Τεταμένες εκλογικές διαδικασίες, δυσαρέσκειες, αλλαγές στην πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και γεωπολιτικές μετατοπίσεις μετατοπίζουν τους κινδύνους διαμορφώνοντας μία κρίσιμη νέα χρονιά που δεν αφήνει περιθώριο υποσχέσεων για περισσότερη σαφήνεια, σύμφωνα με την Coface.
Κίνδυνος #1 – Μετατοπίσεις και πολιτική αστάθεια
Το 2026, η δομική αστάθεια αναμένεται να εκφραστεί κυρίως στις κάλπες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά από ένα έτος που σημαδεύτηκε από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ, οι ενδιάμεσες εκλογές τον Νοέμβριο του 2026 θα είναι κρίσιμες. Η πλήρης ανανέωση της Βουλής των Αντιπροσώπων, οι 35 έδρες στη Γερουσία και οι 36 κυβερνητικές θέσεις θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν την ισορροπία δυνάμεων.
Στη Λατινική Αμερική, οι επόμενοι μήνες προμηνύονται εξίσου καθοριστικοί. Στη Βραζιλία, οι προεδρικές εκλογές του Οκτωβρίου θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν σημείο καμπής, με τον Πρόεδρο Λούλα να βλέπει τη δημοτικότητά του να μειώνεται, την ώρα που επιδιώκει μια τέταρτη θητεία. Στην Κολομβία, οι προεδρικές εκλογές του 2026 θα διεξαχθούν επίσης σε τεταμένο κλίμα, καθώς ο απερχόμενος αριστερός πρόεδρος, Γκουστάβο Πέτρο, δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα για επανεκλογή. Στο Περού, οι γενικές εκλογές έχουν προγραμματιστεί για τον Απρίλιο του 2026, μετά την καθαίρεση της Προέδρου Ντίνα Μπολουάρτε τον περασμένο Οκτώβριο.
Ευρώπη – Νέο πλαίσιο πορείας
Η Ευρώπη μπαίνει στο 2026 σε ένα πλαίσιο πολιτικής αναδιάρθρωσης που θα προσδιορίσει την πολιτική ισορροπία εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Ουγγαρία, η μείωση του χάσματος στις δημοσκοπήσεις μεταξύ του Βίκτορ Όρμπαν και της αντιπολίτευσης με επικεφαλής τον Πέτερ Μαγιάρ ανοίγει την πιθανότητα μιας ρήξης μετά από δεκαπέντε χρόνια πολιτικής συνέχειας, καταδεικνύοντας -πιο συνολικά- την αποδυνάμωση του ευρωπαϊκού πολιτικού κέντρου ενόψει της ανόδου των λαϊκιστικών δυνάμεων. Η τάση αυτή αντικατοπτρίζεται στη Γαλλία, όπου οι δημοτικές εκλογές του Μαρτίου θα λειτουργήσουν ως βαρόμετρο ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, σε ένα τοπίο όπου ο Εθνικός Συναγερμός (ακραία δεξιά) έχει ισχυρή επιρροή στον δημόσιο διάλογο. Στη Σουηδία, οι γενικές εκλογές του Σεπτεμβρίου θα επιβεβαιώσουν (ή όχι) τη θέση των Σουηδών Δημοκρατών ως τη δεύτερη πολιτική δύναμη, συμβολίζοντας την αύξηση της ψήφου διαμαρτυρίας στην περιοχή.
Αφρική – Παρακμάζει
Στην Αφρική, η τάση προς την παρακμή της δημοκρατίας παραμένει έντονη. Εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν στην Αλγερία, την Αιθιοπία, το Μαρόκο, τη Δημοκρατία του Κονγκό, την Ουγκάντα και το Μπενίν, το οποίο πρόσφατα συγκλονίστηκε από μια απόπειρα πραξικοπήματος τον Δεκέμβριο του 2025. Παράλληλα, αρκετές χώρες με επικεφαλής ηλικιωμένους προέδρους που επανεξελέγησαν το 2025, όπως το Καμερούν, θα μπορούσαν να εισέλθουν σε μεταβατική φάση.
Ασία – Βράζει
Στην Ασία, το Μπαγκλαντές αναδεικνύεται σε ένα από τα βασικά σημεία προσοχής. Δύο χρόνια μετά τη φοιτητική εξέγερση που έθεσε τέλος σε δεκαπέντε χρόνια εξουσίας, η χώρα θα διεξαγάγει νομοθετικές εκλογές, σε συνδυασμό με συνταγματικό δημοψήφισμα, τον Φεβρουάριο.
Κίνδυνος #2 – Όταν η κοινωνική αναταραχή δοκιμάζει τις εξουσίες
Το 2026, οι νέοι και οι πληθυσμοί που έχουν εξαντληθεί από διαδοχικές κρίσεις θα μπορούσαν για άλλη μια φορά να αποτελέσουν την κινητήρια δύναμη πίσω από την κινητοποίηση των κοινωνιών. Δεδομένα από τον δείκτη πολιτικού και κοινωνικού κινδύνου της Coface αποκαλύπτουν αύξηση του κινδύνου πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας σε χώρες όπου οι νέοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στις διαμαρτυρίες.
Στις ασιατικές χώρες, οι κοινωνικές αναταραχές εμφανίζονται σε άνοδο. Στο Νεπάλ, χρειάστηκαν μόλις δύο ημέρες για να εξασφαλιστεί η παραίτηση του Πρωθυπουργού. Στην Ινδονησία και τις Φιλιππίνες, οι νέοι διαδήλωσαν ενάντια σε μεταρρυθμίσεις που θεωρούνταν μη δημοφιλείς και σε μια πολιτική τάξη που θεωρούνταν διεφθαρμένη.
Αφρική
Στην Αφρική, η συλλογικότητα GenZ212 στο Μαρόκο έχει αναδειχθεί σε βασικός παράγοντας στις διαμαρτυρίες κατά της υποβάθμισης των δημόσιων υπηρεσιών, αποκαλύπτοντας βαθιές κοινωνικοοικονομικές διαφορές. Στη Μαδαγασκάρη, αρκετές εβδομάδες διαμαρτυριών οδήγησαν σε στρατιωτικό πραξικόπημα, καταδεικνύοντας την επίμονη πολιτική αστάθεια σε ορισμένες περιοχές της ηπείρου.
Μέση Ανατολή – Σπάνε τα κρατήματα
Στο Ιράν, το νέο κύμα διαμαρτυριών από τις αρχές του 2026 επιβεβαιώνει την αυξανόμενη πίεση σε ένα αποδυναμωμένο καθεστώς. Η καταστολή παραμένει ιδιαίτερα σοβαρή, αλλά -σύμφωνα με την Coface- δεν είναι πλέον σε θέση να συγκρατήσει το κίνημα διαμαρτυρίας, που έχει τις ρίζες του στις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών. Η χώρα έχει συγκλονιστεί αρκετές φορές από μεγάλης κλίμακας διαδηλώσεις – είτε πρόκειται για κινήματα κατά του υψηλού κόστους ζωής, είτε για τις διαμαρτυρίες του 2019 είτε για την εξέγερση «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022-2023 – αποκαλύπτοντας ένα δομικό και όχι κυκλικό κίνημα διαμαρτυρίας.
ΕΕ-Mercosur – Σήμα για κινητοποιήσεις
Σε πολλές προηγμένες οικονομίες, οι κοινωνικές αναταραχές κερδίζουν έδαφος, με τη συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ΕΕ-Mercosur να προκαλεί σημαντικές εντάσεις. Στη Γαλλία, η αντίθεση των αγροτών έχει οδηγήσει σε διαμαρτυρίες που καταγγέλλουν αυτό που θεωρούν αθέμιτο ανταγωνισμό και στρεβλώσεις που συνδέονται με τα περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα. Η κοινωνική αναταραχή, ήδη εμφανής στο κίνημα «Bloquons tout» («Ας μπλοκάρουμε τα πάντα») τον Σεπτέμβριο του 2025, έχει επηρεάσει αρνητικά την εμπιστοσύνη και τις επενδύσεις.
Η Βουλγαρία συγκλονίστηκε από την κινητοποίηση της Γενιάς Ζ κατά της διαφθοράς, ένα κίνημα που οδήγησε στην παραίτηση της κυβέρνησης του Rossen Jeliazkov, καθώς η χώρα πλησίαζε στην είσοδο της ευρωζώνης. Η Ιταλία δεν γλίτωσε: στα τέλη του 2025, τα συνδικάτα ξεκίνησαν εθνική απεργία κατά της πρότασης προϋπολογισμού της κυβέρνησης Meloni για το 2026. Στην άλλη πλευρά της Μάγχης, οι συζητήσεις για τη μετανάστευση και οι φιλοπαλαιστινιακές διαδηλώσεις διατηρούν ένα εύθραυστο κοινωνικό κλίμα.
Κίνδυνος #3 – Μεταξύ προκλήσεων για την αμερικανική ηγεμονία, αντιπαλοτήτων και συγκρούσεων
Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο έδειξε ότι η χρονιά ξεκινά με αστάθειες στα γεωπολιτικά. Αυτή η αμερικανική στάση έρχεται εν μέσω παγκόσμιας αστάθειας που αναδιαμορφώνει τα γεωπολιτικά και εμπορικά ισοζύγια. Οι δασμοί που ανακοινώθηκαν από την Ουάσινγκτον τον περασμένο Απρίλιο έχουν ωθήσει την εμπορική αβεβαιότητα σε πρωτοφανή επίπεδα. Η πρόκληση για το 2026 θα είναι τόσο νομική όσο και πολιτική: το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ πρόκειται να αποφανθεί για τη νομιμότητα και το εύρος των δασμολογικών εξουσιών της εκτελεστικής εξουσίας.
Σε αυτό προστίθενται οι μακροχρόνιες συγκρούσεις. Ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας εισέρχεται στο τέταρτο έτος του, χωρίς πραγματική προοπτική επίλυσης, παρά τις ευρωπαϊκές και αμερικανικές διπλωματικές προσπάθειες. Στην Εγγύς Ανατολή, η κατάσταση παραμένει εξίσου επισφαλής: η περιοχή εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από σημαντική αστάθεια, παρά την εκεχειρία που συμφωνήθηκε μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.
