Να εμπεδώσει τη δυναμική των ελληνο-αμερικανικών σχέσεων και να ξεκλειδώσει μια συνάντηση και ενδεχομένως και επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Ελλάδα επιχειρεί το Μέγαρο Μαξίμου με τη νέα υπογραφή συμφωνίας Δημοσίου με την κοινοπραξία Chevron-Helleniq Energy για τα τέσσερα οικόπεδα νότια της Πελοποννήσου και της Κρήτης, ενώ η κίνηση έχει και γεωπολιτικό αποτύπωμα, καθώς έρχεται να ακυρώσει -εφόσον υλοποιηθεί και στην πράξη- το τουρκολιβυικό μνημόνιο.
Η διαδικασία πραγματοποιείται παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στις 11:00 στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου και από την ελληνική πλευρά θα υπογράψουν ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Άρης Στεφάτος ενώ για λογαριασμό της Chevron ο Gavin Lewis, αντιπρόεδρος της Global New Ventures καθώς και Ανδρέας Σιάμισιης, διευθύνων σύμβουλος της HelleniQ Energy.
Οι κινήσεις αυτές στόχο έχουν να εμπεδώσουν την γεωπολιτική και γεωοικονομική ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ, ενώ στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται η προώθηση του κάθετου διαδρόμου με τη συμμετοχή της κοινοπραξίας AKTOR-ΔΕΠΑ Εμπορίας και τις αντίστοιχες συμβάσεις με την Exxon.
Δεν είναι τυχαίο ότι η υπογραφή ακολουθεί τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στο πλαίσιο του 6ου Συμβουλίου Συνεργαρίας στην Άγκυρα, όπου επίσης προωθήθηκε η θετική ατζέντα η οποία κινείται στη βάση διεύρυνσης της οικονομικής και επιχειρηματικής συνεργασίας.
Οι πρώτες σεισμικές έρευνες αναμένεται να ξεκινήσουν, σε δισδιάστατο επίπεδο, στο τέλος του 2026 – αρχές 2027, ενώ αν πράγματι υπάρχουν επαρκή προς εκμετάλλευση κοιτάσματα φυσικού αερίου, τότε η εκμετάλλευση αυτών των πόρων θα συμβάλει στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας, αλλά και την ενεργειακή αυτάρκεια της χώρας. Εντός του επόμενου μήνα οι συμβάσεις θα εισαχθούν στη Βουλή προς επικύρωση.
Οι γεωπολιτικές προεκτάσεις
Το εγχείρημα έχει όμως και γεωπολιτικές διαστάσεις, καθώς η δραστηριοποίησης της ισχυρής αμερικανικής εταιρίας στην Ανατολική Μεσόγειο αφενός ενισχύει τις διπλωματικές σχέσεις Αθήνας-Ουάσινγκτον, με το Μαξίμου να επενδύει στη θωράκιση των ελληνικών συμφερόντων, εστιάζοντας στα κυριαρχικά δικαιώματα στην περιοχή.
Για το Μαξίμου, το deal θεωρείται κλειδί για τη βελτίωση των σχέσεων με τον Λευκό Οίκο και την διαμόρφωση του εδάφους που θα επιτρέψουν συνάντηση Μητσοτάκη – Τραμπ.
Η δραστηριοποίηση ιδιωτικών εταιρειών δεν συνεπάγεται κατοχύρωση κυριαρχικών δικαιωμάτων, όμως ουδείς μπορεί να αρνηθεί ότι αν πράγματι η Chevron πραγματοποιήσει έρευνες στα νότια της Κρήτης τότε αφενός προκύπτει και η de facto αποδοχή της ελληνικής λογικής.
Η υπογραφή των συμβάσεων με τη Chevron έρχεται περίπου δύο μήνες μετά τις συμφωνίες για τη συμμετοχή της Exxon Mobil σε γεωτρήσεις στο Ιόνιο, αλλά και την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου, στόχος της οποίας είναι η μεταφορά αμερικανικού LNG από την Ελλάδα προς την κεντρική και την ανατολική Ευρώπη.
Η αντίδραση της Άγκυρας
Στο εσωτερικό ακροατήριο το Μαξίμου μετρά την αποτελεσματικότητα τέτοιων κινήσεων στη βάση της έντασης της αντίδρασης της Τουρκίας, καθώς με αυτό τον τρόπο ενεργοποιούνται τα αντανακλαστικά ενός ευρύτερου ακροατηρίου και ιδιαίτερα του δεξιού, που αποτελεί προνομοιακό για την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Όπερ σημαίνει ότι ενισχύεται το εθνικό προφίλ του Κυριάκου Μητσοτάκη, αναπληρώνοντας για τις απώλειες εξαιτίας των σκανδάλων διαφθοράς και των κινητοποιήσεων των αγροτών.
Η Άγκυρα έχει στο παρελθόν παρενοχλήσει ιδιωτικές εταιρείες στο πεδίο, πχ εντός της κυπριακής ΑΟΖ, οδηγώντας μάλιστα σε ματαιώσεις ενεργειακών εγχειρημάτων, αλλά γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι αντίστοιχες πρακτικές εναντίον της αμερικανικής Chevron θα εμπεριέχει σημαντικό ρίσκο.
Πρέπει να σημειωθεί ότι η ελληνική μέση γραμμή αμφισβητήθηκε το περασμένο καλοκαίρι από τη Λιβύη δια ρηματικής διακοίνωσης στα Ηνωμένα Έθνη, και απορρίπτεται διαχρονικά από την Τουρκία. Όσον αφορά δε τα νότια της Κρήτης, η Άγκυρα επιδεικνύει ειδικό ενδιαφέρον, καθώς τμήματα των δύο οικοπέδων συμπεριλαμβάνονται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
