Νέα παρέμβαση, αυτή τη φορά δια στόματος του Μάικ Πομπέο, στο ζήτημα της Αγιάς Σοφιάς κάνουν οι ΗΠΑ, καλώντας την Άγκυρα να διατηρήσει τον μουσειακό χαρακτήρα και να σεβαστεί την ιστορική διαφορετικότητα.
Αν και η παρέμβαση ισχυροποιεί το μέτωπο απέναντι στον ιστορικό, πολιτικό και θρησκευτικό αναθεωρητισμό, ταυτόχρονα αποδεικνύει ότι ο Ταγίπ Ερντογάν “χτύπησε φλέβα” και ότι το θέμα αποτελεί πλέον διαπραγματευτικό κεφάλαιο για την Άγκυρα, που συνεπάγεται ότι ανά τακτά χρονικά διαστήματα θα επανέρχεται στο προσκήνιο.
Χρονικά, πάντως, η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, ακολουθεί την παρέμβαση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, σκιαγραφώντας έτσι τον απευθείας δίαυλο και τα αντανακλαστικά.
«Προτρέπουμε την κυβέρνηση της Τουρκίας να συνεχίσει να διατηρεί την Αγία Σοφία ως μουσείο, ως παράδειγμα της δέσμευσής της να σέβεται τις θρησκευτικές παραδόσεις και τη διαφορετική ιστορία που συνέβαλε στην Τουρκική Δημοκρατία και να διασφαλίσει ότι παραμένει προσβάσιμη σε όλους»,
αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση. Επίσης, αναφέρεται ότι
«αυτό το εξαιρετικό μνημείο αποτελεί μαρτυρία της θρησκευτική έκφρασης και της καλλιτεχνικής και τεχνική ιδιοφυΐας, που αντικατοπτρίζεται στην πλούσια και περίπλοκη ιστορία της 1.500 χρόνων. Επιπλέον, το καθεστώς του μνημείου ως μουσείου έχει επιτρέψει σε άτομα από όλο τον κόσμο να έχουν πρόσβαση σε αυτό και να προβληματιστούν σχετικά με αυτό το υπέροχο επίτευγμα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν μια τυχόν αλλαγή στο καθεστώς της Αγίας Σοφίας ως υπονόμευση της κληρονομιάς αυτού του εξαιρετικού κτίσματος και της αξεπέραστης ικανότητάς του – που είναι τόσο σπάνια στον σύγχρονο κόσμο- να υπηρετεί την ανθρωπότητα ως μια τόσο αναγκαία γέφυρα μεταξύ ανθρώπων διαφορετικών παραδόσεων και πολιτισμών. Επιδίωξή μας είναι να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με την τουρκική κυβέρνηση σε μια ευρεία γκάμα θεμάτων αμοιβαίου ενδιαφέροντος, μεταξύ των οποίων και η διατήρηση θρησκευτικών και πολιτιστικών μνημείων».
Το State Department είχε παρέμβει και σε χαμηλότερο επίπεδο, δια του πρέσβη, αρμόδιου για τις διεθνείς θρησκευτικές ελευθερίες, Σαμ Μπράουνμπακ, ζητώντας και τότε τη διατήρηση της Αγίας Σοφίας ως μνημείου.
Σε ανάρτησή του στο Twitter ο κ. Μπράουνμπακ είχε υπογραμμίσει την τεράστια πνευματική και πολιτιστική σημασία που έχει η Αγία Σοφία για δισεκατομμύρια πιστούς διαφορετικών θρησκειών σε όλο τον κόσμο και καλούσε την τουρκική κυβέρνηση να τη διατηρήσει ως τοποθεσία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, όπως και να εξασφαλίσει την προσβασιμότητα σε όλους υπό το τρέχον καθεστώς της ως μουσείου.
