Απροσδόκητα κέρδη της τάξης των 60 δισ. δολαρίων αναμένεται να καρπωθούν αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρίες, αν οι τιμές του μαύρου χρυσού παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα, σύμφωνα με μοντέλα της Jefferies.
Μοντέλα της επενδυτικής τράπεζας Jefferies εκτιμούν ότι οι αμερικανοί παραγωγοί θα δημιουργήσουν επιπλέον ταμειακές ροές ύψους 5 δισ. δολαρίων μόνο μέσα στον τρέχοντα μήνα, έπειτα από άνοδο περίπου 47% στις τιμές του πετρελαίου από την έναρξη της σύγκρουσης στις 28 Φεβρουαρίου.
Εάν οι τιμές του πετρελαίου στις ΗΠΑ παραμείνουν υψηλές και διαμορφωθούν κατά μέσο όρο στα 100 δολάρια ανά βαρέλι φέτος, οι εταιρίες θα λάβουν απρόσμενη ενίσχυση 63,4 δισ. δολαρίων από την παραγωγή πετρελαίου, σύμφωνα με την εταιρία ενεργειακής έρευνας Rystad Energy.
Καθώς οι τιμές του Brent ξεπέρασαν τα 100 δολάρια την Πέμπτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης:
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι μακράν ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο, επομένως όταν οι τιμές του πετρελαίου ανεβαίνουν, κερδίζουμε πολλά χρήματα».
Το West Texas Intermediate (WTI), το αμερικανικό σημείο αναφοράς, έκλεισε την Παρασκευή στα 98,71 δολάρια ανά βαρέλι.
Κάποιοι όμως χάνουν πολλά
Οι πρόσθετες ταμειακές ροές αναμένεται να ωφελήσουν τις εταιρίες σχιστολιθικού πετρελαίου των ΗΠΑ, οι οποίες έχουν περιορισμένη παρουσία στη Μέση Ανατολή. Η εικόνα είναι πιο σύνθετη για τις μεγαλύτερες διεθνείς πετρελαϊκές εταιρίες.
Οι ExxonMobil και Chevron, καθώς και οι ευρωπαϊκοί ανταγωνιστές τους BP, Shell και TotalEnergies, διαθέτουν εκτεταμένα περιουσιακά στοιχεία στον Κόλπο και επηρεάζονται περισσότερο από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Η παραγωγή έχει διακοπεί σε αρκετές εγκαταστάσεις στις οποίες ορισμένες από τις πέντε «supermajors» κατέχουν συμμετοχές. Η κατάσταση ανάγκασε τη Shell να επικαλεστεί force majeure σε φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) που σχεδίαζε να αποστείλει από το εργοστάσιο Ras Laffan της QatarEnergy.
Οι δυσκολίες λειτουργίας στην περιοχή αναδείχθηκαν περαιτέρω την Πέμπτη, όταν η SLB — πρώην Schlumberger και η μεγαλύτερη εταιρία πετρελαϊκών υπηρεσιών στον κόσμο — εξέδωσε προειδοποίηση για τα κέρδη της.
Σε ρεπορτάζ των FT ο Martin Houston, βετεράνος της πετρελαϊκής βιομηχανίας και πρόεδρος της Omega Oil and Gas, δήλωσε:
«Σε αυτή την κατάσταση δεν υπάρχουν νικητές — και σίγουρα δεν είναι οι διεθνείς πετρελαϊκές εταιρίες. Θα προτιμούσαν τη σταθερότητα που υπήρχε πριν από δύο εβδομάδες αντί για μια κρίση που αυξάνει προσωρινά τις τιμές του πετρελαίου».
«Οι εθνικές πετρελαϊκές εταιρίες της Μέσης Ανατολής και οι εταίροι τους θα χρειαστεί να ανακατασκευάσουν κατεστραμμένες υποδομές. Το πραγματικό ζήτημα είναι το πρωτοφανές κλείσιμο των Στενών, ακόμη και για σύντομο χρονικό διάστημα».
Και η κρίση παρατείνεται
Το ενδεχόμενο ταχείας επίλυση της κρίσης δεν φαίνεται κοντά. Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δήλωσε την Πέμπτη ότι ο στρατός της χώρας θα διατηρήσει κλειστή τη στενή θαλάσσια οδό, από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη διαπραγματευτική ισχύ της Τεχεράνης έναντι των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Περίπου 18 εκατ. από τα 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου που διέρχονται κανονικά καθημερινά από το πέρασμα παραμένουν μπλοκαρισμένα, σύμφωνα με έρευνα της Goldman Sachs. Το σοκ είναι ακόμη μεγαλύτερο για τη βιομηχανία LNG, καθώς περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής έχει διακοπεί.
Η RBC Capital Markets ανέφερε την Παρασκευή ότι αναμένει η σύγκρουση να παραταθεί μέχρι την άνοιξη και ότι οι τιμές του Brent θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 128 δολάρια ανά βαρέλι μέσα σε τρεις έως τέσσερις εβδομάδες.
Ο Thomas Liles της Rystad δήλωσε:
«Το κλείσιμο των Στενών θα πλήξει τις εθνικές πετρελαϊκές εταιρίες της Μέσης Ανατολής, ενώ οι δυτικές μεγάλες πετρελαϊκές εταιρίες — που αντιπροσωπεύουν περίπου 20% της συνολικής upstream παραγωγής στο Κατάρ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο Ιράκ και στη λεγόμενη ουδέτερη ζώνη μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Κουβέιτ — ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίσουν σημαντικές επιπτώσεις».
Οι μεγάλοι πονάνε περισσότερο
Οι BP και Exxon συγκαταλέγονται στις εταιρίες με τη μεγαλύτερη έκθεση στην κρίση της Μέσης Ανατολής, καθώς πάνω από το ένα πέμπτο των ελεύθερων ταμειακών ροών που αναμένεται να δημιουργήσουν το 2026 από τις παγκόσμιες δραστηριότητες πετρελαίου και LNG προέρχεται από την περιοχή. Το αντίστοιχο ποσοστό για την TotalEnergies ανέρχεται σε 14%, ενώ για τη Shell και τη Chevron είναι 13 και 5% αντίστοιχα, σύμφωνα με τη Rystad.
Οι μεγάλες διεθνείς πετρελαϊκές εταιρίες έχουν επεκτείνει πρόσφατα την παρουσία τους στην περιοχή, υπογράφοντας συμφωνίες στη Συρία, στη Λιβύη και σε άλλες χώρες, με στόχο την αύξηση των αποθεμάτων πετρελαίου και της παραγωγής.
Η Total ανέφερε σε ενημέρωση για τις συναλλαγές την Παρασκευή ότι η υψηλότερη τιμή του πετρελαίου «υπερκαλύπτει τις απώλειες παραγωγής από τη Μέση Ανατολή».
Ο διευθύνων σύμβουλος της Exxon, Darren Woods, δήλωσε στους Financial Times την Τρίτη ότι η εταιρία προσαρμόζεται στο κλείσιμο της «κεντρικής πηγής εφοδιασμού για τον κόσμο», σημειώνοντας ότι αυτό θα επηρεάσει όλους τους παίκτες της βιομηχανίας.
«Το μέγεθος και η κλίμακά μας μάς δίνουν ορισμένα πλεονεκτήματα στην εξασφάλιση προμηθειών… Βελτιστοποιούμε τις λειτουργίες μας», πρόσθεσε.
Οι αγορές παίζουν την επόμενη μέρα
Αναλυτές σημείωσαν ότι η έκθεση της Exxon στην προμήθεια από τη Μέση Ανατολή αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους η μετοχή της έχει υστερήσει σε σχέση με τους ανταγωνιστές από την έναρξη της κρίσης, σημειώνοντας άνοδο 2% στα 156,12 δολάρια.
Την ίδια περίοδο, οι μετοχές των BP και Shell έχουν αυξηθεί 11% και 9% αντίστοιχα, αντανακλώντας την εκτίμηση των επενδυτών ότι οι εμπορικοί βραχίονες των ευρωπαϊκών εταιριών θα ενισχύσουν τα κέρδη τους λόγω της μεταβλητότητας στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Η τιμή της μετοχής δεν αντανακλά μόνο το επόμενο τρίμηνο ή τα επόμενα δύο», δήλωσε ο αναλυτής της Bank of America, Christopher Kuplent, επισημαίνοντας ότι η αγορά αναμένει οι τιμές του πετρελαίου να υποχωρήσουν στα 75 δολάρια μέσα σε λίγους μήνες.
Οι μετοχές της νορβηγικής Equinor έχουν αυξηθεί περισσότερο από εκείνες των άλλων δυτικών πετρελαϊκών εταιριών από την έναρξη της σύγκρουσης, καθώς η εταιρία δεν έχει έκθεση στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα αποτελεί σημαντικό προμηθευτή φυσικού αερίου στην Ευρώπη, όπου οι τιμές αυξήθηκαν έντονα μετά την αναστολή των παραδόσεων LNG από την QatarEnergy την προηγούμενη εβδομάδα.
Άλλες ενεργειακές εταιρίες που κατέγραψαν ισχυρές χρηματιστηριακές επιδόσεις είναι διυλιστήρια όπως η Neste και η Repsol, καθώς οι προμήθειες αεροπορικών καυσίμων και άλλων διυλισμένων προϊόντων από τη Μέση Ανατολή διακόπηκαν.
