Στρατηγική πρόωρης αποπληρωμής του χρέους σκιαγράφησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με στόχο τη βελτίωση του προφίλ του και την πιο ενεργητική διαχείριση των λήξεων, εγείροντας παράλληλα ερωτήματα ως προς τη σκοπιμότητα και τον δημοσιονομικό αντίκτυπο. Η προσέγγιση αυτή βασίζεται σε μια μετατόπιση από τη λογιστική μείωση του χρέους προς τη δομική του αναδιάρθρωση, σε ένα περιβάλλον αυξημένων επιτοκίων.
Στον πυρήνα της στρατηγικής βρίσκεται η επιμήκυνση της διάρκειας του χρέους και η εξομάλυνση της καμπύλης αποδόσεων, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων αναχρηματοδότησης και την ενίσχυση της σταθερότητας της ελληνικής οικονομίας. Την ίδια στιγμή, η ενίσχυση της δευτερογενούς αγοράς ομολόγων επιχειρεί να βελτιώσει τη ρευστότητα και την επενδυτική ελκυστικότητα των ελληνικών τίτλων.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η στρατηγική εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για νέες αναβαθμίσεις της οικονομίας, με χρονικό ορίζοντα το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο του 2027, εφόσον διατηρηθεί η δημοσιονομική πειθαρχία και ενισχυθεί περαιτέρω η εμπιστοσύνη των αγορών.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός στην εβδομαδιαία τοποθέτησή του επιχείρησε να δώσει την αίσθηση προσωπικής επάρκειας, κυβερνητικής επαγρύπνησης και ευρωπαϊκής κινητικότητας, καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει ήδη πολυεπίπεδα την Ελλάδα και την κυθημερινότητα των πολιτών.
Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης επιχείρησε να εκπέμψει ισχυρό μήνυμα ευρωπαϊκής συνοχής και ανάγκης στρατηγικής ετοιμότητας αναδεικνύεται μέσα από την εβδομαδιαία ανασκόπηση στα social media. Με αφετηρία την κρίση στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις της στην Ευρώπη. Η αλληλεγγύη προς την Κύπρο λειτουργεί ως απόδειξη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να κινηθεί συντονισμένα σε συνθήκες πίεσης, ενισχύοντας τη γεωπολιτική της συνοχή.
Η ανάλυση των εξελίξεων καταδεικνύει ότι το ενεργειακό σοκ, οι επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές και οι επιπτώσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες μετατρέπουν μια περιφερειακή κρίση σε ευρωπαϊκή πρόκληση. Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποκτά στρατηγικό χαρακτήρα, με επίκεντρο την ανάγκη για εργαλεία παρέμβασης, προστασίας και αποτροπής.
Παράλληλα, η κυβερνητική ατζέντα επεκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα πολιτικών – από την οικονομία και τις επενδύσεις μέχρι την κοινωνική πολιτική και τον ψηφιακό μετασχηματισμό – επιχειρώντας να συνδέσει τη διεθνή αξιοπιστία της χώρας με τη λειτουργικότητα και την αποτελεσματικότητα του κράτους στο εσωτερικό.
Η τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη
Καλημέρα σε όλες και όλους. Ο Μάρτιος αυτός επιβεβαιώνει τη φράση του λαού μας, «Μάρτης γδάρτης». Εκεί που λέγαμε ότι ήρθε η Άνοιξη, ο καιρός μας τα χάλασε λίγο αυτήν την εβδομάδα. Πάμε όμως στα δικά μας, γιατί τα θέματα που τρέχουν είναι πολλά και σημαντικά.
Ξεκινώ από τα διεθνή, καθώς η παρατεταμένη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή δεν είναι μια μακρινή κρίση. Έχει ήδη προκαλέσει ένα ισχυρό ενεργειακό σοκ, με άμεσες επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη.
Στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, συζητήσαμε όλο το φάσμα των επιπτώσεων της κρίσης, στις τιμές της ενέργειας, στους καταναλωτές και στις επιχειρήσεις, αλλά και στο μεταναστευτικό. Απαιτούνται στοχευμένες εθνικές παρεμβάσεις. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη οφείλει να διαθέτει μια συγκεκριμένη εργαλειοθήκη, ικανή να προσφέρει προσωρινή και στοχευμένη στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Είναι η άλλη όψη της ανταγωνιστικότητας για την οποία συζητήσαμε επί μακρόν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ώστε να μην βρεθούμε αντιμέτωποι με μια ενεργειακή κρίση. Οι πρόσφατες επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές εγκαταστάσεις σε χώρες της περιοχής επιβαρύνουν περαιτέρω την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και επηρεάζουν τις τιμές ενέργειας διεθνώς.
Αλληλεγγύη στην Κύπρο
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα, μαζί με τη Γαλλία, υποστήριξε την πρόταση για μορατόριουμ επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές ως βασικό βήμα αποκλιμάκωσης. Ταυτόχρονα, προχωράμε στη θωράκιση της Ευρώπης. Συζητήσαμε πώς θα δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ.
Η αλληλεγγύη που επέδειξε η Ελλάδα και άλλα κράτη- μέλη της ΕΕ προς την Κύπρο απέδειξε ότι η Ευρώπη μπορεί να είναι ενωμένη. Πρέπει, όμως, να είναι και έτοιμη – να έχουμε έναν σαφή και εφαρμόσιμο οδικό χάρτη σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση ευρωπαϊκό έδαφος.
Παράλληλα, η ελληνική συνεισφορά από το 2021 με μια συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία ενισχύει την προστασία κρίσιμων υποδομών, στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας μας. Η Ελλάδα συνεχίζει να δρα με υπευθυνότητα, ενισχύοντας τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή.
Από την πρώτη ημέρα του πολέμου, η Ελληνική Πολιτεία στάθηκε με συνέπεια και επαγγελματισμό δίπλα στους Έλληνες που βρέθηκαν εγκλωβισμένοι σε εμπόλεμες ζώνες. Το υπουργείο Εξωτερικών διαχειρίστηκε περισσότερα από 10.000 αιτήματα και οργάνωσε, σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, μια σύνθετη επιχείρηση εκκένωσης.
Περισσότεροι από 2.000 συμπολίτες μας επέστρεψαν με ασφάλεια από χώρες της περιοχής, με συνδυασμό χερσαίων μέσων, μισθωμένων πτήσεων και πτήσεων της Πολεμικής Αεροπορίας. Μάλιστα, στην τελευταία πτήση επαναπατρισμού από το Άμπου Ντάμπι και παρά τους αυστηρούς σχετικούς περιορισμούς στην περιοχή, το Υπουργείο Εξωτερικών εξασφάλισε ειδικούς όρους για την επιβίβαση και ζώων συντροφιάς. Έτσι, επέστρεψαν 45 κατοικίδια με τους ιδιοκτήτες τους.
Πρόκειται για τη μοναδική πτήση που έλαβε χώρα από εμπόλεμη ζώνη με τη συμμετοχή μεγάλου αριθμού ζώων συντροφιάς. Η χώρα μας, πρωτοπορώντας για μια ακόμη φορά, ανέδειξε ένα νέο υπόδειγμα αξίας της κάθε ζωής.
Αυτή η ικανότητα του κράτους να λειτουργεί με σχέδιο, ταχύτητα και ενσυναίσθηση στις κρίσεις, είναι η ίδια που θέλουμε να διέπει και την καθημερινή μας λειτουργία. Γιατί η διεθνής αξιοπιστία που κερδίζουμε έξω, πρέπει να συμβαδίζει με ένα κράτος που γίνεται καθημερινά πιο γρήγορο και αποτελεσματικό στο εσωτερικό του. Και αυτό φαίνεται στην πράξη από τον τρόπο που η οικονομία μας προσελκύει πλέον κεφάλαια.
Από το 2019, η χώρα μας έχει βελτιωθεί εντυπωσιακά στο πεδίο της επιτάχυνσης των επενδύσεων. Όμως θέλουμε περισσότερα. Με το νέο πλαίσιο του Υπουργείου Ανάπτυξης, συγκεντρώνουμε όλες τις σχετικές αρμοδιότητες σε ένα σημείο, στη Γενική Γραμματεία Ιδιωτικών Επενδύσεων, για να υπάρχει ταχύτητα και, κυρίως, περισσότερη διαφάνεια και λιγότερη γραφειοκρατία.
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων, που πλέον θα γίνεται από την αρχή της διαδικασίας, ενισχύοντας την προβλεψιμότητα για τους επενδυτές. Το νέο πλαίσιο ενσωματώνει προτάσεις της επιχειρηματικής κοινότητας και, τις επόμενες ημέρες, θα ακολουθήσουν πρόσθετες παρεμβάσεις για τη στήριξη της βιομηχανίας και την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους.
Χρέος και επενδύσεις
Παράλληλα με το «νοικοκύρεμα» στις επενδύσεις, συνεχίζουμε και το «νοικοκύρεμα» των οικονομικών μας. Στόχος μας είναι έως το 2030 η Ελλάδα να μην έχει το υψηλότερο δημόσιο χρέος στην Ευρώπη. Γι’ αυτό και προχωράμε στην πρόωρη εξόφληση των δόσεων από το δάνειο των 52,9 δισ. ευρώ που είχε λάβει η χώρα το 2010 από τις χώρες της Ευρωζώνης.
Τον προσεχή Ιούνιο θα καταβληθούν επιπλέον 7 δισ. ευρώ από τα 26,3 δισ. που απομένουν, ενώ οι υπόλοιπες δόσεις θα καλυφθούν με περίπου 5 δισ. ευρώ ετησίως τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Έτσι, το χρέος μειώνεται όχι μόνο ως ποσοστό του ΑΕΠ, αλλά και σε απόλυτα νούμερα: από τα 364,95 δισ. το 2024, πέσαμε στα 362,8 δισ. στο τέλος του 2025.
Όμως θεωρώ ότι η πιο σημαντική είδηση της εβδομάδας είναι η νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας που υπογράφηκε, αυτήν τη φορά στον επισιτισμό, που καλύπτει περίπου 400.000 εργαζόμενους σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων από ξενοδοχειακές μονάδες μέχρι ταβέρνες και επιχειρήσεις αρτοποιίας. Έχει διετή διάρκεια και προβλέπει αυξημένες απολαβές από 6 έως 25% για όλες τις ειδικότητες.
Οι βασικοί μισθοί θα διαμορφωθούν μεταξύ 930 και 1.100 ευρώ μεικτά ανάλογα με την ειδικότητα και θα επηρεαστούν προς τα πάνω επιδόματα τριετιών, γάμου, σπουδών, ανθυγιεινής εργασίας και εποχικής απασχόλησης. Άλλη μία σημαντική συμφωνία στον χώρο της εργασίας.
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρώ, επίσης, τη νέα ρύθμιση που πρόκειται να περάσουμε για όσους υπάγονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Τι θα κάνουμε εκεί; Για πρώτη φορά θα δώσουμε τη δυνατότητα σε έναν οφειλέτη να διαχωρίσει την κύρια κατοικία του από την υπόλοιπη περιουσία του, έχοντας τη δυνατότητα να επιτευχθεί έτσι μεγαλύτερο «κούρεμα» και χαμηλότερη μηνιαία δόση.
Να δώσω ένα παράδειγμα: αν ένας οφειλέτης με δάνειο 200.000 έχει σπίτι αξίας 120.000 και εξοχικό αξίας 80.000, μέχρι σήμερα λαμβάνονταν υπόψη η αξία και των δύο ακινήτων και ο αλγόριθμος έβγαζε μηδέν κούρεμα και αρκετές δόσεις. Με την καινούργια ρύθμιση, δηλώνοντας ότι επιθυμεί τη διάσωση μόνο της κύριας κατοικίας, θα ληφθεί υπόψη μόνο η αξία των 120.000 ευρώ και θα «κουρεύεται» η οφειλή αμέσως, ρευστοποιώντας το εξοχικό.
Στόχος είναι μια πιο αποτελεσματική και λειτουργική διαδικασία, που θα δίνει πραγματική δυνατότητα ρύθμισης οφειλών και προστασίας της κύριας κατοικίας.
Απαγόρευση πώλησης αλκοόλ και τσιγάρων σε ανήλικους
Αυτήν την εβδομάδα παρουσιάσαμε και τον οδικό χάρτη για την καθολική εφαρμογή της απαγόρευσης πώλησης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ σε ανήλικους. Η απαγόρευση γίνεται καθολική και η ευθύνη για τον έλεγχο της ηλικίας περνά πλέον στον πωλητή, με τη βοήθεια ενός νέου ψηφιακού συστήματος επαλήθευσης μέσω των εφαρμογών Gov.grWallet και Kids Wallet.
Η παραβίαση του πλαισίου αποτελεί ποινικό αδίκημα και οι παραβάσεις τιμωρούνται με τριετή φυλάκιση και χρηματικό πρόστιμο. Κεντρικό εργαλείο του νέου πλαισίου αποτελεί το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων (alto.gov.gr), στο οποίο εγγράφονται υποχρεωτικά όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν τα προϊόντα αυτά σε όλα τα σημεία πώλησης σε όλη τη χώρα, ενώ ενισχύεται η εποπτεία της αγοράς, με ειδικό τμήμα του ΕΟΔΥ.
Απαγορεύεται, επίσης, η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε αμιγή μπαρ και κέντρα νυχτερινής διασκέδασης. Θα επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις η διεξαγωγή ιδιωτικών εκδηλώσεων, εφόσον έχουν προηγουμένως δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr.
Επίσης, υπογράψαμε σύμβαση δωρεάς ύψους 3,8 εκ. ευρώ για την προμήθεια ενός νέου συστήματος επικοινωνίας για τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, που θα χρησιμοποιείται στα Κέντρα Ελέγχου Αθηνών και Μακεδονίας.
Προκειμένου να κερδίσουμε χρόνο για την απόκτηση αυτού του νευραλγικής σημασίας συστήματος, απευθυνθήκαμε στον ιδιωτικό τομέα που ανταποκρίθηκε αμέσως και έτσι η δαπάνη θα καλυφθεί εξ ολοκλήρου μέσω δωρεάς από τις εταιρείες Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, Fraport Περιφερειακά Αεροδρόμια της Ελλάδας A, Fraport Περιφερειακά Αεροδρόμια της Ελλάδας B, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Aegean AirlinesΑΡΑΙΓ +1,01% και Sky Express.
Έγιναν και άλλα όμως.
Έλεγχος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Όπως, η παρουσίαση του Κόμβου Παρακολούθησης Επιδόσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για πρώτη φορά, το κράτος σταματά να κρύβεται πίσω από γενικότητες και συγκεντρώνει, επεξεργάζεται και δημοσιοποιεί με συστηματικό τρόπο συγκρίσιμα δεδομένα για το σύνολο σχεδόν των δήμων της χώρας. Κάθε πολίτης -και σας προτρέπω να το κάνετε- μπορεί να μπει στο deiktesota.gov.gr, να συγκρίνει και να δει την αλήθεια για τον δήμο του: πόσο καθαρή είναι η πόλη; Πόσο γρήγορα γίνονται οι ψηφιακές εξυπηρετήσεις; Πώς πάει η κοινωνική πολιτική;
Οι επιδόσεις δήμων όπως η Θεσσαλονίκη, τα Τρίκαλα, ο Βόλος, οι Αμπελόκηποι-Μενεμένη και το Περιστέρι δείχνουν ότι η πρόοδος είναι εφικτή όταν υπάρχει σχέδιο, συνέπεια και λογοδοσία. Βέβαια, αυτή είναι μόνο η αρχή. Γιατί το πρώτο έτος ανέδειξε και πραγματικές δυσκολίες: στην καταγραφή της περιουσίας, στη χαρτογράφηση υποδομών, στην παρακολούθηση ενεργειακών δεδομένων. Όμως ακριβώς αυτή η αποτύπωση είναι η βάση για να γίνουμε καλύτεροι.
Με την αξιοποίηση σύγχρονων υποδομών δεδομένων και τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων, οικοδομούμε ένα νέο πρότυπο διοίκησης: ένα κράτος που μετρά για να βελτιώνεται και που συγκρίνει για να προοδεύει.
Αυτή η ψηφιακή επανάσταση όμως δεν αφορά μόνο τη διοίκηση, αλλά φτάνει πλέον άμεσα στην ίδια την αξία της περιουσίας μας, θέτοντας σε πιλοτική λειτουργία την Ψηφιακή Τράπεζα Γης. Ευλόγως θα με ρωτήσετε τι είναι αυτό, και θα σας απαντήσω: είναι μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα στο https://www.gov.gr/ που δίνει τη δυνατότητα σε ιδιοκτήτες που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν το ακίνητό τους, για παράδειγμα επειδή είναι διατηρητέο, να μεταφέρουν αυτό το δικαίωμα αλλού, αντί να το χάνουν.
Πρόκειται για ένα εργαλείο που συμβάλλει τόσο στην προστασία του περιβάλλοντος και των κοινόχρηστων χώρων, όσο και σε έναν πιο οργανωμένο χωρικό σχεδιασμό, μέσα από ένα διαφανές και αξιόπιστο πλαίσιο.
Ταυτόχρονα, το Κτηματολόγιο παρουσίασε μια νέα ψηφιακή υπηρεσία στο https://maps.ktimatologio.gr η οποία, μέσω διασύνδεσης με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και τον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη, ενσωματώνει για πρώτη φορά κτηματολογικά και πολεοδομικά δεδομένα σε ένα ενιαίο περιβάλλον, επιτρέποντας σε πολίτες, μηχανικούς και επενδυτές να βλέπουν άμεσα βασικούς όρους δόμησης (όπως χρήσεις γης, συντελεστή δόμησης, κάλυψη, ύψος και αρτιότητα οικοπέδου) για κάθε γεωτεμάχιο.
Κονδύλια 5,3 δισ. για κοινωνική πολιτική
Στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, να πω ότι καταθέσαμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση την ελληνική πρόταση για την αξιοποίηση των πόρων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, ύψους 5,3 δισ. ευρώ. Έχουμε σχεδιάσει 25 παρεμβάσεις για 1,5 εκ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, την ενίσχυση της οικοδομής και βελτίωση των κτηρίων, την προστασία του περιβάλλοντος και τον εκσυγχρονισμό των δημόσιων μεταφορών.
Έμφαση δίνεται στις οικογένειες, άτομα με αναπηρία, νοικοκυριά που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα με την ενέργεια και τις μεταφορές, αλλά και σε μικρές επιχειρήσεις. Το Ταμείο αυτό είναι ένα από τα βασικά εργαλεία για την επόμενη ημέρα της οικονομίας και είναι μια ευκαιρία που θα αξιοποιήσουμε πλήρως και χωρίς καθυστερήσεις.
Παράλληλα, σε άλλους έξι δήμους της χώρας -Ορεστιάδας, Σουφλίου, Γρεβενών, Παιονίας, Ιστιαίας-Αιδηψού και Αίγινας- επεκτείνουμε το Πρόγραμμα Σχολικών Γευμάτων. Στην πράξη, αυτό σημαίνει 4.680 επιπλέον παιδιά που θα έχουν κάθε μέρα ένα ποιοτικό γεύμα στο σχολείο, από ένα πρόγραμμα που ήδη στηρίζει 179.000 μαθητές σε όλη τη χώρα. Θεωρώ ότι είναι μια απλή αλλά πολύ ουσιαστική παρέμβαση που φτάνει από τα πιο απομακρυσμένα σημεία μέχρι τα νησιά και τις περιοχές όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη.
Συνταγογράφηση
Κλείνω με την πολιτιστική συνταγογράφηση. Ο όρος ίσως ξενίζει, αλλά η ουσία του είναι απλή: ο πολιτισμός ως θεραπεία. Και είμαι ιδιαίτερα περήφανος που η χώρα μας προχωρά στην εφαρμογή αυτής της πρακτικής.
Πλέον, ο γιατρός θα μπορεί να συνταγογραφεί μέσω της ΗΔΙΚΑ τη συμμετοχή σε θέατρο, μουσεία ή συναυλίες ως μέρος της φροντίδας για την ψυχική υγεία, με αποζημίωση από τον ΕΟΠΥΥ. Είναι μια προσέγγιση που έχει δοκιμαστεί διεθνώς και δείχνει ότι η ψυχική υγεία δεν αφορά μόνο τη θεραπεία, αλλά και τη συμμετοχή, την έκφραση και τη σύνδεση με την κοινωνία.
Αυτός είναι, τελικά, ο στόχος όλων των προσπαθειών που περιέγραψα: ένα κράτος που εκσυγχρονίζεται, που νοικοκυρεύεται και που αναπτύσσεται, όχι για τους αριθμούς, αλλά για να επιστρέφει αυτή την πρόοδο με κάθε τρόπο στην καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής του κάθε πολίτη. Καλή Κυριακή σε όλες και όλους!
