Η συμφωνία εμπορίου ΕΕ-ΗΠΑ παραμένει σε αναστολή, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να κρατήσει «παγωμένη» την κύρωση μετά τη δικαστική απόφαση που ακύρωσε τη νομική βάση των παγκόσμιων δασμών του Donald Trump.
Το βασικό ζητούμενο για τους ευρωβουλευτές δεν είναι αν η συμφωνία “αρέσει”, αλλά αν στην πράξη μπορεί να εγγυηθεί το όριο 15% στους περισσότερους ευρωπαϊκούς κωδικούς -δηλαδή την πολιτική ισορροπία που είχε κλειδώσει το περασμένο καλοκαίρι.
Η επιτροπή Εμπορίου του Κοινοβουλίου ζητά από την Ουάσιγκτον πιο σαφείς δεσμεύσεις για το πώς θα διατηρηθεί το πλαφόν 15%, τη στιγμή που η αμερικανική πλευρά λειτουργεί μεταβατικά με προσωρινούς δασμούς 10% σε όλες τις εισαγωγές και «χτίζει» το επόμενο, πιο μόνιμο καθεστώς μέσω ερευνών τύπου Section 301 υπό τον USTR Jamieson Greer. Η αβεβαιότητα δεν είναι θεωρητική: ακόμη κι αν ο στόχος της κυβέρνησης Trump είναι να επανέλθει σε επίπεδα που θυμίζουν προηγούμενες συμφωνίες, μένει να αποδειχθεί ο μηχανισμός και κυρίως η αντοχή του στον χρόνο.
Στο εσωτερικό της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ηγεσίες όπως ο καγκελάριος της Γερμανίας Friedrich Merz πιέζουν για γρήγορη κύρωση, με το επιχείρημα ότι η συμφωνία λειτουργεί ως «φρένο» σε νέα κλιμάκωση. Όμως το πολιτικό ρίσκο μεγαλώνει από τις παράλληλες εντάσεις: ο Trump απείλησε να κόψει το εμπόριο με την Ισπανία λόγω της άρνησης της Μαδρίτης να επιτρέψει χρήση βάσεων για πλήγματα κατά του Ιράν, βάζοντας στο τραπέζι ένα σενάριο που, αν επιχειρηθεί, δοκιμάζει στην πράξη την ενότητα της ΕΕ ως ενιαίου εμπορικού μπλοκ. Η απάντηση από τις Βρυξέλλες ήταν σαφής: απειλή σε κράτος-μέλος ισοδυναμεί με απειλή προς την Ένωση.
Το “πάγωμα” της κύρωσης, λοιπόν, είναι και τεχνικό και πολιτικό. Τεχνικό, γιατί οι ευρωβουλευτές δεν θέλουν να εγκρίνουν μια συμφωνία που μπορεί να ξηλωθεί από αλλαγές στο αμερικανικό δασμολογικό πλαίσιο. Πολιτικό, γιατί οι πρόσθετες κινήσεις του Trump (από απειλές προς την Ισπανία μέχρι προηγούμενα επεισόδια όπως η Γροιλανδία) ενισχύουν όσους ζητούν ασφαλιστικές δικλείδες, όπως ρήτρα λήξης (sunset clause).
Το χρονοδιάγραμμα είναι συγκεκριμένο: οι ευρωβουλευτές θα ζητήσουν ενημέρωση από την Κομισιόν την επόμενη Τρίτη και θα επιστρέψουν στις 17 Μαρτίου για να αποφασίσουν αν θα ξεμπλοκάρουν την κύρωση, κάτι που -αν προχωρήσει- θα μπορούσε να γίνει αργότερα μέσα στην ίδια εβδομάδα. Μέχρι τότε, το βασικό μήνυμα προς την Ουάσιγκτον είναι ότι η ΕΕ θέλει συμφωνία που να «κρατάει» όταν το περιβάλλον αλλάζει, όχι απλώς μια πολιτική χειραψία που θα κρέμεται από την επόμενη δασμολογική στροφή.
