Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ενισχύει τους ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές του αλουμινίου και τα φυσικά premiums, σύμφωνα με ανάλυση της ING. Όπως σημειώνει η τράπεζα, το βασικό ζήτημα δεν είναι πλέον αν απειλείται το Στενό του Ορμούζ, αλλά πόσο θα διαρκέσουν οι διαταραχές στην περιοχή.
Οι αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ και Ισραήλ το Σαββατοκύριακο σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Ayatollah Ali Khamenei, με την Τεχεράνη να απαντά έκτοτε με αντίποινα σε διάφορα σημεία της περιοχής. Η άμεση συνέπεια ήταν διαταραχές στην ενέργεια και στη βιομηχανική δραστηριότητα, ενώ η ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ έχει ήδη επηρεαστεί.
Τα πρώτα σημάδια των επιπτώσεων είναι ήδη ορατά. Η Qatalum, κοινοπραξία της κρατικής εταιρείας αλουμινίου του Κατάρ και της Norsk Hydro, ξεκίνησε την Τρίτη ελεγχόμενη διακοπή της παραγωγής, επισημαίνοντας ότι η πλήρης επανεκκίνηση ενδέχεται να απαιτήσει από έξι έως δώδεκα μήνες. Η Hydro εξέδωσε επίσης ανακοίνωση ανωτέρας βίας (force majeure) προς τους πελάτες της Qatalum. Η μονάδα διαθέτει ονομαστική δυναμικότητα παραγωγής πρωτόχυτου αλουμινίου 636 χιλ. τόνων ετησίως.
Οι τιμές του αλουμινίου είχαν ήδη ενισχυθεί έως και 3,8%, φθάνοντας τα 3.315 δολάρια ανά τόνο, αφού η QatarEnergy ανακοίνωσε ότι διέκοψε την παραγωγή αλουμινίου και ορισμένων χημικών προϊόντων μετά από ιρανικές επιθέσεις που οδήγησαν στο κλείσιμο μεγάλης εγκατάστασης LNG.
Παράλληλα, η Emirates Global Aluminium, ο μεγαλύτερος παραγωγός των ΗΑΕ, έχει επισημάνει ότι θα αξιοποιήσει υπεράκτια αποθέματα ώστε να αντιμετωπίσει καθυστερήσεις στη φόρτωση.
Η εξάρτηση της Μέσης Ανατολής από εισαγόμενες πρώτες ύλες
Σύμφωνα με την ING, η περιοχή εμφανίζει σημαντικές δομικές αδυναμίες. Το Gulf Cooperation Council -που περιλαμβάνει Μπαχρέιν, Ομάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και ΗΑΕ- αντιστοιχεί περίπου στο 8% της παγκόσμιας παραγωγής αλουμινίου. Ωστόσο, παράγει μόλις περίπου το 3% της παγκόσμιας αλουμίνας και περίπου το 1% του βωξίτη, γεγονός που αφήνει τις μονάδες τήξης έντονα εξαρτημένες από εισαγόμενες πρώτες ύλες.
Η περιορισμένη δυνατότητα αποθήκευσης της αλουμίνας μειώνει περαιτέρω την ανθεκτικότητα του συστήματος. Οι μονάδες τήξης διατηρούν συνήθως αποθέματα για περίπου τρεις έως τέσσερις εβδομάδες, κάτι που τους επιτρέπει να απορροφούν βραχυπρόθεσμες διαταραχές. Ωστόσο, παρατεταμένοι περιορισμοί θα μπορούσαν γρήγορα να μετατραπούν σε κίνδυνο για την παραγωγή.
Εάν οι διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ παραταθούν, θα μπορούσαν ταυτόχρονα να περιορίσουν τις εισροές αλουμίνας και τις εξαγωγές αλουμινίου από τη Μέση Ανατολή, οδηγώντας σε σημαντική σύσφιξη της παγκόσμιας προσφοράς.
Μεγάλη έκθεση για Ευρώπη και ΗΠΑ
Η Ευρώπη εμφανίζεται ιδιαίτερα εκτεθειμένη. Η Μέση Ανατολή καλύπτει περίπου το 30% των ευρωπαϊκών εισαγωγών αλουμινίου, κυρίως από τα ΗΑΕ, γεγονός που καθιστά τα ευρωπαϊκά premiums ιδιαίτερα ευαίσθητα, δεδομένης της ήδη περιορισμένης διαθεσιμότητας πρωτόχυτου μετάλλου.
Και οι ΗΠΑ παραμένουν εκτεθειμένες, καθώς η περιοχή καλύπτει πάνω από το 20% των εισαγωγών τους. Ωστόσο, τα premiums Midwest -τα οποία έχουν αυξηθεί λόγω των δασμών- περιορίζουν προς το παρόν την άμεση ανοδική αντίδραση.
Αγορά ήδη σε έλλειμμα
Η ING σημειώνει ότι το σοκ αυτό πλήττει μια αγορά που ήταν ήδη «σφιχτή». Πριν από τη σύγκρουση, οι εκτιμήσεις της τράπεζας έδειχναν έλλειμμα περίπου 600 χιλ. τόνων αλουμινίου για το 2026.
Το πλαφόν δυναμικότητας στην Κίνα, οι στρεβλώσεις στο εμπόριο και το επικείμενο κλείσιμο της μονάδας Mozal περιόριζαν ήδη την προσφορά. Τα φυσικά σήματα της αγοράς είχαν αρχίσει να ενισχύονται ακόμη και πριν από την κλιμάκωση της σύγκρουσης: τα αποθέματα του LME μειώνονται από τα τέλη του περασμένου έτους, τα premiums παραμένουν αυξημένα και το spread μεταξύ cash και τρίμηνων συμβολαίων έχει περιοριστεί.
Την Τρίτη, οι εντολές για μέταλλο στις αποθήκες του LME εκτινάχθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο, με επίκεντρο υλικό από τη Μαλαισία.
Οι κίνδυνοι για την αγορά
Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας προσθέτουν ακόμη ένα επίπεδο ανοδικού κινδύνου μέσω των καμπυλών κόστους παραγωγής. Ο βασικός αντισταθμιστικός παράγοντας είναι η ζήτηση, καθώς μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να επιβαρύνει τη βιομηχανική δραστηριότητα και να οδηγήσει σε μείωση της κατανάλωσης μετάλλων.
Για το αλουμίνιο ειδικά, ωστόσο, η ING εκτιμά ότι το ισοζύγιο κινδύνων παραμένει ανοδικό, ιδιαίτερα εάν οι διαταραχές στο Στενό του Ορμούζ αποδειχθούν παρατεταμένες. Η διάρκεια των διαταραχών -και όχι μόνο η ένταση της σύγκρουσης- θα καθορίσει τελικά πόσο θα κινηθούν οι τιμές και τα premiums.
Η ING διατηρεί θετική στάση για το αλουμίνιο, καθώς η προσφορά συνεχίζει να περιορίζεται. Το πλαφόν δυναμικότητας στην Κίνα, το κλείσιμο του Mozal, οι καθυστερήσεις στην επανεκκίνηση μονάδων σε Ευρώπη και ΗΠΑ και οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή ενισχύουν περαιτέρω τη στενότητα της αγοράς.
