Ένα παιδί που γεννιέται σήμερα σε πολλές χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος κινδυνεύει να κερδίσει έως και 51% λιγότερα χρήματα στη διάρκεια της ζωής του, σε σύγκριση με το δυναμικό που θα μπορούσε να έχει υπό ιδανικές συνθήκες εκπαίδευσης, υγείας και κοινωνικής στήριξης. Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα ανάλυσης της Παγκόσμιας Τράπεζας για το ανθρώπινο κεφάλαιο και τη μελλοντική παραγωγικότητα.
Η απώλεια δεν είναι θεωρητική. Συνδέεται με συγκεκριμένες ελλείψεις: ανεπαρκή πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας, κακή διατροφή στα πρώτα χρόνια ζωής, χαμηλή ποιότητα εκπαίδευσης, ελλείψεις σε βασικές δεξιότητες και περιορισμένες ευκαιρίες αξιοπρεπούς απασχόλησης. Όταν αυτά τα κενά συσσωρεύονται, το αποτέλεσμα είναι χαμηλότερη παραγωγικότητα και δια βίου εισόδημα.
Πού εντοπίζονται οι βασικές δυσλειτουργίες
Η Παγκόσμια Τράπεζα επισημαίνει ότι οι μεγαλύτερες «διαρροές» εντοπίζονται σε τρεις κρίσιμους τομείς:
- Υγεία και πρώιμη παιδική ανάπτυξη: Ελλιπής μητρική και παιδική φροντίδα, υποσιτισμός και περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υπονομεύουν τη γνωστική και σωματική ανάπτυξη από τα πρώτα χρόνια.
- Ποιότητα μάθησης: Δεν αρκεί η φοίτηση στο σχολείο. Σε πολλές χώρες, οι μαθητές ολοκληρώνουν κύκλους εκπαίδευσης χωρίς να έχουν αποκτήσει βασικές δεξιότητες γραφής, ανάγνωσης και αριθμητικής.
- Μετάβαση στην εργασία: Ακόμη και όταν υπάρχει εκπαίδευση, η σύνδεσή της με την αγορά εργασίας παραμένει αδύναμη, με αποτέλεσμα υψηλή ανεργία νέων ή απασχόληση χαμηλής παραγωγικότητας.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στο ατομικό επίπεδο. Η χαμηλότερη παραγωγικότητα μεταφράζεται σε χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, περιορισμένα φορολογικά έσοδα και διεύρυνση κοινωνικών ανισοτήτων.
Τι μπορεί να αναστρέψει την τάση
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι στοχευμένες επενδύσεις μπορούν να αλλάξουν την πορεία. Η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας υγείας, η βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης -και όχι μόνο της πρόσβασης- καθώς και η δημιουργία καλύτερων συνθηκών διαβίωσης και εργασίας μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το ανθρώπινο κεφάλαιο.
Παραδείγματα πολιτικών που αναφέρονται περιλαμβάνουν επεκτάσεις υπηρεσιών μητρικής και παιδικής υγείας, βελτίωση υποδομών σε κοινότητες με περιορισμένη πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, καθώς και παρεμβάσεις για ενίσχυση της πρόσβασης στην ενέργεια και στις υποδομές.
Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η απώλεια του 51% δεν είναι μοιραία. Είναι αποτέλεσμα επιλογών πολιτικής και διαρθρωτικών αδυναμιών. Και όσο πιο νωρίς διορθώνονται, τόσο μικρότερο θα είναι το κόστος – όχι μόνο για τα παιδιά που γεννιούνται σήμερα, αλλά για ολόκληρες οικονομίες τις επόμενες δεκαετίες.
