Πριν από δύο χρόνια, στις 19 Νοεμβρίου 2023, το Galaxy Leader, πλοίο τύπου roll-on/roll-off με σημαία από τις Μπαχάμες και ναυλωμένο από την ιαπωνική εταιρεία Nippon Yusen, δέχθηκε επίθεση από τους Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το επεισόδιο αυτό σηματοδότησε την έναρξη μιας σειράς περισσότερων από 100 επιθέσεων σε εμπορικά πλοία στην περιοχή, την ευθύνη για τις οποίες ανέλαβε οργάνωση της Υεμένης υπέρ της Χαμάς.
Οι επιθέσεις αυτές οδήγησαν τις ναυτιλιακές εταιρείες να παρακάμπτουν την Ερυθρά και την Αραβική Θάλασσα, την πύλη προς τη Διώρυγα του Σουέζ, μέσω της οποίας περνούσε μέχρι τότε σχεδόν το 12% των εμπορικών πλοίων διεθνώς. Σήμερα, το μερίδιο αυτό έχει μειωθεί κάτω από το 9%. Η ναυτιλία εμπορευματοκιβωτίων, η οποία είναι ο κυρίαρχος τρόπος μεταφοράς με σχεδόν το ήμισυ της χωρητικότητας να διέρχεται από το Σουέζ το 2022, ήταν αυτή που επηρεάστηκε περισσότερο από τις πολεμικές συγκρούσεις. Κατέγραψε μια θεαματική πτώση 90% το 2024 και συνέχισε να μειώνεται και φέτος. Μειώθηκε στο ήμισυ σχεδόν ο όγκος μεταφοράς χύδην φορτίου και πετρελαίου, σύμφωνα με την Coface.
Δαπανηρές παρακάμψεις: Το ντόμινο σε καθυστερήσεις και τιμές
Η ανακατεύθυνση των ροών εμπορευματοκιβωτίων, κυρίως από την Ασία προς την Ευρώπη, μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, παρατείνει τα ταξίδια κατά περίπου δέκα ημέρες, ανεβάζοντας τον συνολικό χρόνο σε 40 έως 50 ημέρες για τη σύνδεση των δύο ηπείρων. Εκτός του χρόνου του ταξιδίου, οι επιθέσεις των Χούθι έχουν οδηγήσει κυρίως στην αύξηση του κόστους των καυσίμων και των πληρωμάτων, αλλά και στην ανάγκη για περισσότερα πλοία για να διασφαλιστεί η συνεχής εξυπηρέτηση. Αυτοί οι παράγοντες έχουν συμβάλει στην αύξηση των ναύλων στη διαδρομή μεταξύ Σαγκάης και Ρότερνταμ. Οι ναύλοι επταπλασιάστηκαν μεταξύ Νοεμβρίου 2023 και Ιουλίου 2024, με σοβαρότατες επιπτώσεις στις παγκόσμιες τιμές εμπορευμάτων.
Παρά ταύτα, το παγκόσμιο εμπόριο μεταξύ των δύο ηπείρων βρίσκεται σε καλά επίπεδα. Το 2024, ο όγκος των εμπορευματοκιβωτίων μεταξύ Ανατολικής Ασίας και Ευρώπης αυξήθηκε. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD), η διακίνηση των εμπορευματοκιβωτίων μεταξύ των δύο περιοχών αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω το 2026.
Οι παραγγελίες νέων πλοίων στήριξαν το εμπόριο
Πέρα από την αυξημένη ζήτηση Ευρωπαίων καταναλωτών για ασιατικά προϊόντα, η διακίνηση δεν θα ήταν δυνατή χωρίς προσαρμογές από την πλευρά των ναυτιλιακών εταιρειών. Οι ναυτιλιακές είχαν δώσει πολλές παραγγελίες σε ναυπηγεία τα χρόνια που προηγήθηκαν της έναρξης των επιθέσεων των Χούθι. Ως αποτέλεσμα, ο παγκόσμιος στόλος πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων μπόρεσε να αναπτυχθεί ραγδαία πέρυσι και φέτος. Το πιο σημαντικό, επικεντρώθηκαν στις παραδόσεις νέων πλοίων σε διαδρομές που συνδέουν την Ανατολική Ασία με τα ευρωπαϊκά λιμάνια. Αυτές οι διαδρομές αντιπροσώπευαν σχεδόν το 25% της παγκόσμιας χωρητικότητας των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων τον Νοέμβριο του 2025, σε σύγκριση με μόλις 21% τον Μάιο του 2023, λίγους μήνες πριν από την έναρξη των επιθέσεων των Χούθι.
Επιστροφή στην κανονικότητα και κίνδυνος συμφόρησης
Ακριβώς τη στιγμή που φαινόταν να έχει δημιουργηθεί μια νέα ισορροπία, η εκεχειρία μεταξύ Χαμάς και Ισραήλ, που ισχύει από τις 10 Οκτωβρίου, ανοίγει τώρα την προοπτική διαύλου εμπορικών πλοίων από την Διώρυγα του Σουέζ. Αυτό θα μειώσει τους χρόνους ταξιδιού και τον αριθμό των πλοίων που απαιτούνται για την παροχή υπηρεσιών, οδηγώντας την διακίνηση των εμπορευματοκιβωτίων σε κανονικά επίπεδα καθώς και το κόστος των ναύλων. Ωστόσο, εάν υπάρξει ξαφνική και μαζική εισροή πλοίων τις επόμενες εβδομάδες ή μήνες, μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα αλλά και αύξηση των ναύλων. Ακολούθως αυτό Αυτό θα οδηγήσει σε απότομη αύξηση των αφίξεων πλοίων στα ευρωπαϊκά λιμάνια.
Οπότε ο κίνδυνος της συμφόρησης μπορεί να είναι πολύ κοντά, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε νέα προβλήματα δηλαδή στην μείωση της διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων από την Ευρώπη στην Ασία.
