Να ξεδιπλώνει το αφήγημα της αναδίπλωσης των ΗΠΑ από το Ιράν ξεκίνησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι έχει ήδη επιτευχθεί η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν και ότι πλέον κυβερνούν πιο… διαλλακτικοί ηγέτες και όχι τόσο ριζοσπαστικοποιημένοι, θέτοντας τον χρονικό ορίζοντα στις δύο με τρεις εβδομάδες.
- Ο Τραμπ μίλησε για απόσυρση εντός δύο τριών εβδομάδων, με ή χωρίς συμφωνία
- Άφησε το Ορμούζ στη διακριτική ευχέρια άλλων χωρών (εστιάζοντας στην Κίνα)
- Μίλησε για ολοκλήρωση της αλλαγής καθεστώτος στην Τεχεράνη
- Τέσσερα τα όχι από τους Ευρωπαίους
- Μόνιμως ο αντίκτυπος στις εφοδιαστικές αλυσίδες
Χρονικό ορίζοντα δύο έως τριών εβδομάδων για αποχώρηση των ΗΠΑ από το Ιράν, έθεσε ρητά ο Ντόναλντ Τραμπ, ανακαλώντας κατ ουσία τις απειλές για χερσαία εισβολή και ανάληψη ελέγχου στα πετρέλαια, ενώ δεν αναφέρθηκε στο καθεστώς του Ορμούζ.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι εκτιμά πως ο πόλεμος με το Ιράν θα ολοκληρωθεί εντός δύο έως τριών εβδομάδων, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν σε μεγάλο βαθμό επιτύχει τους στρατιωτικούς τους στόχους. Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που ο Τραμπ κάνει τέτοιες δηλώσεις, αλλά η 13!
Να σημειωθεί ότι στο μεταξύ ο Τραμπ έχει επιτεθεί στους Ευρωπαίους για την άρνησή τους να εμπαλκούν στον πόλεμο, ενώ τα όχι από την ΕΕ έφτασαν πλέον τα… τέσσερα, καταδεικνύοντας την κλιμάκωση της πίεσης από την Ευρώπη στην κατεύθυνση της αποκλιμάκωσης στην περιοχή. Παράλληλα, Κίνα και Πακιστάν αναπτύσσουν διπλωματική πρωτοβουλία με στόχο την άρση του αδιεξόδου.
Από την πλευρά των ΗΠΑ διαρροές θέλουν τον αντιπρόεδρο J.D Vance να επιτίθεται τηλεφωνικά στον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, εγκαλώντας τον για παραπλάνηση του Τραμπ. Τελευταία σχόλια από το Ιραήλ φάνηκε να ευθυγραμμίζονται με τη λογική Τραμπ περί επίτευξης των βασικών στρατηγικών στόχων και σταδιακή αναδίπλωσης.
Παρά τις δημόσιες δηλώσεις Τραμπ, ο πόλεμος στο Ιράν φαίνεται ότι έχει διαφύγει του ελέγχου, καθώς τα πλήγματα στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες έχουν πλέον μεσο-μακροπίθεσμο χαρακτήρα και η αποκατάσταση στην προτεραία κατάσταση θεωρείται αδύνατη.
Να σημειωθεί ότι οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν κλιμάκωση αντιδράσεων από το MAGA, ενώ άλλα δεδομένα αποκαλύπτουν ότι το αντι-Τραμπ κίνημα έχει διογκωθεί και υπερβαίνει τους φανατικούς υποστηρικτές του.
Τί είπε ο Τραμπ
Ο Τραμπ ανέφερε ότι υπάρχει πιθανότητα το Ιράν να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ εντός αυτού του χρονικού πλαισίου, τόνισε όμως ότι μια συμφωνία με την Τεχεράνη δεν είναι απαραίτητη για τη λήξη του πολέμου. Ωστόσο, ο υπουργός Εξωγτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγκτσί, ξεκαθάρισε ότι έχουν ανταλλαγεί κάποια μηνύματα με τις ΗΠΑ αλλά δεν υπάρχουν συνομιλίες.
Η ομάδα του Τραμπ έχει πρόσφατα αφήσει να εννοηθεί ότι το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ ενδέχεται να μην είναι απαραίτητο για τον τερματισμό του πολέμου. Μια αποχώρηση θα μπορούσε να καθησυχάσει τους επενδυτές, όμως η μη επίλυση του καθεστώτος του στενού ενέχει κίνδυνο διατήρησης της μεταβλητότητας.
Ειδικότερα, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι εκτιμά πως ο πόλεμος με το Ιράν θα ολοκληρωθεί εντός δύο έως τριών εβδομάδων, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν σε μεγάλο βαθμό επιτύχει τους στρατιωτικούς τους στόχους και ότι θα αφήσουν σε άλλα κράτη τη διαχείριση των ζητημάτων που σχετίζονται με το Στενό του Ορμούζ.
«Θα έλεγα ότι μέσα σε δύο εβδομάδες, ίσως δύο εβδομάδες, ίσως τρεις», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο την Τρίτη. «Θα αποχωρήσουμε γιατί δεν υπάρχει λόγος να το κάνουμε αυτό».
Ο Τραμπ ανέφερε ότι είναι πιθανό το Ιράν να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ εντός αυτού του χρονικού πλαισίου, προσθέτοντας όμως ότι μια συμφωνία με την Τεχεράνη δεν είναι απαραίτητη για τον τερματισμό του πολέμου. Υποστήριξε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν όταν το Ιράν δεν θα μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και δήλωσε ότι το σημερινό καθεστώς είναι καλύτερο από την ηγεσία πριν από τον πόλεμο.
«Έχουμε πλέον αλλαγή καθεστώτος. Η αλλαγή καθεστώτος δεν ήταν ένας από τους στόχους μου. Είχα έναν στόχο: να μην αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Και αυτός ο στόχος επιτεύχθηκε. Δεν θα έχουν πυρηνικά όπλα», δήλωσε.
Το βράδυ της Τρίτης, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησης στο X ότι ο Τραμπ θα απευθυνθεί στο έθνος το βράδυ της Τετάρτης «για να παράσχει σημαντική ενημέρωση για το Ιράν», χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Τα συμβόλαια πετρελαίου ενισχύθηκαν ελαφρώς μετά τις δηλώσεις του προέδρου στις πρώτες συναλλαγές. Οι ασιατικές αγορές μετοχών ανέκαμψαν από τον χειρότερο μήνα των τελευταίων 17 και πλέον ετών, καθώς ενισχύθηκε η αισιοδοξία ότι η σύγκρουση που αναστάτωσε τις παγκόσμιες αγορές πλησιάζει στο τέλος της.
Ζήτημα αξιοπιστίας του… Τραμπ
Παραμένει ασαφές πόσο σταθερό είναι το χρονοδιάγραμμα που έθεσε ο Τραμπ. Συχνά θέτει προθεσμίες δύο εβδομάδων και στη συνέχεια τις υπερβαίνει. Οι ΗΠΑ έχουν επίσης αναπτύξει επιπλέον στρατεύματα στην περιοχή, διατηρώντας τη δυνατότητα περαιτέρω κλιμάκωσης.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε σε συνέντευξή του στο Fox News ότι οι ΗΠΑ «βλέπουν τη γραμμή τερματισμού» στο Ιράν, πρόσθεσε όμως ότι οι στόχοι της κυβέρνησης δεν θα επιτευχθούν μέσα στις επόμενες μία ή δύο ημέρες. Ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να «επαναξιολογήσουν την αξία» του ΝΑΤΟ μετά το τέλος της σύγκρουσης.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξέφρασε εκ νέου την απογοήτευσή του προς τους συμμάχους των ΗΠΑ επειδή δεν συνέβαλαν στην επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, της κρίσιμης θαλάσσιας οδού που παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστή από την έναρξη της σύγκρουσης. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις σκέψεις του, ο Τραμπ έχει εκφράσει έντονη δυσαρέσκεια προς τα μέλη του ΝΑΤΟ και άλλους συμμάχους.
«Τι θα συμβεί με το στενό; Δεν θα έχουμε καμία σχέση με αυτό, γιατί αυτές οι χώρες, η Κίνα, η Κίνα, θα πάνε εκεί, θα ανεφοδιάσουν τα όμορφα πλοία τους και θα φύγουν, θα φροντίσουν μόνες τους τον εαυτό τους», δήλωσε στο Οβάλ Γραφείο. «Δεν υπάρχει λόγος να το κάνουμε εμείς».
Ο Τραμπ έχει εναλλάξει τη ρητορική του μεταξύ αναφορών σε πρόοδο στις διπλωματικές συνομιλίες με την Τεχεράνη και απειλών για κλιμάκωση των επιθέσεων, καθώς επιμένει όλο και περισσότερο στην επίτευξη κατάπαυσης του πυρός. Παράλληλα με την προοπτική αποχώρησης, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο πλήγματος σε γέφυρες εντός του Ιράν, με στόχο την πίεση για διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει τη σκέψη του, ο πρόεδρος αντιλαμβάνεται ότι η παρούσα κατάσταση δεν μπορεί να διατηρηθεί.
Το Ιράν επιμένει σε… πόλεμο
Σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη για οποιαδήποτε σύγκρουση με τις αμερικανικές δυνάμεις. Επιβεβαίωσε άμεση επικοινωνία με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ, διευκρίνισε όμως ότι «αυτό δεν σημαίνει ότι βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις». Πρόσθεσε ότι το Ιράν δεν έχει καμία εμπιστοσύνη στην Ουάσιγκτον και δεν αναμένει αποτέλεσμα από πιθανές συνομιλίες.
Η ομάδα του Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η επαναλειτουργία του Ορμούζ — από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% του θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου — ενδέχεται να μην είναι απαραίτητη για τον τερματισμό του πολέμου.
Μια αποχώρηση θα μπορούσε να καθησυχάσει τους επενδυτές. Η μη επίλυση του καθεστώτος του στενού, ιδίως καθώς η Τεχεράνη ζητά κυριαρχία, ενέχει κίνδυνο διατήρησης της μεταβλητότητας. Το Brent έχει αυξηθεί κατά περίπου 60% από την έναρξη του πολέμου, ενώ η τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ ξεπέρασε τα 4 δολάρια ανά γαλόνι για πρώτη φορά από το 2022.
Οι εξελίξεις δείχνουν ότι ο πόλεμος που ξεκίνησε ο Τραμπ σε συνεργασία με το Ισραήλ δεν βρίσκεται πλέον πλήρως υπό τον έλεγχό του, γεγονός που ενέχει τον κίνδυνο το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα να χάσει τον έλεγχο του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.Περισσότερα για τον πόλεμο στο Ιράν
