Σε δύο άξονες κινήθηκε η ομιλία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, στη Σούδα, στο πλαίσιο της επίσκεψής του για την εμπέδωση της διμερούς στρατηγικής συνεργασίας και την επέκταση της αμυντικής. Ο Μάικ Πομπέο κράτησε χαμηλούς τόνους -όπως ήταν αναμενόμενο- για τα ελληνοτουρκικά, απέφυγε να στείλει μηνύματα στην Άγκυρα και έδειξε στην κατεύθυνση του διμερούς διαλόγου.
Ο κ. Πομπέο εστίασε την ανάπτυξη των δομών ασφαλείας και την εμβάθυνση της συνεργασίας ΗΠΑ-Ελλάδας σε ενεργειακά και αμυντικά project, καθώς και στην ανάσχεση της ρωσικής επέλασης στην ανατολική Μεσόγειο.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών ευχαρίστησε τον Έλληνα πρωθυπουργό για την φιλοξενία του επιβεβαιώνοντας ότι οι σχέσεις των δύο χωρών «βρίσκονται στο απόγειό τους», ενώ χαρακτήρισε την Ελλάδα πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή. Επίσης, ανακοίνωσε τον μόνιμο ελλιμενισμό του πολεμικού πλοίου USS Hershel «Woody» Williams: «Είναι στρατηγικής σημασίας επιλογή ο μόνιμος ελλιμενισμός του ελικοπτεροφόρου πλοίου “USS Hershel «Woody» Williams” στη βάση, «γιατί είναι στρατηγική θέση και συμβολίζει την στρατηγική συνεργασία που υπάρχει και θα συνεχίσει να αυξάνεται».
Αν και τα media εστίασαν στον μόνιμο ελλημενισμό του αμερικανικού πλωτού-στρατηγείου “Woody Williams”, δεν εμβάθυναν στον ρόλο του πλοίου για την ευρύτερη περιοχή. Πρόκειται για πλοίο που θα αναλάβει τη διαχείριση των day-to-day επιχειρήσεων των ΗΠΑ στην περιοχή, δίδοντας δυνατότητες που θα απεμπλέξουν ενεργητικά πολεμικά πλοία και παρέχοντας real time εικόνα της κατάστασης σε μεγάλες περιοχές. Στην πραγματικότητα πρόκειται για πλωτή βάση, με πλήρη υποδομή, που αναβαθμίζει την παρουσία των ΗΠΑ σε στεριά και θάλασσα, επιτρέποντας την εκτέλεση πολύ μεγαλύτερους εύρους λειτουργιών και αποστολών.
Ο κ. Πομπέο -ο οποίος αρχικά ευχαρίστησε το πρωθυπουργικό ζεύγος για τη φιλοξενία του- είπε ότι είναι η πρώτη φορά που ένας Αμερικανός ΥΠΕΞ έρχεται στην Ελλάδα δυο φορές σε σύντομο χρονικό διάστημα. Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην «πολύ ισχυρή στρατιωτική σχέση» Ελλάδος-ΗΠΑ και πρόσθεσε ότι η Ελλάδα είναι πυλώνας σταθερότητας αλλά και ότι είμαστε πολύ περήφανοι που στηρίζουμε την ηγεσία της ελληνικής κυβέρνησης και την στρατιωτική ηγεσία.
Αμυντική συνεργασία
Ο κ. Πομπέο είπε ακόμη ότι συζητήσανε με τον υπουργό Άμυνας Νίκο Παναγιωτόπουλο και «δουλεύουμε για να προωθήσουμε τα πράγματα που συζητήσαμε πριν από ένα χρόνο σχετικά με την συμφωνία αμυντικής συνεργασίας που έγινε πέρυσι».
Ο υπουργός Εξωτερικών ΗΠΑ, αφού επισήμανε την ανάγκη ανάσχεσης της Ρωσίας, την οποία κατηγόρησε για αποσταθεροποιητική συμπεριφορά, αναφέρθηκε στην ανάγκη στήριξης του Οικουμενικού Πατριαρχείου, το οποίο η Μόσχα επιχειρεί να υπονομεύσει. Η αναφορά αυτή, έχει αυξημένο ειδικό βάρος και χρήζει επισήμανσης και ανάλυσης.
Εκκλησιαστική διπλωματία
Η εν εξελίξει εκκλησιαστική αντιπαράθεση, ξέσπασε μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Εκκλησίας της Ρωσίας, λόγω της απονομής αυτοκεφαλίας στην εκκλησία της Ουκρανίας. Τώρα, ένα νέο μέτωπο απειλείται, καθώς αίτημα χορήγησης αυτοκεφαλίας κατέθεσε εκ νέου η Αρχιεπισκοπή Αχρίδων, ήτοι η Εκκλησία της Βόρειας Μακεδονίας.
Ελληνοτουρκικά
Αναφερόμενος στα ελληνοτουρκικά, ανέφερε ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν τις συζητήσεις μεταξύ μελών του ΝΑΤΟ «όπως μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδος», πρόσθεσε ότι συζήτησε με τον ΓΓ του ΝΑΤΟ Στόλτεμπεργκ «σχετικά με την πρόοδο που γίνεται στο ΝΑΤΟ» και εξέφρασε την ελπίδα ότι «αυτές οι συζητήσεις μπορούν να συνεχιστούν με σοβαρό τρόπο».
Έκλεισε τις δηλώσεις του κάνοντας αναφορά στην επέτειο των 200 ετών από τη έναρξη της ελληνικής επανάστασης και ευχαρίστησε τον πρωθυπουργό άλλη μια φορά για τη φιλοξενία.
