Το θέμα της αποστατιωτικοποίησης επιχειρεί μετ επιτάσεως να θέσει στην υπό διαμόρφωση ατζέντα συζητήσεων με την Ελλάδα η Τουρκία, στρατηγική που υιοθετεί παγίως σε όλες τις φάσεις η Άγκυρα επιδιώκοντας να μεγιστοποιήσει τη διαπραγματευτική της θέση, στο πλαίσιο της μαξιμαλιστικής στρατηγικής που εφαρμόζει στην εξωτερική πολιτική.
Ωστόσο, δεν είναι η πρώτη φορά που η Άγκυρα θέτει το συγκεκριμένο ζήτημα. Προ μερικών ημερών το θέμα είχε αναδείξει ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μελνούτ Τσαβούσογλου και πριν απ’ αυτόν ο γενικός διευθυντής ναυτιλίας και αεροπορίας του τουρκικού ΥΠΕΞ, Τσαηατάι Ερτσίγες. Στον Τούρκο ΥΠΕΞ είχε απαντήσει, τότε, ο Έλληνας υπουργός Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος, επισημαίνοντας -την πάγια θέση της Ελλάδας- ότι δεν υπάρχει περιθώριο αποστρατιωτικοποίησης εφόσον παραμένει ενεργό το casus beli σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12νμ.
Πρόκειται για κίνηση από το “εγχειρίδιο” της τουρκικής διπλωματίας, η οποία επαναλαμβάνεται σε περιόδους που οι δύο πλευρές φαίνεται ότι κινούνται στην κατεύθυνση της επανέναρξης συζητήσεις και διαπραγματεύσεων για την αποκλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο. Η στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, αποτελεί τη μόνιμη -σχεδόν- επωδό της Άγκυρας στις ελληνικές καταγγελίες για τις παραβιάσεις σε αέρα, θάλασσα και τις προκλήσεις. Επίσης, αποτελεί τη βασική απαίτηση και τον στόχο που τίθεται στο πλαίσιο όλων των συζητήσεων για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης και τις διερευνητικές επαφές.
Ανησυχητικό, πάντως, σε αυτή τη φάση είναι ότι το θέμα εγείρεται, μόλις έχουν ξεπαγώσει τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, πριν τη σύνοδο του NATO και αφού η ελληνική κυβέρνηση έδειξε ανοιχτή σε συζητήσεις για προσφυγή στη Χάγη, χωρίς αυτές να οριοθετούνται απριόρι και αφού δεν απομακρύνθηκε ο αναπληρωτής σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας της Ελλάδας, που μίλησε -τη συγκεκριμένη στιγμή-, για συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο.
- Η υφαλοκρηπίδα, τα χωρικά ύδατα, τη θαλάσσια δικαιοδοσία
- Η αποστρατικοποίηση νησιών στο Ανατολικό Αιγαίο
- Η κυριαρχία σε βραχονησίδες, μικρότερα νησιά και τα Ίμια
- Ο εναέριος χώρος στο Αιγαίο
- Οι δραστηριότητες έρευνας και διάσωσης και ποια χώρα έχει την ευθύνη
Η (απο)στατιωτικοποίηση
Το θέμα της στρατιωτικοποίησης των ελληνικών νησιών επανέφερε σε συνέντευξή του στην Χουριέτ, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Χουλουσί Ακάρ, όπου δήλωσε ότι:
«Ο τρόπος προσέγγισης της Ελλάδας είναι να δυσκολέψει την επίλυση των προβλημάτων σε κοινό επίπεδο. Έχει στρατιωτικοποιήσει 16 από τα 23 νησιά από το 1936 και έχει παραβιάσει τις συνθήκες. Παράλληλα με έναν τρόπο που δεν έχει προηγούμενο στον κόσμο ισχυρίζεται πως ο εναέριος χώρος της είναι 10 μίλια, ενώ τα χωρικά της ύδατα φτάνουν τα 6 μίλια».
«Περιμένουμε από την Ελλάδα που είναι και σύμμαχος μας στο ΝΑΤΟ να παραμείνει πιστή στις σχέσεις καλής γειτονίας και στις συνθήκες που έχει υπογράψει. Στην Κύπρο, στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο δεν θα επιτρέψουμε κανένα τετελεσμένο αλλά ούτε να καταπατηθούν τα δικαιώματα μας. Δεν υπάρχει περίπτωση επιβίωσης κανενός σχεδίου αν δεν είμαστε μέσα κι εμείς.
Στην Κύπρο, είμαστε εγγυήτρια δύναμη και θα υποστηρίξουμε τα δικαιώματα μας όπως και των Τουρκοκυπρίων αδελφών μας, κανένας να μην τεστάρει την ισχύ και την δύναμη μας»
κατέληξε ο Ακάρ.
Οι δηλώσεις Ακάρ, στην τρέχουσα συγκυρία, έχουν αυξημένο ειδικό βάρος, καθώς ακολουθούν τις δηλώσεις του Ταγίπ Ερντογάν, για “συνεννοημένη” αποχή από τα Ίμια και για εντολές επέκτασης του καθεστώτος αυτού και σε άλλα νησιά. Υπ΄αυτό το πρίσμα, οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Άμυνας εγείρουν ανησυχία, καθώς επιβεβαιώνουν την ορμή με την οποία η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλλει τα θέματα στο τραπέζι. Επίσης, το γεγονός ότι αυτή τη φορά τη σκυτάλη παίρνει ο υπουργός Άμυνας, καθιστά σαφές ότι το θέμα τίθεται ενεργητικά και όχι απλώς διαπραγματευτικά.
Με δεδομένο ότι η ελληνική κυβέρνηση ανακάλεσε-δοαψεύδοντας τις δηλώσεις-απάντηση του υπουργού Άμυνας, Νίκου Παναγιωτόπουλου στον Ταγίπ Ερντογάν, αφήνοντας έτσι να πλανάται το ενδεχόμενο να έχουν συμβεί τα όσα είπε ο Τούρκος πρόεδρος, οι δηλώσεις Ακάρ, αποτελούν σαφή προέκταση του ιδίου νήματος και φαίνεται ότι ξεδιπλώνουν ένα αρκετά σαφές πλαίσιο επιδιώξεων, το οποίο αν και δεν είναι νέο, εν τούτοις δεν απαντάται.
Πιέζει με το… γεωτρύπανο
Αυτή τη φορά όμως, ο Ακάρ ενέταξε στις δηλώσεις του και το τρίτο γεωτρύπανο, θέλοντας έτσι να καταστήσει σαφές ότι η Άγκυρα δεν αναστέλλει τις κινήσεις ώστε να διαπραγματευτεί, αλλά επιχειρεί να εξαναγκάσει την Ελλάδα σε διάλογο άνευ όρων.
Ειδικότερα, ο υπουργός Αμυνας της Τουρκίας συνέχισε λέγοντας:
«Τρίτο γεωτρύπανο στον δρόμο» αναφέρει η Τουρκική εφημερίδα Hürriyet, η οποία υποστηρίζει πως η Τουρκία αγόρασε και τρίτο γεωτρύπανο. Σύμφωνα με την εφημερίδα η TPAO αγόρασε σε πλειστηριασμό στη Βρετανία μόλις για 37,5 εκατ. δολάρια. Είναι Βραζιλιάνικη πλατφόρμα και η σημερινή του αξία είναι 120 εκατ. δολάρια.
Το νέο γεωτρύπανο είναι μεγαλύτερο από τα «Φατίχ» και «Γιαβούζ», τα οποία ήδη πραγματοποιούν γεωτρήσεις στην κυπριακή υφαλοκρηπίδα.
Το Sertao το αγόρασε η τουρκική εταιρεία TPAO και μπορεί να κάνει γεωτρήσεις σε βάθος 12.000 μέτρων.
Ο Τούρκος πρόεδρος είχε δηλώσει πως η Τουρκία θα κάνει γεωτρήσεις και έρευνες στα σημεία που είχε συμφωνήσει με τη Λιβύη και πως θα αγοράσει τρίτο γεωτρύπανο.
