Σε χαμηλά προ κρίσης επίπεδα κινείται το spread των ελληνικών κρατικών ομολόγων, σύμφωνα με έκθεση του ESM, εξέλιξη που αποτυπώνει τη σύγκλιση των ελληνικών αποδόσεων με τίτλους της Ευρωζώνης μετά από χρόνια κατακερματισμού στις αγορές χρέους.
Η εξέλιξη αυτή βελτιώνει τις συνθήκες χρηματοδότησης της χώρας, αλλά -όπως σημειώνεται- συνοδεύεται από νέους κινδύνους, καθώς η Ελλάδα γίνεται πιο ευάλωτη σε εξωτερικές μεταδόσεις από τις αγορές «πυρήνα».
O ESM επισημαίνει ότι τον Μάιο του 2025 το ελληνικό spread (διαφορά απόδοσης 10ετούς έναντι του γερμανικού Bund) υποχώρησε κάτω από τις 80 μονάδες βάσης για πρώτη φορά από το 2007. Υπενθυμίζει ότι το 2007, στην αρχή της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών άρχισαν να διευρύνουν τα spreads στην Ευρωζώνη, με το ελληνικό να περνά από περίπου 25 μονάδες βάσης στις αρχές εκείνης της χρονιάς σε πάνω από 80 μονάδες βάσης τον Οκτώβριο, σηματοδοτώντας την αλλαγή κλίματος. Η δυναμική αυτή κορυφώθηκε στην κρίση χρέους, όταν η Ελλάδα βρέθηκε εκτός βιώσιμης πρόσβασης στις αγορές και οδηγήθηκε σε χρηματοδοτική στήριξη μέσω EFSF και ESM.
Σύμφωνα με την έκθεση, από την ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος το 2018, το ελληνικό spread μειώθηκε αισθητά. Η συμπίεση αποδίδεται στην ανάκαμψη της οικονομίας, στα δημοσιονομικά πλεονάσματα και στη σαφή πτώση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ από το 2021. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι επενδυτές αντιμετωπίζουν πλέον σε μεγαλύτερο βαθμό τα ελληνικά ομόλογα ως υποκατάστατα άλλων τίτλων υψηλής διαβάθμισης, στοιχείο που δείχνει επαναφορά της ολοκλήρωσης των αγορών κρατικού χρέους στην Ευρωζώνη.
Το σημείο-κλειδί, όμως, είναι ότι η ολοκλήρωση δεν σημαίνει μόνο χαμηλότερα spreads, αλλά και ισχυρότερες «μεταδόσεις» μεταξύ αγορών. Με πιο υποκατάστατους τίτλους, μια άνοδος αποδόσεων σε έναν βασικό εκδότη μπορεί να πιέζει ανοδικά και άλλους. Ο ESM καταγράφει ότι οι μεταβολές στις ελληνικές αποδόσεις έχουν γίνει πιο συγχρονισμένες με τις γερμανικές σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, ενώ ειδήσεις για την έκδοση γερμανικού χρέους επηρεάζουν πλέον περισσότερο τις ελληνικές αποδόσεις. Ενδεικτικά, η ανακοίνωση μεγάλης δημοσιονομικής επέκτασης στη Γερμανία στις 4-5 Μαρτίου 2025 συνοδεύτηκε από άνοδο σχεδόν 35 μονάδων βάσης στο γερμανικό 10ετές, με την ελληνική απόδοση να αυξάνεται κατά παρόμοιο μέγεθος.
Παρά το ότι το περιβάλλον παραμένει ευνοϊκό, η έκθεση προειδοποιεί ότι ο κίνδυνος νέας διεύρυνσης spreads δεν έχει εξαφανιστεί. Μια γενικευμένη επιδείνωση των θεμελιωδών στην Ευρωζώνη θα μπορούσε να οδηγήσει τους επενδυτές σε μεγαλύτερη διαφοροποίηση μεταξύ εκδοτών με υψηλότερα και χαμηλότερα χρέη. Ως παράδειγμα εξωτερικού σοκ, αναφέρεται ότι οι δασμολογικές ανακοινώσεις των ΗΠΑ στις 2 Απριλίου 2025 προκάλεσαν αισθητή, αλλά βραχύβια, αύξηση των ασφαλίστρων κινδύνου και του ελληνικού spread έναντι της Γερμανίας. Το συμπέρασμα του ESM είναι ότι, ακόμη και με το spread σε χαμηλά άνω των 15 ετών, η διατήρηση συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και η περαιτέρω μείωση του χρέους προς ΑΕΠ παραμένουν κρίσιμες, σε ένα περιβάλλον όπου οι εξωτερικοί κραδασμοί μεταδίδονται ταχύτερα στις ελληνικές αποδόσεις.
Σε πρακτικούς όρους, η εικόνα που περιγράφει ο ESM συνοψίζεται στα εξής:
- Το ελληνικό spread 10ετούς έναντι Bund έπεσε κάτω από τις 80 μ.β. τον Μάιο του 2025, για πρώτη φορά από το 2007.
- Η σύγκλιση συνδέεται με ανάκαμψη, δημοσιονομικά πλεονάσματα και πτωτική πορεία χρέους/ΑΕΠ από το 2021.
- Η μεγαλύτερη ολοκλήρωση των αγορών αυξάνει τις μεταδόσεις: κινήσεις στη Γερμανία περνούν πιο άμεσα και στην Ελλάδα.
- Παράδειγμα: η γερμανική δημοσιονομική επέκταση (4-5 Μαρτίου 2025) συνοδεύτηκε από σχεδόν παράλληλη άνοδο αποδόσεων σε Γερμανία και Ελλάδα (περίπου 35 μ.β.).
- Ο κίνδυνος νέας διεύρυνσης spreads παραμένει, ειδικά αν επιδεινωθούν τα θεμελιώδη στην Ευρωζώνη ή υπάρξουν εξωτερικά σοκ.
