Πάνω από 40 άνθρωποι έχουν επιβεβαιωθεί ως νεκροί και τουλάχιστον 115 έχουν τραυματιστεί μετά τη φονική πυρκαγιά που ξέσπασε το βράδυ της Πρωτοχρονιάς στο μπαρ Le Constellation, στο πολυτελές χιονοδρομικό θέρετρο Κραν-Μοντανά της Ελβετίας, ενώ ορισμένες πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών στους 47.
Οι αρχές υπογραμμίζουν ότι ο απολογισμός παραμένει προσωρινός, καθώς συνεχίζεται η ταυτοποίηση θυμάτων και η διασταύρωση στοιχείων από νοσοκομεία και υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Η τραγωδία εκτυλίχθηκε σε μία από τις πλέον κοσμοπολίτικες αλπικές περιοχές της χώρας, σε μια περίοδο αυξημένης τουριστικής κίνησης, με πλήθος νεαρών και ξένων επισκεπτών να συμμετέχουν στους εορτασμούς. Η ένταση και η ταχύτητα με την οποία εξελίχθηκε το περιστατικό, σε συνδυασμό με την έκταση των απωλειών, έχουν συγκλονίσει την ελβετική κοινωνία και έχουν κινητοποιήσει σε ανώτατο επίπεδο τις ομοσπονδιακές και καντονιακές αρχές.
Οι ελβετικές αρχές έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις τρομοκρατικής ενέργειας ούτε χρήσης εκρηκτικού μηχανισμού, ενώ έχει ήδη ανοίξει ποινική έρευνα με αντικείμενο τα ακριβή αίτια της πυρκαγιάς, τις συνθήκες ασφαλείας στον χώρο και την τήρηση των προβλεπόμενων κανονισμών.
Χρονικό της πυρκαγιάς
Η φωτιά εκδηλώθηκε περίπου στη 01.30 τα ξημερώματα της 1ης Ιανουαρίου στο εσωτερικό του Le Constellation, ενός δημοφιλούς μπαρ και νυχτερινού κέντρου στο κέντρο της Κραν-Μοντανά, την ώρα που ο χώρος ήταν κατάμεστος λόγω των πρωτοχρονιάτικων εκδηλώσεων. Σύμφωνα με μαρτυρίες και τις πρώτες επίσημες εκτιμήσεις, σημειώθηκε ταχύτατη ανάφλεξη τύπου «flashover», με τις φλόγες να εξαπλώνονται σχεδόν ακαριαία στην οροφή και στον εσωτερικό διάκοσμο.
Οι αρχές επιβεβαιώνουν ότι ακολούθησε τουλάχιστον μία έκρηξη, η οποία συνδέεται με την ίδια την πυρκαγιά και όχι με εξωτερικό εκρηκτικό μηχανισμό. Η ένταση της φωτιάς και η απότομη εξάπλωσή της περιόρισαν δραματικά τα περιθώρια διαφυγής για όσους βρίσκονταν εντός του καταστήματος.
Θύματα και τραυματίες
Ο επίσημος απολογισμός κάνει λόγο για περίπου 40 νεκρούς και 115 τραυματίες, πολλοί εκ των οποίων νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατάσταση με σοβαρά εγκαύματα και αναπνευστικά προβλήματα. Οι αριθμοί παραμένουν ρευστοί, καθώς συνεχίζεται η διασταύρωση στοιχείων και η ενημέρωση από τις υγειονομικές δομές.
Μεγάλο ποσοστό των θυμάτων είναι νέοι άνθρωποι και αλλοδαποί τουρίστες. Οι τραυματίες διακομίστηκαν σε νοσοκομεία της Σιόν, της Γενεύης, της Λωζάννης και της Ζυρίχης, ενώ ορισμένοι μεταφέρθηκαν και σε γειτονικές χώρες, καθώς οι μονάδες εντατικής θεραπείας της περιοχής έφτασαν γρήγορα στα όριά τους.
Ήδη έχει επιβεβαιωθεί ότι μεταξύ των τραυματιών και των αγνοουμένων συγκαταλέγονται πολίτες από την Ιταλία και τη Γαλλία, με τα αντίστοιχα υπουργεία Εξωτερικών να βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με τις ελβετικές αρχές.
Πορεία της έρευνας
Η καντονιακή αστυνομία του Βαλέ και η εισαγγελία έχουν ξεκινήσει ποινική έρευνα με επίκεντρο την προέλευση της φωτιάς και ενδεχόμενες παραλείψεις σε θέματα πυρασφάλειας ή χωρητικότητας του χώρου. Οι αρχές εξετάζουν μαρτυρίες αυτοπτών, υλικό από κινητά τηλέφωνα και κάμερες, καθώς και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του εσωτερικού του καταστήματος.
Προκαταρκτικά στοιχεία ενισχύουν το σενάριο ατυχήματος. Μαρτυρίες αναφέρουν τη χρήση πυροτεχνικών κεριών προσαρμοσμένων σε φιάλες σαμπάνιας, κοντά σε εύφλεκτη οροφή, λίγο πριν την εκδήλωση της φωτιάς. Οι εισαγγελικές αρχές, ωστόσο, τονίζουν ότι δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημα η συγκεκριμένη εκδοχή και ότι δεν υπάρχουν ύποπτοι σε αυτή τη φάση.
Επιχειρησιακή διαχείριση και αντίδραση των αρχών
Οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης κινητοποιήθηκαν άμεσα, με περισσότερα από 40 ασθενοφόρα, 13 ελικόπτερα και περίπου 150 μέλη ιατρικού προσωπικού να συμμετέχουν στην επιχείρηση. Επιβλήθηκε προσωρινή απαγόρευση πτήσεων πάνω από την Κραν-Μοντανά για να διευκολυνθούν οι αεροδιακομιδές, ενώ η ευρύτερη περιοχή γύρω από το μπαρ αποκλείστηκε.
Παράλληλα, δημιουργήθηκε κέντρο υποδοχής και ενημέρωσης συγγενών, καθώς και ειδικές τηλεφωνικές γραμμές για την παροχή πληροφοριών. Ομοσπονδιακοί και καντονιακοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της Ελβετίας Γκι Παρμελέν, επισκέφθηκαν τον τόπο της τραγωδίας.
Πολιτικές και διεθνείς αντιδράσεις
Ο Ελβετός πρόεδρος χαρακτήρισε το γεγονός «μία από τις χειρότερες τραγωδίες σε καιρό ειρήνης στη σύγχρονη ιστορία της χώρας», ανέβαλε το καθιερωμένο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του και ανακοίνωσε ότι οι σημαίες στην ομοσπονδιακή πρωτεύουσα θα κυματίζουν μεσίστιες για πέντε ημέρες. Τοπικοί αξιωματούχοι στο Βαλέ μίλησαν για κοινότητα σε κατάσταση σοκ και πένθους.
Μηνύματα συλλυπητηρίων καταφθάνουν από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ενώ αρκετά αλπικά θέρετρα, μεταξύ των οποίων το Βερμπιέ, ακύρωσαν τις προγραμματισμένες εκδηλώσεις πυροτεχνημάτων σε ένδειξη αλληλεγγύης.
Η τραγωδία στην Κραν-Μοντανά αναμένεται να ανοίξει ευρύτερη συζήτηση στην Ελβετία και διεθνώς για τα πρωτόκολλα ασφαλείας σε χώρους διασκέδασης υψηλής πληρότητας, ιδίως σε τουριστικούς προορισμούς αιχμής, με πιθανές ρυθμιστικές, ασφαλιστικές και νομικές προεκτάσεις τους επόμενους μήνες.
