Ινδία και Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να ανακοινώσουν την Τρίτη ότι ολοκληρώνουν τις πολύμηνες, δύσκολες διαπραγματεύσεις για μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου, σύμφωνα με δύο πηγές από τις κυβερνήσεις της Ινδίας και της ΕΕ.
Εφόσον «κλειδώσει», η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για μειώσεις δασμών σε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και κρασί, ενώ παράλληλα διευρύνει την πρόσβαση ινδικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά, από ηλεκτρονικά και κλωστοϋφαντουργία έως χημικά.
Η ανακοίνωση συνδέεται με την επίσκεψη στην Ινδία, από 25 έως 28 Ιανουαρίου, του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Antonio Costa και της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, οι οποίοι θα συνπροεδρεύσουν στη σύνοδο κορυφής Ινδίας-ΕΕ και θα έχουν συνάντηση με τον πρωθυπουργό Narendra Modi. Από την πλευρά της ΕΕ, αξιωματούχος ανέφερε ότι στόχος είναι να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις στη διάρκεια της συνόδου, πριν ακολουθήσουν οι εσωτερικές διαδικασίες που απαιτούνται για την υπογραφή.
Στο ίδιο «πακέτο» αναμένεται να βρεθούν και άλλες συμφωνίες: ένα σύμφωνο ασφάλειας και άμυνας -το τρίτο της Ευρώπης στην Ασία μετά τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία- καθώς και μια συμφωνία κινητικότητας για υψηλής ειδίκευσης εργαζόμενους και φοιτητές.
Αν η εμπορική συμφωνία οριστικοποιηθεί και στη συνέχεια επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, διαδικασία που μπορεί να πάρει τουλάχιστον έναν χρόνο, εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τις ινδικές εξαγωγές, με κερδισμένους κλάδους όπως τα κλωστοϋφαντουργικά και τα κοσμήματα. Οι συνομιλίες είχαν «παγώσει» για εννέα χρόνια και επανεκκίνησαν το 2022, κερδίζοντας έδαφος το 2025, καθώς οι διεθνείς εμπορικές εντάσεις αυξάνονται. Στο μεταξύ, τον Αύγουστο ο Trump διπλασίασε τους δασμούς στις εισαγωγές από την Ινδία έως και το 50%, από τα υψηλότερα επίπεδα παγκοσμίως.
Η κινητικότητα στις εμπορικές συμφωνίες εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση: χώρες και μπλοκ αναζητούν «δίχτυ ασφαλείας» απέναντι στις αβεβαιότητες της σχέσης τους με τις ΗΠΑ, καθώς οι απειλές για δασμούς προς ευρωπαϊκές χώρες και οι κινήσεις της Ουάσιγκτον σε ζητήματα όπως η Γροιλανδία δοκιμάζουν παλιές ισορροπίες. Η ΕΕ έχει πρόσφατα καταλήξει σε συμφωνία με τη Mercosur και προωθεί και άλλες, ενώ και η Ινδία έχει κλείσει συμφωνίες με εταίρους όπως η Βρετανία, η Νέα Ζηλανδία και το Ομάν.
Το διμερές εμπόριο Ινδίας-ΕΕ διαμορφώθηκε στα 136,5 δισ. δολάρια στο οικονομικό έτος 2024/25 (έως τον Μάρτιο), με την ΕΕ να αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της Ινδίας. Ωστόσο, παραμένουν δύσκολα σημεία. Ευρωπαϊκή πηγή σημείωσε ότι οι διαπραγματευτές προσπαθούν ακόμη να γεφυρώσουν διαφορές σε «ευαίσθητα» θέματα, με βασικό αγκάθι την απροθυμία της Ινδίας να μειώσει σημαντικά τους δασμούς στις εισαγωγές αυτοκινήτων. Για ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες όπως η Volkswagen και η Renault, χαμηλότεροι φόροι εισαγωγής θα έκαναν τα εισαγόμενα μοντέλα πιο ανταγωνιστικά στην ινδική αγορά, τη μεγαλύτερη παγκοσμίως μετά τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Από την ινδική πλευρά, κομβικό ζήτημα παραμένουν τα μη δασμολογικά εμπόδια, όπως οι νέες εισφορές άνθρακα σε εισαγωγές προϊόντων (π.χ. χάλυβας, αλουμίνιο και τσιμέντο). Παράλληλα, αναλυτές σημειώνουν ότι η αδασμολόγητη πρόσβαση στην ΕΕ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «αντιστάθμισμα» για κλάδους όπως τα υφάσματα και τα κοσμήματα, σε μια περίοδο που η πρόσβαση στην αμερικανική αγορά γίνεται ακριβότερη. Η ΕΕ εισάγει ετησίως σχεδόν 125 δισ. δολάρια σε κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, όπου η Ινδία κατέχει μερίδιο 5%-6%, έναντι περίπου 30% της Κίνας -ένδειξη, όπως σημειώνεται, του περιθωρίου που θα μπορούσε να ανοίξει μια συμφωνία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένα ευαίσθητα αγροτικά προϊόντα έχουν εξαιρεθεί από τις διαπραγματεύσεις, ενώ οι πιθανοί κερδισμένοι, αν υπάρξει τελική συμφωνία, αναμένεται να είναι κλάδοι όπως τα αυτοκίνητα, τα ηλεκτρονικά, η κλωστοϋφαντουργία, τα φαρμακευτικά και τα χημικά.
