Οι πρωτοβουλίες και οι πολιτικές που έχουν σχεδιαστεί και υλοποιηθεί για την ενίσχυση της ενεργειακής συνδεσιμότητας, της περιφερειακής συνεργασίας και της βιωσιμότητας, με έμφαση στην ηλεκτρική ενέργεια, αλλά και οι βασικές προτεραιότητες για το μέλλον των χωρών των Βαλκανίων τέθηκαν επί τάπητος στο πλαίσιο της εκδήλωσης που διοργάνωσαν ο ΟΟΣΑ και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών για την παρουσίαση του νέου project του ΟΟΣΑ, με θέμα: «Electricity, Digital & Regional Interconnectivity in South East Europe».
Στον κομβικό ρόλο που έχει αποκτήσει η Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, στον τομέα των μεταφορών και των δικτύων συνδεσιμότητας στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων αναφέρθηκε ο Νίκος Τσάφος, Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογραμμίζοντας τη σημασία να υπάρχουν κανόνες για την καλύτερη επίτευξη του στόχου της διασύνδεσης ενώ έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη σημασία της προσθήκης των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα αλλά και στη σημαία της περιφερειακής ασφαλείας.
«Η Ελλάδα έχει γίνει εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας, πέρυσι το ⅓ της ημέρας είμασταν εισαγωγείς» σημείωσε ο κ. Τσάφος τονίζοντας πως η Ελλάδα είναι υπέρ της όσο το δυνατόν βαθύτερης διασύνδεσης στον ενεργειακό τομέα καθώς τα προηγούμενα χρόνια βίωσε τις συνέπειες του να βρίσκεσαι, ως χώρα, στο άκρο του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος. Έφερε, δε, ως παράδειγμα για να καταδείξει τη σημασία της διασυνδεσιμότητας των Βαλκανίων, το 2019 όταν η χώρα ήταν πιο ακριβή από τη γειτονική Βουλγαρία κατά 34%, ενώ σήμερα μετά την υλοποίηση του διασυνδετήριου αγωγού πλέον οι δυο χώρες έχουν τις ίδιες τιμές.
Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα έχει υποστεί ριζικό μετασχηματισμό στο ενεργειακό της μείγμα. «Πριν από 20 χρόνια, το 60% της ηλεκτρικής μας ενέργειας προερχόταν από λιγνίτη. Πέρυσι ήταν κάτω από 5%». Περισσότερο από το μισό της ηλεκτρικής ενέργειας παράγεται από ήλιο και άνεμο, ενώ η χώρα έχει μετατραπεί σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, αποκομίζοντας έσοδα 400 εκατ. ευρώ ετησίως, σημείωσε ο κ. Τσάφος.
Στη σημασία της συνεργασίας των χωρών των Βαλκανίων και την προστιθέμενη αξία που αποκτά η περιοχή αναφέρθηκε κατά την τοποθέτηση της η Sanja Božinovska, Υπουργός Ενέργειας, Μεταλλείων και Ορυκτών Πόρων, Βόρεια Μακεδονία, τονίζοντας και τη σημασία της χρηματοδότησης για τέτοια έργα.
«Έχουμε έτοιμο στρατηγικό πλάνο για την ενεργειακή ανάπτυξη της χώρας για τα επόμενα 20 χρόνια, θα χρειαστεί, ωστόσο, να υπάρξει σχετική συζήτηση και με εταιρείες. Η μεταρρυθμιστική μας ατζέντα για την ενέργεια είναι ύψους 800 εκατ. ευρώ, εργαζόμαστε για την ενίσχυση του δικτύου, επενδύουμε σε έξυπνα συστήματα» είπε η κα Božinovska, υπογραμμίζοντας πως από εισαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας η Βουλγαρία στοχεύει στην μετατροπή της σε εξαγωγέα.
Στην υπογραφή ΜoU με τη Μολδαβία αναφέρθηκε μεταξύ άλλων η Corina Crețu, Γενική Πρόξενος, Προξενείο της Ρουμανίας στη Θεσσαλονίκη κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στη συνεισφορά του ΟΟΣΑ για την επίτευξη της διασυνδεσιμότητας μεταξύ των Βαλκανίων.
«Η Ρουμανία στηρίζει σθεναρά την περιφερειακή συνεργασία» σημείωσε η κα. Crețu υπογραμμίζοντας πως στόχος της χώρας της είναι η ενίσχυση των ΑΠΕ, ζήτημα που βρίσκεται στο πρόγραμμα που έχει εκπονήσει η χώρα για την ενεργειακή της θωράκιση και αφορά το διάστημα 2025-2030, αλλά και ο περιορισμός της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα, η στροφή στην καθαρή ενέργεια καθώς και η ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας.
«Χρειάζεται περιφερειακή συνεργασία, κοινό όραμα, δεν μπορεί η κάθε χώρα μόνη της» είπε ο Aleksandar Zlatković, Σύμβουλος του Υπουργού Μεταλλείων και Ενέργειας της Σερβίας, κάνοντας μια εκτενή αναφορά στα έργα που υλοποιήθηκαν το τελευταία χρόνια.
«Υλοποιούμε επενδύσεις προκειμένου η χώρα να εξελιχθεί σε ενεργειακό hub και να αποτελεί έναν αξιόπιστο και ενεργό έτερο για την περιοχή. Εντός του έτους θα ξεκινήσει η κατασκευή υδροηλεκτρικού έργου, ενώ κατασκευάζουμε ηλιακά πάρκα μεγάλης ισχύος 1GW» ανέφερε ο κ. Zlatković υπογραμμίζοντας πως είναι μείζονος σημασίας για τη χώρα του η πυρηνική ενέργεια. Στόχος είναι μετά τη σχετική διερεύνηση της συγκεκριμένης ενέργειας να ξεκινήσει το 2035 η κατασκευή των σχετικών υποδομών.
Τη συζήτηση συντόνισε ο Γιώργος Παγουλάτος, Πρέσβης της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ, Πρόεδρος των OECD Friends of South East Europe.
