Να εμπεδώσει την διασύμνδεση των ενόπλων δυνάμεων με την αγορά και να επιταχύνει τη διαδικασία ανάπτυξης λύσεων επιχειρεί το υπουργείο Άμυνας μέσω του ΕΛΚΑΚ, το οποίο διαμορφώνει το αποτύπωμα ζήτησης για μη επανδρωμένα οχήματα, λογισμικά ηλεκτρονικού πολέμου και πλατφόρμες έτοιμες να κουμπώσουν οριζόντια σε όλες τις ένοπλες δυνάμεις.
Ο προγραμματικός ορίζοντας των δοκιμών χρήσης του ΕΛΚΑΚ για το 2026 σκιαγαρφεί τον οδικό χάρτη για την ανάπτυξη νέων συστημάτων και αναδεικνύει τη στόχευση των Ενόπλων Δυνάμεων. Ειδικότερα, το ΕΛΚΑΚ από Μάιο μέχρι και Νοέμβριο, έχει προγραμματίσει ασκήσεις σε αμυντικές τεχνολογίες αιχμής με συμμετοχή του συνόλου των ενόπλων δυνάμεων, δίνοντας το στίγμα της επόμενης μέρας: διασυνδεσιμότητα, φθηνά unmanned, προστασία δεδομένων και υψηλής ποιότητας εργαλεία ηλεκτρονικού πολέμου είναι τα βασικά χαρακτηριστικά που θα καθορίσουν τους εγχώριους νικητές στις τεχνολογίες άμυνας.
Πρώτη φάση: Υποβρύχια drones
Η αφετηρία των δοκιμών, τον Μάιο, ξεκινάει δια…θαλάσσης, στο πεδίο που οι ελληνικές ΕΔ έχουν την πιο στιβαρή εμπειρία. Τα σενάρια που θα αναπτυχθούν την περίοδο Μαΐου – Ιουνίου κινούνται γύρω από την επιτήρηση θαλάσσιων και υποθαλάσσιων περιοχών ISTAR για έξυπνο εντοπισμό στόχων και συλλογή πληροφοριών , αλλά και την επιθετική άσκηση μέσω USV. Στη φάση αυτή, που θα συμμετάσχει αποκλειστικά το ΓΕΝ, θα τεσταριστεί ιδιαίτερα η δυνατότητα συντονισμού μεταξύ μη επανδρωμένων σκαφών επιφάνειας USV με μη επανδρωμένα υποβρύχια UVV, σε ένα υβριδικό σύστημα το οποίο καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να παραμείνει λειτουργικό ακόμα και όταν όλα πάνε…στραβά.
Μια boots on the ground δοκιμασία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει όμως η δεύτερη φάση, επίσης τον Ιούνιο, όπου βλέπουμε συμμετοχή του συνόλου των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων: ΓΕΕΘΑ, ΓΕΣ, ΓΕΝ, ΓΕΑ και ΔΕΠ. Εδώ αρχίζει και μπαίνει στο παιχνίδι η διαλειτουργικότητα των συστημάτων και ο πόλεμος του μέλλοντος που επιβάλλει γενικό συντονισμό ανάμεσα σε ανθρώπους και μηχανές, αλλά και άριστη «επικοινωνία» μεταξύ των συστημάτων των διαφορετικών ενόπλων δυνάμεων δημιουργώντας έναν αξιόπιστο επιχειρησιακό χάρτη δεδομένων, θέσεων, στόχων και απειλών. Την τιμητική της στη μεγάλη διακλαδική δοκιμή, έχει σαφώς η αεροπορία, με τις περισσότερες τεχνολογίες να αφορούν μη επανδρωμένα drones, απλά και καμικάζι, όπως επίσης και interceptors, που οφείλουν να επενδύσουν στο να είναι όσο το δυνατόν φθηνότεροι γίνεται μιας και αυτή είναι πλέον η γενική τάση και στροφή της αγοράς, ειδικά μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν.
Προτεραιότητα η δημιουργία hub
Σε αυτή τη φάση, πάντως, γίνεται εμφανές ότι οι εταιρίες δεν αξιολογούνται μόνο για το τι κατασκευάζουν, αλλά για το κατά πόσο εύκολα μπορούν να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο δίκτυο. Ακριβώς αυτή η μετάβαση από το μεμονωμένο “προϊόν” στο “σύστημα” είναι ίσως η πιο κρίσιμη παράμετρος για τη μελλοντική βιωσιμότητα των εταιριών.
Δοκιμές και με πραγματικά πυρά
Όσο το πρόγραμμα προχωρά προς το φθινόπωρο, η έμφαση μετατοπίζεται από τη διασύνδεση στην αντοχή υπό πραγματικές συνθήκες. Τα σενάρια του Στρατού Ξηράς φέρνουν στο προσκήνιο UAV και UGV που καλούνται να εκτελέσουν αποστολές αναγνώρισης, επιτήρησης, υποστήριξης και μάχης σε περιβάλλοντα αυξημένης πολυπλοκότητας. Η λειτουργία σε contested environments, όπου τα δίκτυα επικοινωνιών είναι ασταθή και οι παρεμβολές δεδομένες νικητής βγαίνει εκείνος που παρέχει ένα σύστημα αξιόπιστο, ενεργειακά αυτόνομο και ανθεκτικό. Στην ίδια περίοδο θα γίνουν δοκιμές επιχειρήσεων «δια πυρός», μια boots on the ground εμπειρία, που θα ξεχωρίσει ακριβώς εκείνες τις εταιρίες που θα αποδείξουν την λειτουργικότητα των συστημάτων τους ακόμα και σε συνθήκες που τίποτα δεν μπορεί να δουλέψει.
Που θα πέσει το χρήμα
Οι ασκήσεις στις οποίες συμμετέχει το ΕΛΚΑΚ είναι σαφώς ένα pre-procurement pipeline που χαρτογραφεί την επόμενη μέρα του αμυντικού οικοσυστήματος. Εξού και ο προγραμματικός ορίζοντας του 2026 αξίζει την προσεκτική ανάγνωση από τις ελληνικές εταιρίες που είναι ή φιλοδοξούν να εισέλθουν στο οικοσύστημα.
Από τα μέχρι τώρα στοιχεία προκύπτει ένα συνεκτικό μοτίβο που υπερβαίνει τη λογική μεμονωμένων τεχνολογιών. Η αλληλουχία των δοκιμών αποτυπώνει μια σταδιακή διαδικασία αξιολόγησης που ξεκινά από την τεχνολογική ικανότητα, περνά στη διαλειτουργικότητα, δοκιμάζεται στην πράξη και καταλήγει στην επιχειρησιακή ωριμότητα, ο κάτοχος της οποίας θα δει και άμεση άνοδο στο τζίρο του. Για τις ελληνικές εταιρίες η πρόκληση είναι να παραμείνουν ενεργές και ανοιχτές στη συνεργασία σε κάθε στάδιο, κάτι που προϋποθέτει τεχνολογική επάρκεια σε autonomy, AI και electronic warfare knowledge, αλλά και κατά το δυνατόν «ανοιχτά» μοντέλα έτοιμα για ενσωμάτωση σε πάνω από έναν τομέα των ΕΔ.
Οι τομείς που σχετίζονται με λογισμικό και δημιουργία Common Operational Picture, συστήματα διοίκησης και ελέγχου, εμφανίζουν σαφές πλεονέκτημα, προσφέροντας δυνατότητες κλιμάκωσης και επαναλαμβανόμενων εσόδων. Επενδύσεις που περιορίζονται σε hardware χωρίς διαφοροποιημένη τεχνολογική βάση ή χωρίς δυνατότητα ενσωμάτωσης σε ευρύτερα συστήματα είναι πιθανό να μείνουν γρήγορα εκτός παιχνιδιού, σε μια αγορά που μετακινείται γρήγορα προς πιο σύνθετες και δικτυοκεντρικές λύσεις.
