Ενεργητική πολιτική χαλιναγώγησης της τουρκικής προκλητικότητας άσκησε από την Αθήνα ο υπουργός Εξωτερικών ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, διαμορφώνοντας ένα νέο πλαίσιο ασφάλειας και συνεργασίας, στο οποίο διαμορφώνονται οι συνθήκες για την αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας σε γεωστρατηγικού παίχτη και πυλώνα ασφάλειας, με την κάλυψη των ΗΠΑ στα ζητήματα επενδύσεων.
Ο Μάικ Πομπέο κατά την παρουσία του στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της αναβάθμισης του στρατηγικού διαλόγου των δύο χωρών, στον οποίο περιλαμβάνεται και η υπογραφή της επέκτασης και εμβάθυνσης της αμυντικής συνεργασίας, κατέστησε σαφές ότι οι ΗΠΑ θα παρέμβουν σε περιπτώσεις αμφισβήτησης εθνικής κυριαρχίας και ζημιάς επιχειρηματικών συμφερόντων, θέση που επαρκεί για την απεμπλοκή επενδύσεων και την αλλαγή σελίδας στο ζήτημα της προσπάθειας της Τουρκίας να εκτοπίσει Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ από τα ενεργειακά, αναλαμβάνοντας ρόλο κεντρικού διαχειριστή.
Τόσο στις επαφές του με τον πρωθυπουργό και τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας, όσο και στις δημόσιες δηλώσεις του ο Μάικ Πομπέο κλήθηκε πολλές φορές να απαντήσει στο ζήτημα των προβλημάτων που δημιουργεί η Τουρκία, ένδειξη του μεγάλης βαρύτητας που έχει το θέμα για την ελληνική πολιτική ηγεσία, λόγω της αυξημένης κοινωνικής ευαισθησίας και της ανησυχίας που προκαλεί η εντεινόμενη δραστηριότητα και προκλητικότητα της Άγκυρας.
Η διττή αυτή διάσταση της επίσκεψης καθιστά de facto τον Μάικ Πομπέο hand of the King, ήτοι τον άνθρωπο που μεταφέρει -και επιβάλλει- τη βούληση του προέδρου, ενώ έτσι όπως έχουν τα πράγματα στις ΗΠΑ, ο Πομπέο είναι αναγκασμένος να λαμβάνει σοβαρά υπόψη του τις θέσεις τόσο της Γερουσίας όσο και της Βουλής.
Η πολιτική αναταραχή που παρατηρείται στις ΗΠΑ, καθ΄όλη τη διάρκεια της διακυβέρνησης από τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά ιδιαίτερα τώρα, είχε οδηγήσει σε εκτράχυνση των τουρκικών προκλήσεων καθώς ο Ταγίπ Ερντογάν επιχειρούσε να επωφεληθεί από τη μάχη των εξουσιών στην Ουάσιγκτον για να προωθήσει τη δική του ατζέντα. Ωστόσο, η τελική επικράτηση του γεωοικονομικού δόγματος της Ανατολικής Μεσογείου που προωθούσε εξ αρχής το Ντόναλντ Τραμπ και η ομόθυμη αποδοχή του από το Κογκρέσο, όπως εφαρμόζεται στο πλαίσιο του στρατηγικού διαλόγου και της συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας, αποτελεί μια ιδιαίτερα θετική συγκυρία για την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς διασφαλίζει ευρεία στήριξη σε εκτελεστικό και Κοινοβουλευτικό επίπεδο, περιορίζοντας τις πιθανότητες ανατροπής των προνοιών που έχουν αναληφθεί.
Υπ’ αυτό το πρίσμα οι συγκρατημένες δηλώσεις του Μάικ Πομπέο έχουν ακόμη μεγαλύτερη διπλωματική, πολιτική και γεωστρατηγική αξία, καθώς κουβαλούν όχι μόνο το βάρος του -ομολογουμένως αποδυναμωμένου- Ντόναλντ Τραμπ, αλλά και των δύο νομοθετικών σωμάτων, η άμεση και έμμεση παρέμβαση των οποίων στην εξωτερική πολιτική είναι εμφανής και σημαντική.
Συνεπώς, ανεξαρτήτως των απτών αποτελεσμάτων σε οικονομικό επίπεδο, τα οποία είναι περιορισμένα, διπλωματικά ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ προσέφερε ένα πολύ ισχυρό χαρτί στην ελληνική κυβέρνηση, το οποίο ωστόσο πρέπει να κεφαλαιοποιηθεί και χρησιμοποιηθεί σωστά, χωρίς εξάρσεις που θα μπορούσαν να περιορίσουν την προστιθέμενη αξία του. Στην πραγματικότητα, το πλέον σημαντικό σημείο των δηλώσεων του Μάικ Πομπέο δεν είναι αυτό της οριοθέτησης της Τουρκίας, το οποίο αποτελεί απόδειξη της δύναμης της Άγκυρας, αλλά η εξαγγελία αναβάθμισης του γεωστρατηγικού ρόλου της Ελλάδας στην περιοχή.
(…) αλλά υπάρχει όμως και η πλευρά που η Ελλάδα μπορεί να παίξει έναν σημαντικό στρατηγικό ρόλο εδώ στην περιοχή,
δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ κατά τη συνάντησή του με τον Έλληνα πρωθυπουργό. Η διατύπωση αυτή φέρει ίσως το μεγαλύτερο βάρος των δηλώσεων και γι αυτό άλλωστε ήταν κοντά στην κατακλείδα της τοποθέτησής του.
«Υπάρχουν κάποια όρια, δεν μπορούμε να αφήσουμε τον οποιονδήποτε, την Τουρκία να κάνει παράνομες γεωτρήσεις»,
ανέφερε ο Μάικ Πομπέο ερωτηθείς σχετικά με τις δραστηριότητες της γείτονος κατά τη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου με τον ομόλογό του Νίκο Δένδια. Η δήλωση αυτή βέβαια έχει αρκετά θολά σημεία, καθώς οι ΗΠΑ έχουν αλλάξει στάση έναντι της Κύπρου ανακόπτοντας τη δραστηριότητα της Τουρκίας μόνο στα χωρικά ύδατα και όχι στην ΑΟΖ, στάση ου τώρα φαίνεται να αλλάζει.
Εν συνεχεία ο Μάικ Πομπέο πραγματοποίησε δηλώσεις τόσο από το υπουργείο Άμυνας όσο και στο Εξωτερικώ, απαντώντας και σε ερωτήσεις δημοσιογράφων, ενώ εκφώνησε και ομιλία το απόγευμα στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Εκεί ο επικεφαλής της Αμερικανικής διπλωματίας έκανε μια ακόμα πολύ σημαντική δήλωση προσφέροντας εγγυήσεις που θα μπορούσαν να ξεκλειδώσουν επενδύσεις που παραμένουν παγωμένες λόγω του ρίσκου που γεννά η στάση της Τουρκίας.
«να είστε βέβαιοι ότι θα δράσουμε για να προστατεύσουμε και να διατηρήσουμε τις βασικές αξίες της κυριαρχίας ενός κράτους, του κράτους Δικαίου και της προστασίας της ιδιωτικής περιουσίας».
Η τοποθέτηση αυτή αν και ερμηνεύτηκε από πολλά media ως δήλωση αμυντικής κάλυψης έναντι της Τουρκίας, εν τούτοις ήταν κάτι πολύ διαφορετικό. Πρόκειται για ενεργό απαξίωση της τουρκικής προκλητικότητας, καθώς εστιάζει στην προστασία της ιδιωτικής περιουσίας. ήτοι των επενδύσεων. Ως εκ τούτου οι δηλώσεις του Μάικ Πομπέο αποδυναμώνουν και ενδεχομένως ακυρώνουν την τουρκική στρατηγική εκφοβισμού των εν δυνάμει επενδυτών, ιδιαίτερα όσον ενδιαφέρονται για τα ενεργειακά.
Επίσης, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, κατέστησε σαφές πως η αμυντική συμφωνία των ΗΠΑ με την Ελλάδα δεν σχετίζεται με τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και ότι αφορά μόνο τις δύο χώρες που την υπέγραψαν.
«Αυτή η συμφωνία υπογράφηκε γιατί ήταν προς το συμφέρον της Ελλάδας και των ΗΠΑ»
ανέφερε και έκανε λόγο για στρατηγική επιλογή, προσθέτοντας θα έχει πολύ μεγάλη επίδραση στις δυνατότητες των δύο χωρών για να εργαστούν στρατιωτικά. Η διαβεβαίωση που παρέχει αυτή η δήλωση είναι επίσης πολύ ισχυρή καθώς διαχωρίζει τα θέματα που εντάσσονται στον στρατηγικό διάλογο από αυτά που συζητώνται με την Τουρκία
Σε αυτό το πλαίσιο, ανέφερε πως κάθε κράτος στον κόσμο έχει συμφέρον να προστατεύει την κυριαρχία και το διεθνές δίκαιο και σε αυτή την περίπτωση και το δίκαιο που αφορά τις αποκλειστικές οικονομικές ζώνες και συμπλήρωσε ότι μερικές φορές κράτη προσποιούνται ότι δεν κατανοούν αυτούς τους θεμελιώδεις κανόνες.
Σε ό,τι αφορά τις τουρκικές προκλήσεις στην ΑΟΖ της Κύπρου, ερωτηθείς αν αναμένουμε κυρώσεις, απάντησε πως «θα συνεχίσουμε να προσπαθούμε να πείσουμε τους Τούρκους ότι αυτά δεν είναι προς το συμφέρον κανενός» και τόνισε πως οι ΗΠΑ έχουν ξεκαθαρίσει ότι αυτή
«η διαμάχη δεν θα πρέπει να στρατιωτικοποιηθεί»
και ότι οι παράνομες γεωτρήσεις είναι απαράδεκτες και παραβιάζουν τους διεθνείς κανόνες δικαίου και ότι θα συνεχίσει να μιλά γι’ αυτό.
Εστιάζοντας στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, επανέλαβε πως η διμερής συνεργασία βρίσκεται ιστορικά στο απόγειο και έστειλε το μήνυμα πως βρίσκεται στην Ελλάδα για να διευρύνει την εταιρική σχέση. Υπό αυτό το πρίσμα έκανε ειδική αναφορά στον Στρατηγικό Διάλογο μεταξύ των δύο χωρών, αναφέροντας πως πολλά έχουν προκύψει από αυτόν, με φόντο τον δεύτερο γύρο που θα διεξαχθεί στην Αθήνα τη Δευτέρα.
«Μια ευημερούσα Ελλάδα είναι προς το συμφέρον των Ελλήνων, αλλά και των ΗΠΑ καθώς και ευρύτερα για την Ευρώπη»,
συμπλήρωσε.
Επίσης, μίλησε για τις επενδύσεις που πραγματοποιούν αμερικανικές επιχειρήσεις και έδωσε έμφαση στον τομέα της ενέργειας. Διαμήνυσε μάλιστα ότι υπάρχει χώρος για αμερικανικές επενδύσεις και επισήμανε ότι η ελληνική κυβέρνηση κάνει πολύ καλή δουλειά ως προς τη διευκόλυνση των επενδύσεων.
Αναφέρθηκε στην τριμερή συνεργασία της Ελλάδας και της Κύπρου με το Ισραήλ στον ενεργειακό τομέα και χαρακτήρισε την Ελλάδα ένα μεγάλο εταίρο των ΗΠΑ στον τομέα της ενέργειας. Δήλωσε επίσης πως οι ΗΠΑ είναι πρόθυμες να θέσουν ξεκάθαρους κανόνες και μια ισχυρή γραμμή συνεργασίας με την Ελλάδα και προέταξε πως η Ελλάδα πρέπει να δρέψει τα οφέλη από την ενέργεια.
Σε ό,τι αφορά τα Βαλκάνια είπε πως παραμένουν μια περιοχή στρατηγικού ανταγωνισμού και χαρακτήρισε τη Συμφωνία των Πρεσπών ένα θετικό βήμα για τη σταθερότητα της περιοχής.
