Η «επανάσταση» της τεχνητής νοημοσύνης έσπρωξε τις παγκόσμιες πωλήσεις ημιαγωγών σε ιστορικό υψηλό το 2025, με τα logic και τα memory chips να σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος της ανόδου.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Semiconductor Industry Association (SIA), που δημοσιεύθηκαν στις αρχές Φεβρουαρίου, οι παγκόσμιες πωλήσεις διαμορφώθηκαν στα 791,7 δισ. δολάρια το 2025, αυξημένες κατά 25,6% σε σχέση με το 2024.
Τον ρυθμό έδωσαν τα logic chips που «τρέφουν» μοντέλα και εφαρμογές AI – από τους GPUs για την εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων έως τους επεξεργαστές smartphones – με τις πωλήσεις να φτάνουν τα 301,9 δισ. δολάρια (+39,9% σε ετήσια βάση, κατά SIA). Ισχυρή ήταν και η εικόνα των memory chips, με έσοδα 223,1 δισ. δολάρια και άνοδο 34,8%.
Με βάση τα στοιχεία του fDi Intelligence, η «μεγάλη εικόνα» που διαμορφώνεται είναι μια αγορά που ανεβάζει ταχύτητα, αλλά ταυτόχρονα γίνεται πιο ευάλωτη στις γεωπολιτικές τριβές και στις αποφάσεις βιομηχανικής πολιτικής. Σε περιφερειακό επίπεδο, η Ασία-Ειρηνικός (εκτός Κίνας και Ιαπωνίας) και οι Αμερικές εμφάνισαν τους ισχυρότερους ρυθμούς αύξησης, με τις πωλήσεις να ενισχύονται κατά 45% και 30,5% αντίστοιχα σε σχέση με το 2024. Άνοδος καταγράφηκε επίσης στην Κίνα (+17,3%) και στην Ευρώπη (+6,3%), ενώ η Ιαπωνία ήταν η εξαίρεση, με πτώση 4,7%.
Για το 2026, ο πήχης ανεβαίνει ακόμη περισσότερο. Η World Semiconductor Trade Statistics (WSTS) εκτιμά ότι η αγορά πλησιάζει το «φράγμα» του 1 τρισ. δολαρίων, προβλέποντας πωλήσεις 975 δισ. δολαρίων, με ανάπτυξη σε όλες τις περιοχές και τις κατηγορίες προϊόντων. Το βασικό σενάριο θέλει τα memory και logic να παραμένουν στην πρώτη γραμμή, με άνοδο άνω του 30% σε ετήσια βάση, ενώ περιφερειακά οι μεγάλες αγορές προβλέπεται να κινηθούν ανοδικά, με τις Αμερικές και την Ασία-Ειρηνικό να συνεισφέρουν περισσότερο και την Ευρώπη και την Ιαπωνία να κινούνται σε «χαμηλή διψήφια» ανάπτυξη.
Το μεγαλύτερο «Χ» στην εξίσωση, όμως, παραμένει η γεωπολιτική. Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να περιορίζουν τις πωλήσεις chips υψηλών επιδόσεων προς την Κίνα, αν και ορισμένοι από τους πιο αυστηρούς περιορισμούς της περιόδου Biden έχουν μετριαστεί. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον επιχειρεί να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή περιορίζοντας, στην πράξη, την πρόσβαση εισαγόμενων προϊόντων στην αμερικανική αγορά: τον Ιανουάριο, η κυβέρνηση Trump ανακοίνωσε νέο καθεστώς δασμών για εισαγωγές ημιαγωγών, εξοπλισμού κατασκευής και παράγωγων προϊόντων, με πρόβλεψη απαλλαγών εφόσον οι εισαγωγείς τεκμηριώνουν ότι τα προϊόντα τους εμπίπτουν σε συγκεκριμένες εξαιρέσεις τελικής χρήσης στις ΗΠΑ (όπως data centers, R&D ή start-ups). «Μια παγκοσμίως ανταγωνιστική αμερικανική βιομηχανία ημιαγωγών θα μας επιτρέψει να ενισχύσουμε την οικονομία, να βελτιώσουμε την εθνική ασφάλεια και να ηγηθούμε της τεχνολογικής κούρσας του 21ου αιώνα», δήλωσε ο John Neuffer, πρόεδρος και CEO της SIA.
Η «μάχη δυναμικότητας» είναι κρίσιμη: οι ΗΠΑ αντιστοιχούν περίπου στο 25% της παγκόσμιας ζήτησης, αλλά το μερίδιό τους στην παγκόσμια παραγωγική ικανότητα κινείται γύρω στο 10%, σύμφωνα με στοιχεία της Boston Consulting Group. Οι επιδοτήσεις του Chips Act και στη συνέχεια οι δασμοί της κυβέρνησης Trump έχουν ενισχύσει την προσπάθεια προσέλκυσης ξένων επενδύσεων για ανάπτυξη εγχώριας παραγωγής, με πιο εμβληματικό παράδειγμα το «supercluster» της TSMC στην Αριζόνα: επένδυση 165 δισ. δολαρίων, με ένα fab ήδη σε λειτουργία, που προβάλλεται ως το μεγαλύτερο project άμεσων ξένων επενδύσεων (FDI) στην ιστορία των ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή, άλλα μεγάλα projects, όπως της Samsung στο Τέξας, κινούνται πιο αργά, ενώ η Intel εξακολουθεί να διαχειρίζεται μια περίοδο έντονων πιέσεων.
Στην Ευρώπη, ο Luc Van den hove, CEO και chair του βελγικού Imec (του μεγαλύτερου οργανισμού R&D στους ημιαγωγούς), προειδοποίησε για τους κινδύνους που δημιουργεί η «απομόνωση» των αλυσίδων αξίας. Η βιομηχανία, όπως τόνισε, είναι γεμάτη αλληλεξαρτήσεις και διασυνδέσεις, και όποια περιοχή κινηθεί προς περισσότερο προστατευτισμό δύσκολα θα βρεθεί στην πρωτοπορία, καθώς μια τέτοια επιλογή θα ήταν αναποτελεσματική – και σε έναν βαθμό, απλώς κακή ιδέα.
