Πολύ κοντά στην επιλογή προσώπου για τη διαδοχή του Αλί Χομενεΐ που σκοτώθηκε στο πρώτο κύμα των βομβαρδισμών των ΗΠΑ και του Ισραήλ βρίσκεται το συμβούλιο εμπειρογνωμώνων του Ιράν.
Οι κορυφαίοι κληρικοί του Ιράν πλησιάζουν σε απόφαση για τον επόμενο ανώτατο ηγέτη της χώρας, μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Το συμβούλιο που λειτουργεί σε συνθήκες πολέμου έχει αποκαλύψει βαθιές διαφωνίες μεταξύ πολιτικών φατριών σχετικά με τη διαδοχή και το μήνυμα που θα στείλει προς τους αντιπάλους της Τεχεράνης.
Το Crisis Monitor έχει εγκαίρως σκιαγραφήσει το πεδίο της διαδοχής και έχει αναδείξει τα πιθανότερα πρόσωπα.
Η Συνέλευση των Ειδικών, το σώμα που έχει την αρμοδιότητα επιλογής του διαδόχου του Χαμενεΐ, έχει περιορίσει τη λίστα των υποψηφίων και θα ανακοινώσει απόφαση «το συντομότερο δυνατόν», όπως δήλωσαν μέλη της στα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης τις τελευταίες δύο ημέρες.
Ωστόσο, η σύγκληση του σώματος των 88 σιιτών κληρικών δεν είναι εύκολη υπόθεση ακόμη και σε καιρό ειρήνης, ιδιαίτερα καθώς πολλά από τα μέλη του βρίσκονται στην ηλικία των 80 και 90 ετών. Η διαδικασία γίνεται ακόμη πιο δύσκολη εν μέσω πολέμου. Το Ισραήλ πραγματοποίησε θανατηφόρο αεροπορικό πλήγμα την Τρίτη στην κύρια έδρα της συνέλευσης, σκοτώνοντας τουλάχιστον τρεις διοικητικούς υπαλλήλους. Το 1989 — η μοναδική προηγούμενη φορά που το Ιράν επέλεξε ανώτατο ηγέτη — ο διάδοχος ανακοινώθηκε μία ημέρα μετά τον θάνατο του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας Ρουχολάχ Χομεϊνί. Έξι ημέρες μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ, η απόφαση παραμένει ανοιχτή.
Ένας παράγοντας που περιπλέκει τη διαδικασία είναι ο ρόλος των ισχυρών Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), της στρατιωτικής δύναμης που ελέγχει έως και το 40% της οικονομίας και θεωρείται ότι διαθέτει σημαντική επιρροή στη διαδικασία διαδοχής.
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο δεύτερος μεγαλύτερος γιος του δολοφονημένου ηγέτη, συγκαταλέγεται στους υποψηφίους. Πολέμησε για σύντομο διάστημα στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ (1980-1988), ο οποίος εδραίωσε την άνοδο του πατέρα του στην εξουσία, και αργότερα έγινε κληρικός, σπουδάζοντας στο θρησκευτικό κέντρο της Κομ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις σε βάρος του ίδιου και του πατέρα του το 2019, κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία.
Διατηρεί χαμηλό δημόσιο προφίλ, ωστόσο τα τελευταία πέντε χρόνια εμφανίζεται συχνότερα δημοσίως, καθώς εντεινόταν η συζήτηση για τη διαδοχή του γηράσκοντος πατέρα του. Θεωρείται επίσης πρόσωπο με στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης, οι οποίοι συντονίζουν το πρόγραμμα πυραύλων του Ιράν και τις συμμαχίες με παραστρατιωτικές οργανώσεις στην περιοχή. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg τον Ιανουάριο, επιβλέπει ένα εκτεταμένο επενδυτικό δίκτυο που εκτείνεται από την Τεχεράνη έως το Ντουμπάι και τη Φρανκφούρτη. Εκείνη την περίοδο δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο.
Ορισμένοι στο Ιράν υποστηρίζουν ότι η καθυστέρηση στην επιλογή νέου ηγέτη εξυπηρετεί τους αντιπάλους της χώρας.
Ο αντίκτυπος της επιλογής
Το ποιος θα διαδεχθεί τον Χαμενεΐ ως επόμενος ανώτατος ηγέτης του Ιράν θα έχει συνέπειες πολύ πέρα από την Τεχεράνη, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ παρακολουθούν στενά ποιος θα αναλάβει την εξουσία. Παρότι οι ΗΠΑ έχουν δώσει διαφορετικές εξηγήσεις για τους στόχους του πολέμου που ξεκίνησαν εναντίον της Τεχεράνης την περασμένη εβδομάδα, κατά καιρούς έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να συνεργαστούν με υπολείμματα της κυβέρνησης την οποία σήμερα πολεμούν.
«Υποθέτω ότι το χειρότερο σενάριο θα ήταν να κάνουμε όλο αυτό και στη συνέχεια να αναλάβει κάποιος που είναι το ίδιο κακός με τον προηγούμενο, σωστά; Αυτό θα μπορούσε να συμβεί», δήλωσε την Τρίτη ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο. «Περνάς όλη αυτή τη διαδικασία και μετά από πέντε χρόνια συνειδητοποιείς ότι έβαλες κάποιον που δεν είναι καλύτερος».
Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα ήθελε να δει την ανάδειξη ενός πιο μετριοπαθούς ηγέτη στο Ιράν, πρόσθεσε όμως ότι οι κορυφαίοι υποψήφιοι σκοτώθηκαν στα πλήγματα, ενώ μια δεύτερη ομάδα αξιωματούχων «ενδέχεται επίσης να έχει σκοτωθεί», σύμφωνα με τις αναφορές.
«Επομένως, υποθέτω ότι σύντομα θα εμφανιστεί ένα τρίτο κύμα», πρόσθεσε.
Να σημειωθεί ότι ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ έχει προαναγγείλει τη δολοφονία οποιουδήποτε διαδόχου του Αλί Χαμενεί.
