Κορυφαίο θέμα του ελληνικού διαδικτύου αποτελεί η καταρχήν Συμφωνία Ελλάδας – Σκόπια που επισφράγισαν οι πρωθυπουργοί Αλέξης Τσίπρας και Ζόραν Ζάεφ στις Πρέσπες συνοδευόμενοι από τους υπουργούς Εξωτερικών τους. Η αποδοχή της «Μακεδονικής» ταυτότητας είναι το βασικό στοιχείο που καθορίζει και τις τάσεις των social media για τη Συμφωνία.
Γράφουν Νίκος Αρβανίτης – Γιώργος Ξ. Πρωτόπαπας *
To query «Συμφωνία Σκόπια» κατέγραψε στο ελληνικό διαδίκτυο, σύμφωνα με το PaloPro 186.493 συνολικές αναφορές για την χρονική περίοδο 11 – 18 Ιουνίου 2018. Το Twitter υπερτερεί σημαντικά με βάση τα ποσοτικά δεδομένα καθώς συγκεντρώνει τεράστιο αριθμό αναφορών (167.237) και είναι και αυτό που διαμορφώνει την κρίση του ελληνικής διαδικτυακής κοινής γνώμης. Σε σύγκριση με τις προηγούμενες αναλύσεις μας για τα εθνικά θέματα είναι εντυπωσιακή η δυναμική του Twitter στο συγκεκριμένο query καθώς οι χρήστες του ελληνικού διαδικτύου το χρησιμοποίησαν για να σχολιάσουν τις εξελίξεις.
Ταυτόχρονα τα συναισθήματα των αναφορών παρουσιάζουν κυριαρχία αρνητικών που επικρίνει τη Συμφωνία. Ακολουθούν τα ουδέτερα και τα θετικά με πολύ μικρότερο ποσοστό και με ελάχιστη διαφορά μεταξύ τους. Τα θετικά συναισθήματα τάσσονται υπέρ της Συμφωνίας ενώ τα ουδέτερα εκφράζουν στάση αναμονής και περιμένουν την επόμενη μέρα.
Θεματολογία
Η θεματολογία για την υπό εξέταση χρονική περίοδο επικεντρώνεται σύμφωνα με τα Main Topics του PaloPro στις ακόλουθες αναφορές:
- Στην υπογραφή της καταρχήν Συμφωνίας Ελλάδας – Σκόπια στις Πρέσπες με την παρουσία των δυο πρωθυπουργών και των υπουργών Εξωτερικών.
- Στο πως αντιμετώπισε ο ξένος Τύπος τη Συμφωνία Ελλάδας – Σκόπια για την ονομασία.
- Στο δημοσίευμα του διεθνούς ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters ότι η Συμφωνία μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες ελάφρυνσης του χρέους.
- Στην πρόταση μομφής που κατατέθηκε εναντίον της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ.
- Στις αντιπαραθέσεις των πολιτικών αρχηγών με επίκεντρο τη Συμφωνία.
- Στις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας που έγιναν στις Πρέσπες όταν υπογράφονταν η Συμφωνία.
- Στους σχολιασμούς και στις ερμηνείες της Συμφωνίας Ελλάδας – Σκόπια και της επόμενης μέρας.
Συμπεράσματα
H καταρχήν Συμφωνία Ελλάδας – Σκόπια προκάλεσε, σύμφωνα με την ανάλυση περιεχομένου των αναφορών του PaloPro, την αντίδραση των social media, ιδιαίτερα του Twitter, που συνοψίζεται στα εξής συμπεράσματα:
- H αποδοχή του ονόματος «Βόρεια Μακεδονία» και της «Μακεδονικής» ταυτότητας αποτελεί «κόκκινο πανί» για τη μεγάλη πλειοψηφία χρηστών του ελληνικού διαδικτύου.
- Η αντίδραση του ελληνικού διαδικτύου φαίνεται να κατηγοροποιεί τους χρήστες σε τρείς περιόδους των ελληνό-σκοπιανών σχέσεων. Συγκεκριμένα σε εκείνους που εμμένουν στις αποφάσεις του 1992, σε εκείνους του βέτο του 2008 και σε εκείνους της σημερινής γενιάς, του 2018, τους πιο ενδοτικούς.
- Η αντίδραση των social media φαίνεται να είναι ανάλογη των προφίλ των χρηστών τους. Περιεχόμενο αναφορών έδειξε προφίλ που χρησιμοποιήσαν βαριές εκφράσεις και προφίλ που επέκριναν τη συμφωνία με πιο ήπια γλώσσα.
- Ο μεγαλύτερος όγκος των σκληροπυρηνικών αντιδράσεων προήλθε κυρίως από περιφερειακές ιστοσελίδες αλλά και από δεύτερης και τρίτης κατηγορίας ιστοσελίδες.
- Η οργισμένη αντίδραση του ελληνικού διαδικτύου, σύμφωνα με τα retweet, υπήρξε σε κάποιες περιπτώσεις κατευθυνόμενη.
- Ο θυμός των social media για τη Συμφωνία προήλθε από ιστορικούς συνειρμούς και συναισθηματική φόρτιση και επηρεάστηκε από την αναπαραγωγή κάποιων fake news (παραπληροφόρηση για νεκρούς) καθώς από αυθαίρετους σχολιασμούς για τη Συμφωνία.
- Το κοινό σημείο αναφοράς που ενώνει όλες τις αντιδράσεις του ελληνικού διαδικτύου είναι η αποδοχή της «Μακεδονικής» ταυτότητας και γλώσσας, όπου επικρίνεται σφοδρά από το σύνολο των χρηστών του. Το συγκεκριμένο δεδομένο καθόρισε και τις τάσεις του ελληνικού διαδικτύου για τη Συμφωνία. Η πλειοψηφία των χρηστών των social media θεωρεί ότι η αποδοχή θα δημιουργήσει προβλήματα στη χώρα μας.
- Το σκηνικό στις Πρέσπες για την υπογραφή της Συμφωνίας Ελλάδας – Σκόπια με την παρουσία προσωπικοτήτων της διεθνούς κοινότητας– Φεντερίκα Μογκερίνι ΕΕ, Μάθιου Νίμιτς- ΟΗΕ), παραπέμπει σε ένα επικοινωνιακό «παιχνίδι» Αλέξη Τσίπρα και Ζόραν Zάεφ που αφήνει καλές εντυπώσεις στη διεθνή διπλωματική κοινότητα.
- H Συμφωνία θεωρείται απόρροια πιέσεων της ΕΕ (Γερμανίας) και των Ηνωμένων Πολιτειών για ενταχθούν τα Σκόπια στις ευρώ-ατλαντικές δομές και συνδυάζεται και με ανταλλάγματα, ελάφρυνση του ελληνικού χρέους.
- Η υπογραφή της Συμφωνίας Ελλάδας – Σκόπια από τον Αλέξη Τσίπρα δεν αποτέλεσε έκπληξη καθώς οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για τη ονομασία των Σκοπίων είναι γνωστές. Η πρόταση μομφής κατά της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ που καταψηφίστηκε έκανε στόχο των social media τον κυβερνητικό εταίρο και υπουργό Εθνικής Άμυνας Πάνο Καμμένο.
- Ένας αριθμός χρηστών social media, εκτός από τη συγκυβέρνηση κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ επικρίνει και όλες την προηγούμενες κυβερνήσεις. Θεωρεί ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης (ΠΑΣΟΚ – ΝΔ) που κυβέρνησαν εδώ και δεκαετίες τη χώρα είναι συνένοχοι στις εξελίξεις.
- Η Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν έπεισε κάποιους χρήστες του ελληνικού διαδικτύου για την ευαισθησία των εθνικών θεμάτων. Θεωρούν την πρόταση μομφής μάλλον μέρος μιας επικοινωνιακής στρατηγικής. Παράλληλα η ΝΔ φαίνεται παγιδευμένη από τη Συμφωνία Ελλάδας – Σκόπια και έχει ενδιαφέρον το πως θα εξελιχτούν μεταγενέστερα οι εσωκομματικές ισορροπίες ( Καραμανλικοί – Σαμαρικοί).
- Ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται να επενδύει, σύμφωνα με αριθμό χρηστών των social media, στην ενίσχυση του διεθνούς προφίλ της Ελλάδας από τη Συμφωνία με τα Σκόπια. Παράλληλα θεωρούν ότι ο Τσίπρας θα μπορέσει να προωθήσει με άλλον αέρα τις θέσεις της κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις για το χρέος, να ζητήσει μείωση περικοπών, ώστε να μπορέσει να κερδίσει κάποια οφέλη για τη γενιά που ελπίζει να ζήσει στη μετά – μνημονιακή Ελλάδα.
- Η στάση αναμονής από κάποιους χρήστες αποδίδεται στη διαδικασία που απαιτείται για την επικύρωση της Συμφωνίας Ελλάδας – Σκόπια από το κοινοβούλιο των Σκοπίων, αν θα γίνει αποδεκτή. Εκφράζουν αμφιβολίες για το αν η Συμφωνία και η αναδιάταξη των γεωπολιτικών ισορροπιών θα είναι βιώσιμη.
*Ο Νίκος Αρβανίτης είναι Content Director της Palo Services. Είναι Διεθνολόγος – Δημοσιογράφος διαπιστευμένος διπλωματικός συντάκτης στο Βελιγράδι από το 1994 και αναγνωρισμένος αναλυτής της περιοχής των Βαλκανίων στον τομέα των Διεθνών Σχέσεων. Συνεργάζεται με διεθνή ειδησεογραφικά, βαλκανικά και ελληνικά μέσα (υπήρξε και διευθυντής του σερβικού Ekonomist). Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Εγκληματολογίας και Ποινικών Επιστημών του πανεπιστημίου του Βελιγραδίου. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 12 βιβλία του σε σερβική, αγγλική και ελληνική γλώσσα.
Ο Γιώργος Πρωτόπαπας είναι Sr. Data Analyst της Palo Services. Είναι Διεθνολόγος – Δημοσιογράφος. Άρχισε τη δημοσιογραφία στην εφημερίδα «Επενδυτής» (2000 -2014). Αρθρογραφεί από το 2012 στο περιοδικό Άμυνα & Διπλωματία και συνεργάζεται με διάφορα διεθνή και ελληνικά ψηφιακά μέσα. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου Διεθνών Σχέσεων του πανεπιστήμιου Kent. Έχει παρακολουθήσει πιστοποιημένα courses και seminars για Digital Media, Social Media Strategies, Digital Marketing & Advertising.
Οι δυο είναι συγγραφείς του βιβλίου «In social MEDIA RES» που με βάση το λογισμικό Palo Pro αποκωδικοποιεί το περιεχόμενο των social media και των ψηφιακών μέσων για σημαντικά θέματα της επικαιρότητας.
