Οι αγορές ανατιμολογούν τον γεωπολιτικό κίνδυνο, καθώς παίρνουν σε discount τις δηλώσεις του Τραμπ και στο face value τις θέσεις Ισραήλ και Ιράν για την πορεία του πολέμου.
Κύριες εξελίξεις που διαμορφώνουν τις αγορές
- Το Brent κινήθηκε προς τα 100 δολάρια το βαρέλι, επεκτείνοντας την άνοδο για δεύτερη συνεδρίαση.
- Ο δείκτης δολαρίου πλησίασε τις 99,5 μονάδες, καταγράφοντας τρίτη συνεχόμενη άνοδο.
- Η IEA ενέκρινε απελευθέρωση 400 εκατ. βαρελιών, τη μεγαλύτερη στην ιστορία.
- Το Ιράκ διέκοψε τη λειτουργία τερματικών πετρελαίου μετά από επίθεση σε δύο δεξαμενόπλοια στα χωρικά του ύδατα.
- Το Στενό του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά κλειστό, μετά από επιθέσεις σε εμπορικά πλοία.
- Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου ανήλθε κοντά στο 4,24%.
- Οι αγορές τιμολογούν μόνο μία μείωση επιτοκίων της Fed φέτος, πιθανότατα τον Σεπτέμβριο.
- Οι ευρωπαϊκές μετοχές υποχωρούν, με τα futures του Euro Stoxx 50 -0,9% και του Stoxx 600 -0,7%.
- Η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποιεί ότι ο πληθωρισμός μπορεί να ξεπεράσει το 3% φέτος.
- Πολλά νομίσματα πιέζονται έναντι του δολαρίου, μεταξύ αυτών ευρώ, στερλίνα, γιεν, γουάν και ρουπία.
Η προσπάθεια επικοινωνιακού gaslighting των αγορών από το επιτελείο του Ντόναλντ Τραμπ ήταν εξ αρχής διάφανη, εξαιτίας των αλλεπάλληλων αντιφατικών δηλώσεων από τον πρόεδρο των ΗΠΑ και της έως τώρα αποτυχίας στην κινητοποίηση εσωτερικής αμφισβήτησης του καθεστώτος στο Ιράν. Η απόφαση της IEA να αποδεσμεύσει 400 εκατ. βαρέλια και οι δηλώσεις του γενικού της γραμματέα Dr. Fatih Birol, για πρωτοφανείς συνθηκες αφαίρεσαν και το τελευταίο φύλλο συκής.
Η αντίδραση σε νομίσματα, ενέργεια και μετοχές δείχνει ότι οι επενδυτές δεν διαπραγματεύονται πλέον τις πολιτικές δηλώσεις αλλά τις επιχειρησιακές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η άνοδος του Brent κοντά στο όριο των 100 δολαρίων, η ενίσχυση του δολαρίου και η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων υποδηλώνουν ότι οι αγορές αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο τον πόλεμο με το Ιράν ως διαρθρωτικό πληθωριστικό σοκ και όχι ως μια παροδική γεωπολιτική ένταση.
Πλέον, όπως είχε προειδοποιήσει η BlackRock, οι αγορές προεξοφλούν τον μόνιμο χαρακτήρα των επιπτώσεων από τον πόλεμο στο Ιράν, με το κλείσιμο του Ορμούζ να αποτελεί πραγματικότητα, τις επιθέσεις σε πλοία καθημερινότητα και τις αλυσίδες ανεφοδιασμού σε μερική παράλιση. Οι κεντρικές τράπεζες έχουν δηλώσει σε ετοιμότητα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων, στάση που μεταφράζεται σε προσδοκίες για αύξηση των επιτοκίων, ανατρέποντας το αφήγημα του Τραμπ για μειώσεις. Αυτό καταγράφεται στα ομόλογα, με τις αποδόσεις σε Ευρώπη και ΗΠΑ να ανεβαίνουν, καθώς οι επενδυτές αναζητούν ασφαλή καταφύγια για να προστατευτούν από την πληθωριστική καταιγίδα η οποία έρχεται.
Το πετρέλαιο, που αποτελεί τον πολλαπλασιαστή ισχύος της τρέχουσας κρίσης, κινείται εκ νέου κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, προκαλώντας αλυσιδωτές αντιδράσεις. Το δολάριο ενισχύεται ως ασφαλές καταφύγιο, καθώς τα κεφάλαια μετακινούνται από επικίνδυνες επενδύσεις σε crypto και μετοχές στα αμερικανικά ομόλογα.
Ο αντίκτυπος των εξελίξεων αυτών έχει πολλαπλές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της αμερικανικής οικονομίας και τη βιωσιμότητα του χρέους των ΗΠΑ. Η μεγαλύτερη χαμένη θα είναι η Ευρώπη, καθώς η παράλληλη άνοδος πετρελαίου και δολαρίου δημιουργούν τρομακτικές πληθωριστικές πιέσεις, ενώ η εκτόξευση του φυσικού αερίου, εξαιτίας των χαμηλών αποθεμάτων και της διακοπής λειτουργίας των κοιτασμάτων του Κατάρ και άλλων χωρών στην περιοχή, υπονομεύουν έτι περαιτέρω την ανταγωνιστικότητα και τροφοδοτούν προσδοκίες πληθωριστικής κρίσης και υποχώρησης των ρυθμών ανάπτυξης. Ελλάδα και Κύπρος θεωρούνται οι πλέον ευάλωτες στην ενεργειακή και τη γεωπολιτική κρίση χώρες.
Η IEA τρόμαξε, αλλά δεν έπεισε
Οι τιμές της ενέργειας βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της ανατιμολόγησης. Τα συμβόλαια Brent κινήθηκαν προς τα 100 δολάρια ανά βαρέλι την Πέμπτη, καταγράφοντας δεύτερη διαδοχική άνοδο, καθώς οι επίμονες ανησυχίες για τον πόλεμο με το Ιράν υπερίσχυσαν της συντονισμένης απελευθέρωσης αποθεμάτων πετρελαίου από τις μεγάλες οικονομίες. Η άνοδος αντανακλά την αυξανόμενη εκτίμηση ότι οι διαταραχές στην προσφορά ενέργειας στον Περσικό Κόλπο μπορεί να διαρκέσουν περισσότερο από όσο αναμένουν οι αρχές και ότι οι παρεμβάσεις ίσως δεν επαρκούν για να σταθεροποιήσουν την αγορά.
Την ίδια στιγμή, η ίδια η πολιτική αντίδραση μετατρέπεται σε σήμα κινδύνου για τις αγορές. Η απόφαση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) να εγκρίνει την μεγαλύτερη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων στην ιστορία — 400 εκατ. βαρέλια — δεν κατάφερε να καθησυχάσει τους επενδυτές. Αντίθετα, πολλοί traders ερμηνεύουν την κίνηση ως ένδειξη ότι οι αρχές θεωρούν πως η κρίση ενδέχεται να έχει ήδη ξεφύγει από τον έλεγχο, ιδιαίτερα καθώς οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, η διακοπή ναυσιπλοΐας και οι περικοπές παραγωγής εντείνουν τον κίνδυνο παρατεταμένου ενεργειακού σοκ.
Το ράλι στο Brent πυξίδα για τις αγορές
Το ισχυρότερο μήνυμα των αγορών προέρχεται από το πετρέλαιο. Τα συμβόλαια Brent κινήθηκαν προς τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν ολοένα και περισσότερο τον κίνδυνο παρατεταμένου πολέμου με το Ιράν που θα διαταράξει την παγκόσμια προσφορά.
Η άνοδος καταγράφεται παρά την προσπάθεια των μεγάλων οικονομιών να σταθεροποιήσουν τις αγορές μέσω της απελευθέρωσης στρατηγικών αποθεμάτων.
Στις τελευταίες εξελίξεις, το Ιράκ διέκοψε τη λειτουργία των τερματικών εξαγωγής πετρελαίου μετά από επιθέσεις σε τρια πλοία στα χωρικά του ύδατα, γεγονός που υπογραμμίζει την ευαλωτότητα των ενεργειακών υποδομών στον Περσικό Κόλπο.
Παράλληλα, το Ιράν φέρεται να διαμήνυσε μέσω διαμεσολαβητών ότι θα εξετάσει κατάπαυση πυρός μόνο με διεθνείς εγγυήσεις ασφαλείας ότι ΗΠΑ και Ισραήλ δεν θα επιτεθούν ξανά στη χώρα — όρος που θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να γίνει αποδεκτός.
Την ίδια στιγμή, το Στενό του Ορμούζ παραμένει ερμητικά κλειστό, με αρκετά εμπορικά πλοία να έχουν δεχθεί πλήγματα στα ανοικτά των ιρανικών ακτών. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές οδούς του πλανήτη, από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.
Σε απάντηση, αρκετοί παίχτες στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη μειώσει την παραγωγή, περιορίζοντας περαιτέρω την παγκόσμια προσφορά.
Περπατάμε στο σενάριο της BlackRock
Η άνοδος του πετρελαίου επαναφέρει στο προσκήνιο και την ανάλυση της BlackRock για τα γεωπολιτικά σενάρια. Ο μεγαλύτερος διαχειριστής κεφαλαίων στον κόσμο έχει προειδοποιήσει ότι εάν ο πόλεμος διαρκέσει περισσότερο από 15 ημέρες, οι πληθωριστικές επιπτώσεις από την ενέργεια ενδέχεται να αποκτήσουν μόνιμο χαρακτήρα σε παγκόσμιο επίπεδο.
Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε σημαντικές συνέπειες για τη νομισματική πολιτική. Ο επίμονος πληθωρισμός από την ενέργεια θα περιόριζε σημαντικά τη δυνατότητα των κεντρικών τραπεζών να μειώσουν τα επιτόκια.
Ανεβαίνει και σκληραίνει το δολάριο
Η ενίσχυση του δολαρίου αποτελεί σαφή ένδειξη αυτής της ανατιμολόγησης. Ο δείκτης δολαρίου πλησίασε τις 99,5 μονάδες, σημειώνοντας τρίτη συνεχόμενη άνοδο, καθώς οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου αυξάνουν τις προσδοκίες για επίμονο πληθωρισμό.
Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ τον Φεβρουάριο κινήθηκε σύμφωνα με τις προβλέψεις και παρέμεινε πάνω από τον στόχο. Οι αγορές όμως επικεντρώνονται στις μελλοντικές επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.
Οι επενδυτές πλέον εκτιμούν ότι η Fed θα διατηρήσει τα επιτόκια αμετάβλητα στην επόμενη συνεδρίαση, ενώ τιμολογείται μόλις μία μείωση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, πιθανότατα τον Σεπτέμβριο.
Η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου ανήλθε κοντά στο 4,24%, σε υψηλό πέντε εβδομάδων.
Συνθήκες μαζικής υποτίμησης
Η άνοδος του δολαρίου ασκεί πίεση σε σειρά νομισμάτων. Μεταξύ των μεγαλύτερων απωλειών καταγράφονται το μεξικανικό πέσο (-0,46%), το πολωνικό ζλότι (-0,43%), η σουηδική κορόνα (-0,43%), η βρετανική στερλίνα (-0,33%), το ευρώ (-0,24%) και το ιαπωνικό γιεν (-0,07%).
Το υπεράκτιο γουάν υποχώρησε στα 6,88 ανά δολάριο, ενώ το νοτιοκορεατικό γουόν κινήθηκε κοντά στις 1.480 μονάδες ανά δολάριο. Η ινδική ρουπία υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό κοντά στις 92,3 μονάδες, αντανακλώντας την ανησυχία για το κόστος των εισαγωγών ενέργειας.
Το ιαπωνικό γιεν κινήθηκε προς τις 159 μονάδες ανά δολάριο, πλησιάζοντας στο χαμηλότερο επίπεδο ενάμιση έτους, ενώ το δολάριο Νέας Ζηλανδίας υποχώρησε στα 0,589 δολάρια.
Οι μετοχές ξαναγίνονται… επικίνδυνες
Οι αγορές μετοχών αντιδρούν αρνητικά στην άνοδο του πετρελαίου. Οι ευρωπαϊκές μετοχές αναμένεται να ανοίξουν χαμηλότερα, με τα futures του Euro Stoxx 50 στο -0,9% και του Stoxx 600 στο -0,7%.
Στις ΗΠΑ, τα futures κινήθηκαν χαμηλότερα καθώς το πετρέλαιο επανήλθε σε ανοδική πορεία. Στην προηγούμενη συνεδρίαση, ο Dow Jones υποχώρησε 0,61%, ο S&P 500 -0,08%, ενώ ο Nasdaq +0,08%.
Στην Ασία, ο Hang Seng υποχώρησε 0,6%, ο Sensex περίπου 1,2%, ο KOSPI 0,35% και ο NZX 50 0,7%.
Σωστά — στο προηγούμενο κείμενο δεν ενσωματώθηκαν πλήρως crypto και μέταλλα όπως προκύπτουν από τα δεδομένα αγοράς. Παρακάτω προσθέτω τις ενότητες ώστε το άρθρο να αποτυπώνει όλο το market picture (energy – FX – equities – bonds – metals – commodities – crypto).
Το ισχυρό δολάριοα πιέζει τα crypto
Η άνοδος του δολαρίου και των αποδόσεων των ομολόγων περιόρισε επίσης τη διάθεση για ρίσκο στα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία. Τα crypto δεν λειτούργησαν ως ασφαλές καταφύγιο στη συγκεκριμένη συγκυρία, καθώς οι επενδυτές στρέφονται σε δολάριο και κρατικά ομόλογα.
- Ether -1,39%
- Bitcoin -1,29%
- Ripple -1,19%
Η συμπεριφορά αυτή επιβεβαιώνει ότι σε περιβάλλον αυξημένου πληθωριστικού κινδύνου και ανόδου αποδόσεων τα crypto τείνουν να κινούνται ως περιουσιακά στοιχεία υψηλού ρίσκου και όχι ως αντιστάθμιση γεωπολιτικής έντασης.
Πιέσεις σε χαλκό, χρυσό και ασήμι
Οι κινήσεις στις αγορές μετάλλων αντανακλούν την ίδια δυναμική. Η ενίσχυση του δολαρίου και η άνοδος των αποδόσεων περιόρισαν τη ζήτηση για πολύτιμα μέταλλα, παρά την αυξημένη γεωπολιτική αβεβαιότητα.
- Χαλκός: Τα συμβόλαια υποχώρησαν κάτω από 5,8 δολάρια ανά λίβρα, καθώς το ισχυρό δολάριο και οι πληθωριστικές ανησυχίες μείωσαν τις προσδοκίες για μειώσεις επιτοκίων.
- Ασήμι: Υποχώρησε προς τα 84 δολάρια ανά ουγγιά, συνεχίζοντας την πτώση για δεύτερη συνεδρίαση.
- Χρυσός: Υποχώρησε κάτω από τα 5.150 δολάρια ανά ουγγιά, καθώς η άνοδος των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων περιόρισε τη ζήτηση για μη αποδοτικά περιουσιακά στοιχεία.
Παρά τη διόρθωση, το ασήμι παραμένει άνω του 18% υψηλότερα από τις αρχές του έτους, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ζήτηση για πολύτιμα μέταλλα παραμένει ισχυρή σε μακροπρόθεσμη βάση.
