Στην πρόταση για αποδέσμευση έκτακτων αποθεμάτων πετρελαίου που θα μπορούσε να αποτελέσει τη μεγαλύτερη στην ιστορία της προχωρά ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), με σχετική απόφαση να θεωρείται πιθανή ακόμη και εντός της ημέρας, σύμφωνα με πηγή με γνώση των διαβουλεύσεων.
Κατά την ίδια πηγή, η υπηρεσία με έδρα το Παρίσι έχει εισηγηθεί αποδέσμευση περίπου 300 έως 400 εκατ. βαρελιών. Ο IEA συντονίζει αντίστοιχες κινήσεις για τις χώρες του ΟΟΣΑ.
Οι κυβερνήσεις επιχειρούν να περιορίσουν το άλμα στις τιμές της ενέργειας που έχει προκαλέσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Το πετρέλαιο εκτινάχθηκε σχεδόν στα 120 δολάρια το βαρέλι στο Λονδίνο τη Δευτέρα, καθώς οι ροές μέσω των στρατηγικής σημασίας Στενών του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο παρέμεναν ουσιαστικά μπλοκαρισμένες. Στη συνέχεια, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης υποχώρησαν αισθητά, εν μέρει λόγω των προσδοκιών ότι οι κυβερνήσεις θα αντλήσουν ποσότητες από τα στρατηγικά τους αποθέματα.
Το θέμα, όπως επισημαίνει το Bloomberg, αναμένεται να τεθεί στη συνάντηση των ηγετών της G7 την Τετάρτη, όπως δήλωσε ξεχωριστά ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Roland Lescure. Οι χώρες της Ομάδας των Επτά έχουν ήδη δηλώσει ότι στηρίζουν κατ’ αρχήν «προδραστικά μέτρα», περιλαμβανομένης της αποδέσμευσης στρατηγικών αποθεμάτων, χωρίς όμως να έχουν δώσει λεπτομέρειες για το εύρος μιας πιθανής παρέμβασης.
Εφόσον προχωρήσει, η υπό εξέταση κίνηση θα ξεπεράσει τα 182 εκατ. βαρέλια που διέθεσαν στην αγορά τα μέλη του οργανισμού το 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η Wall Street Journal είχε μεταδώσει νωρίτερα ότι εξετάζεται παρέμβαση-ρεκόρ.
Ο οργανισμός έχει αναφέρει ότι τα 32 μέλη του διαθέτουν περισσότερα από 1,2 δισ. βαρέλια σε δημόσια έκτακτα αποθέματα, στα οποία περιλαμβάνεται και το αμερικανικό Strategic Petroleum Reserve, το μεγαλύτερο τέτοιο απόθεμα παγκοσμίως. Επιπλέον, υπάρχουν άλλα 600 εκατ. βαρέλια εμπορικών αποθεμάτων που τηρούνται βάσει κρατικής υποχρέωσης.
Την ίδια ώρα, η πίεση στην παγκόσμια προσφορά εντείνεται. Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ιράκ συγκαταλέγονται μεταξύ των παραγωγών που εμβαθύνουν τις περικοπές στην παραγωγή, αφαιρώντας περίπου το 6% της παγκόσμιας προσφοράς, καθώς η απώλεια της διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ οδηγεί στην πλήρωση των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων της περιοχής. Παράλληλα, τα ΗΑΕ διέκοψαν την Τρίτη τη λειτουργία του μεγαλύτερου διυλιστηρίου τους, του Ruwais, ως προληπτικό μέτρο μετά από πλήγμα με drone στην περιοχή.
Ωστόσο, ορισμένοι traders και αναλυτές αμφισβητούν κατά πόσο οι κυβερνήσεις των χωρών-καταναλωτών θα μπορέσουν να κινητοποιήσουν τα αποθέματά τους αρκετά γρήγορα ώστε να καλύψουν το μεγάλο κενό στην προσφορά.
Ακόμη και αν η μέγιστη δυνατότητα άντλησης του αμερικανικού SPR συνδυαστεί με ροές από άλλα μέλη του IEA, ενδέχεται να καλύψει μόνο μέρος από τα 11 έως 16 εκατ. βαρέλια ημερησίως που, σύμφωνα με εκτίμηση της Citigroup, χάνονται από την περιοχή του Περσικού Κόλπου κάθε ημέρα.
Με βάση τα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, η μέγιστη δυνατότητα αποδέσμευσης από το Strategic Petroleum Reserve ανέρχεται σε 4,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ απαιτούνται 13 ημέρες από τη στιγμή της προεδρικής απόφασης μέχρι το πετρέλαιο να φτάσει στην ανοικτή αγορά.
Ο IEA έχει συμβάλει μέχρι σήμερα σε πέντε αντίστοιχες παρεμβάσεις: ενόψει του Πολέμου του Κόλπου το 1991, μετά τους τυφώνες Rita και Katrina το 2005, έπειτα από το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη το 2011 και δύο φορές το 2022 εξαιτίας των διαταραχών που συνδέθηκαν με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
