Ασυνήθιστα έντονη είναι η μετα-συνοδική δραστηριότητα στο Κυπριακό καθώς μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων στο Κραν Μοντάνα της Ελβετίας, Αθήνα και Λευκωσία έχουν εμπλακεί σε έναν άνευ προηγουμένου πόλεμο ουσίας και εντυπώσεων με τον ειδικό απεσταλμένο του ΟΗΕ, Έσπεν Άιντε για τα όσα διημείφθησαν τις ημέρες της διάσκεψης και ειδικότερα για τις ευθύνες της αποτυχίας, αντιπαράθεση που πλέον αποκτά χαρακτηριστικά ξεκαθαρίσματος λογαριασμών τα οποία πολύ απέχουν από τη συνήθη πρακτική.
Αλγεινή εντύπωση έχει προκαλέσει η αποκάλυψη του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών για μυστικές επαφές του ειδικού απεσταλμένου του ΟΗΕ, Έσπεν Άιντε με επιχειρηματίες και δημοσιογράφους στην Ελλάδα στο πλαίσιο εικαζόμενης προσπάθειας επηρεασμού και άσκησης πιέσεων στην ελληνική κυβέρνηση, ακόμα και μεθόδευσης για τη διάσπαση του κοινού μετώπου Αθήνας-Λευκωσίας στις διαπραγματεύσεις. Οι ισχυρισμοί-καταγγελίες του ελληνικού υπουργείο Εξωτερικών και προσωπικά του υπουργού δεν διαψεύστηκαν από τον ειδικό απεσταλμένο του ΟΗΕ, ο οποίος με συνεντεύξεις του σε ελληνικές εφημερίδες ρίχνει λάδι στη φωτιά.
Η ένταση κλιμακώνεται περαιτέρω σήμερα με τη Λευκωσία να απευθύνει «αυστηρότατο διάβημα», σύμφωνα με τον Κύπριο κυβερνητικό εκπρόσωπο Νίκο Χριστοδουλίδη, προς τον ειδικό σύμβουλο του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Έσπεν ‘Αιντε, για τα όσα αναφέρει δημόσια σε σχέση με τους λόγους αποτυχίας της Διάσκεψης για το Κυπριακό στο Κραν Μοντανά.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε, επίσης, πως αναμένεται «να δούμε εξελίξεις τις επόμενες μέρες» πέραν της έκθεσης του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, αλλά δεν έγινε πιο συγκεκριμένος. Για να συνεχιστούν οι συζητήσεις, θα πρέπει η Τουρκία να καταλάβει πως ο δρόμος είναι αυτός που είπε και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, δηλαδή ότι «η Κύπρος πρέπει να γίνει ένα φυσιολογικό κράτος», επισήμανε.
Η προοπτική δημοσιοποίησης της θέσης του γγ του ΟΗΕ για τα αποτελέσματα και τους λόγους αποτυχίας της συνάντησης προφανώς το μείζον ζήτημα, καθώς Αθήνα και Λευκωσία εκτιμούν ότι ο Έσπεν Άιντε έχει προσπαθήσει να διαποτίσει τις θέσεις του πολιτικού προϊσταμένου με φιλοτουρκικές προσεγγίσεις που εν τέλει θα αποδυναμώνουν τις ελληνοκυπριακές θέσεις και να οδηγούν σε διπλωματική ήττα και απώλεια κεκτημένων.
Υπ αυτό το πρίσμα η στοχοποίηση και προσπάθεια απομόνωσης του Έσπεν Άιντε αποσκοπεί στην αναθεώρηση των θέσεων που έχουν ενσωματωθεί στο τελικό κείμενο της θέσης του γγ του ΟΗΕ, έτσι ώστε να μην ανατρέπει την ισορροπία δυνάμεων υπέρ της Τουρκίας.
Από τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου, συνάγεται ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης προειδοποίησε τον κ. ‘Αιντε πως «αν επαναληφθούν ανάλογες δηλώσεις, τότε θα δοθούν στη δημοσιότητα τα πρακτικά που θα δείξουν το τι πραγματικά έγινε στο Κραν Μοντανά».
Μέσα από πολύ συγκεκριμένες ερωτήσεις που έθεσε ο κ. Αναστασιάδης στον κ. ‘Αιντε για την κάθε συνάντηση στην Ελβετία και τις απαντήσεις που πήρε, επιβεβαιώνεται κατά τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ότι «αυτό που από την πρώτη μέρα είχαμε αναφέρει, ότι ο λόγος αποτυχίας των συζητήσεων στο Κραν Μοντανά ήταν η εμμονή της Τουρκίας για συνέχιση εγγυητικών δικαιωμάτων, παρεμβατικού δικαιώματος στην Κύπρο, και μόνιμης παρουσίας τουρκικού στρατού».
Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι ο κ. ‘Αιντε επέμεινε νωρίτερα σε δηλώσεις του ότι το πρόβλημα δεν ήταν οι εγγυήσεις, ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι «αν υπάρξει εμμονή σε τέτοιες θέσεις, για τις οι οποίες, μέσα από τις απαντήσεις στις πολύ συγκεκριμένες ερωτήσεις του Προέδρου δεν επιβεβαιώνεται αυτή η προσέγγιση, αλλά ακριβώς επιβεβαιώνεται ότι ήταν η θέση της Τουρκίας, τότε θα πρέπει δημόσια πλέον να δοθούν τα πρακτικά για να γνωρίζει ο καθένας τι ακριβώς έγινε στο Κραν Μοντανά».
Σε ερώτηση αν ο ρόλος του κ. ‘Αιντε τερματίζεται μετά τα τελευταία γεγονότα, ο εκπρόσωπος είπε ότι δεν γνωρίζει τα σχέδιά του. «Στο παρελθόν, είχε αναφέρει στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας ότι θα είναι υποψήφιος στη Νορβηγία. Δεν είναι ένα θέμα που συζητήθηκε σήμερα», πρόσθεσε.
Ο κ. Χριστοδουλίδης ανέφερε, τέλος, ότι «όταν ο γ.γ. των Ηνωμένων Εθνών, μετά από συζήτηση τεσσάρων και πλέον ωρών, άρχισε να καταγράφει τη στρατηγική συμφωνία που όλοι ευελπιστούσαν να πετύχουν στην Ελβετία, μετά από την πρώτη αναφορά σε σχέση με τον τερματισμό της συνθήκης εγγυήσεων και των παρεμβατικών δικαιωμάτων, υπήρξε αντίδραση από τον κ. Τσαβούσογλου. Και ήταν πολλοί στο δείπνο, οι οποίοι άκουσαν την αντίδραση του κ. Τσαβούσογλου, ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να εφαρμοστεί από την πρώτη μέρα».
Σημειώνει πως μετά τη συνάντηση στο Προεδρικό Μέγαρο, ο Ειδικός Σύμβουλος του ΓΓ των ΗΕ επέμεινε στις απόψεις του, υποστηρίζοντας πως ενώ η Τουρκία υποστήριζε αρχικά ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί το «μηδέν στρατό και μηδέν εγγυήσεις», βρέθηκε στη συνέχεια της Διάσκεψης να συζητεί το τέλος των εγγυήσεων και υπήρχε διαφωνία αναφορικά με την αποχώρηση των στρατευμάτων.
