Πόσο θα κλιμακωθεί η σύγκρουση με το Ιράν και πόσο θα διαρκέσει; Την ίδια ερώτηση προσπαθούν να απαντήσουν αγορές, κυβερνήσεις και αναλυτές, τα prediction markets που είχαν προβλέψει εγκαίρως και με μεγάλη βεβαιότητα τον πόλεμο και την εμπλοκή στα Στενά του Ορμούζ, τώρα βλέπουν εκεχειρία μέχρι το καλοκαίρι, που συνεπάγεται ότι η σύγκρουση παρατείνεται και ότι οι επιπτώσεις θα πονέσουν…
Σε αντίθεση με δημοσκοπήσεις ή εκτιμήσεις αναλυτών, οι αγορές αυτές συγκεντρώνουν τις εκτιμήσεις χιλιάδων συμμετεχόντων που διακινδυνεύουν κεφάλαιο για τις προβλέψεις τους.
Η εικόνα που αποτυπώνεται στο dashboard της φωτογραφίας βασίζεται σε δεκάδες εκατομμύρια δολάρια στοιχημάτων για την εξέλιξη της σύγκρουσης Ιράν–Ισραήλ–ΗΠΑ. Τα συμβόλαια αυτά, κυρίως σε πλατφόρμες όπως το Polymarket, προσφέρουν σε πραγματικό χρόνο πιθανότητες για γεγονότα που κυμαίνονται από πυραυλικά πλήγματα έως αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη. Συνολικά, το μήνυμα που προκύπτει είναι σαφές: οι αγορές προεξοφλούν παρατεταμένη σύγκρουση, ισχυρή ενεργειακή αναταραχή και διαρκείς κινδύνους κλιμάκωσης, ενώ αποδίδουν χαμηλή πιθανότητα σε άμεση κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος.
Ταυτόχρονα, τα μεγαλύτερα στοιχήματα συγκεντρώνονται σε τρεις κρίσιμους άξονες: τις τιμές του πετρελαίου, το Στενό του Ορμούζ και τη διάρκεια του πολέμου. Αυτό δείχνει ότι οι επενδυτές θεωρούν πως ο βασικός παγκόσμιος αντίκτυπος της σύγκρουσης θα περάσει μέσα από την αγορά ενέργειας.
Οι αγορές προεξοφλούν πόλεμο πολλών μηνών
Το σημαντικότερο μήνυμα των prediction markets αφορά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Τα συμβόλαια δείχνουν ότι η αντιπαράθεση μεταξύ Ιράν, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών αναμένεται να συνεχιστεί τουλάχιστον μέχρι το καλοκαίρι.
Οι πιθανότητες που αποτιμώνται στην αγορά είναι οι εξής:
- 79% πιθανότητα η σύγκρουση να έχει τερματιστεί έως τις 30 Ιουνίου
- 70% πιθανότητα να έχει τερματιστεί έως τις 15 Μαΐου
Ο συνολικός όγκος στοιχημάτων σε αυτά τα συμβόλαια ανέρχεται σε περίπου 4 εκατ. δολάρια.
Η αποτίμηση αυτή υποδηλώνει ότι οι επενδυτές θεωρούν πιθανή μια πολεμική φάση διάρκειας αρκετών μηνών, με το πιο πιθανό παράθυρο αποκλιμάκωσης να τοποθετείται στα τέλη της άνοιξης.
Η εκτίμηση αυτή συμβαδίζει με την επιχειρησιακή εικόνα της σύγκρουσης, όπου η στρατιωτική αντιπαράθεση εξελίσσεται σε πόλεμο φθοράς, χωρίς άμεση προοπτική γρήγορης στρατιωτικής επικράτησης κάποιας πλευράς.
Το πετρέλαιο στο επίκεντρο των στοιχημάτων
Το δεύτερο σημαντικό συμπέρασμα των αγορών αφορά την ενέργεια.
Οι επενδυτές εμφανίζονται σχεδόν βέβαιοι ότι η σύγκρουση θα οδηγήσει σε ανοδική έκρηξη στις τιμές του πετρελαίου.
Τα συμβόλαια δείχνουν:
- 93% πιθανότητα το αργό πετρέλαιο να ξεπεράσει τα 90 δολάρια
- 87% πιθανότητα να ξεπεράσει τα 95 δολάρια
Ο συνολικός όγκος συναλλαγών σε αυτά τα στοιχήματα αγγίζει τα 30 εκατ. δολάρια.
Η εκτίμηση αυτή συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική σημασία του Στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου.
Η αγορά φαίνεται να θεωρεί ότι η σύγκρουση θα μεταφραστεί κυρίως σε ενεργειακό σοκ και πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς.
Σχεδόν βεβαιότητα παρατεταμέμνη κρίση στο Ορμούζ
Τα prediction markets αποδίδουν 100% πιθανότητα σε παρατεταμένη διακοπή ή παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ:
- έως τις 31 Μαρτίου
- έως τις 30 Ιουνίου
Ο όγκος στοιχημάτων για αυτό το σενάριο φθάνει τα 47 εκατ. δολάρια.
Η αγορά είχε εγκαίρως προβλέψει ότι η Τεχεράνη θα χρησιμοποιήσει ασύμμετρη ναυτική πίεση, όπως απειλές σε δεξαμενόπλοια, ναυτικές επιχειρήσεις παρενόχλησης και επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, προκειμένου να αυξήσει το κόστος της σύγκρουσης για τη Δύση.
Πιθανότητα διπλωματικής αποκλιμάκωσης το καλοκαίρι
Οι αγορές αποδίδουν επίσης σημαντική πιθανότητα σε μια διπλωματική εξέλιξη μέσα στους επόμενους μήνες.
Συγκεκριμένα:
- 62% πιθανότητα εκεχειρίας ΗΠΑ–Ιράν έως τις 30 Ιουνίου
- 56% πιθανότητα εκεχειρίας έως τις 31 Μαΐου
Ο όγκος στοιχημάτων φθάνει τα 21 εκατ. δολάρια.
Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι οι επενδυτές εκτιμούν πως η στρατιωτική φάση μπορεί να οδηγηθεί σε διαπραγματεύσεις όταν η σύγκρουση φθάσει σε σημείο στρατηγικής ισορροπίας.
Πολύ χαμηλή πιθανότητα κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος
Ένα από τα πιο ξεκάθαρα μηνύματα των αγορών αφορά την πολιτική σταθερότητα στο Ιράν. Τα prediction markets απορρίπτουν σχεδόν πλήρως το ενδεχόμενο άμεσης πτώσης του καθεστώτος.
Οι πιθανότητες που αποτιμώνται είναι:
- 5% πτώσης του καθεστώτος έως τις 31 Μαρτίου
- 23% έως τις 30 Ιουνίου
Οι όγκοι συναλλαγών ανέρχονται περίπου σε:
- 30 εκατ. δολάρια για το συμβόλαιο Μαρτίου
- 14 εκατ. δολάρια για το συμβόλαιο Ιουνίου
Η αγορά εκτιμά ότι το ιρανικό πολιτικό σύστημα διαθέτει ισχυρούς μηχανισμούς ανθεκτικότητας, ακόμη και υπό συνθήκες στρατιωτικής πίεσης.
Πιθανή, αλλά όχι άμεση, εμπλοκή αμερικανικών δυνάμεων
Τα συμβόλαια αποτιμούν επίσης το ενδεχόμενο άμεσης στρατιωτικής παρουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών στο ιρανικό έδαφος.
Οι πιθανότητες διαμορφώνονται ως εξής:
- 56% πιθανότητα αμερικανικές δυνάμεις να εισέλθουν στο Ιράν έως τις 31 Δεκεμβρίου
- 26% πιθανότητα έως τις 31 Μαρτίου
Ο όγκος συναλλαγών σε αυτά τα στοιχήματα ανέρχεται σε περίπου 15 εκατ. δολάρια.
Η αγορά φαίνεται να θεωρεί πιθανότερη μια σταδιακή κλιμάκωση αργότερα μέσα στο έτος, παρά μια άμεση χερσαία εμπλοκή.
