6 Οκτωβρίου η Κριστίν Λαγκάρντ είχε μαζέψει από την αγορά επιπλέον 3 δισ. σε ελληνικά χρεόγραφα.
- Έτσι, συνολικά -σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία- η ΕΚΤ έχει στα χέρια της ελληνικό χρέος 13 δισ.
Η προσοχή τώρα εστιάζεται στην ταχύτητα με την οποία θα καταλήξουν στα χέρια της ΕΚΤ τα νέα 15ετή ομόλογα που εξέδωσε η Ελλάδα.
Όπως έχει ήδη γίνει γνωστό, στόχος του ΟΔΔΗΧ, μετά τα 12 δισ. ευρώ που αντλήθηκαν φέτος, είναι αντίστοιχο ποσό να αντληθεί και το 2021. Το συνολικό ποσό για τα έτη 2020-2021 θα διαμορφωθεί περίπου στα 24 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ευθεία αντιστοιχία με τις ονομαστικές τιμές των ομολόγων που μπορεί να αγοράσει η ΕΚΤ μέσω του προγράμματος PEPP.
Όπερ σημαίνει ότι η Ελλάδα σηκώνει από τις αγορές μόνο τα κεφάλαια που μπορεί να καλύψει η ΕΚΤ.
Τα χαρακτηριστικά του νέου 15ετούς ομολόγου
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του ΟΔΔΗΧ, η πέμπτη έξοδος στις αγορές για φέτος, από την οποία το δημόσιο άντλησε 2 δισ. ευρώ, είχε ως αποτέλεσμα τη μεγάλη συμμετοχή των θεσμικών επενδυτών καθώς
- το 91% καλύφθηκε από θεσμικά χαρτοφυλάκια και μόλις
- το 9% από hedge funds.
Οι διαχειριστές κεφαλαίων κατέλαβαν τα 2/3 της προσφοράς, ενώ το υπόλοιπο τράπεζες, αμοιβαία κεφάλαια κινδύνου, ασφαλιστικά και συνταξιοδοτικά ταμεία κ.α.
Σχεδόν το 80% προήλθε από την Ευρώπη και το 4% από τις ΗΠΑ.
- Το 16% της ζήτησης ήταν από την Ελλάδα.
- Το Ηνωμένο Βασίλειο κάλυψε το μεγαλύτερο κομμάτι της ζήτησης με ποσοστό 32%, ακολουθούν
- η Γαλλία με 14%,
- οι Γερμανία – Αυστρία – Ελβετία με 10%,
- η Ιταλία με 7%
Η απόδοση του διαμορφώθηκε στο 1,152%, ιστορικό χαμηλό όλων των εποχών για το Ελληνικό Δημόσιο. Υπενθυμίζεται ότι η απόδοση του 15ετούς ομολόγου που είχε εκδοθεί το Φεβρουάριο ήταν 1,875%.
Όσον αφορά τις προσφορές, αυτές ξεπέρασαν τα 16,8 δισ. ευρώ. Η αρχική έκδοση του Φεβρουαρίου είχε προσελκύσει προσφορές 18,8 δισ. ευρώ και είχαν αντληθεί 2,5 δισ. ευρώ, με απόδοση όμως υψηλότερη κατά 63% τότε.
Τα δίδυμα ελλείμματα και τα προβλήματα
Μπορεί οι αποδόσεις των ομολόγων να είναι πληθωρισμένες από την τεχνητή ζήτηση που δημιουργεί η παρέμβαση της ΕΚΤ στη δευτερογενή αγορά, εξωραΐζοντας την πραγματικότητα, αυτό όμως δεν μπορεί να συμβεί στην οικονομία.
Σύμφωνα με τις πλέον συγκρατημένες προβλέψεις το ελληνικό ΑΕΠ θα συρρικνωθεί το 2020 μεταξύ 8 και 10%. Αυτό συνεπάγεται απώλειες της τάξης των 16 έως 20 δισ.
Την ίδια στιγμή το πρωτογενές πλεόνασμα μετατρέπεται σε έλλειμμα που αναμένεται να φτάσει στο 10% φέτος και να μειωθεί στο 1% ή να γυρίσει σε πλεόνασμα το 2021. Αν και οι προβλέψεις αυτές, δεν φαίνονται ιδιαίτερα σταθερές, ακόμα και με τις παραδοχές του προϋπολογισμού, το μείζον ζήτημα δεν είναι η αμφίβολη επίτευξή τους, ούτε οι αυξημένοι εξωγενείς κίνδυνοι.
Το βασικό πρόβλημα είναι η απώλεια εισοδήματος, ο συνδυασμός πρωτογενούς ελλείμματος και ελλείμματος στο ισοζύγιο πληρωμών. Υπ’ αυτό το πρίσμα τα 24 δισ. που αντλήσει συνολικά η κυβέρνηση τη διετία 2020-21 με τα βίας αρκούν για την κάλυψη της τρύπας στον προϋπολoγισμό,
