Την ανάδειξη του προσφυγικού ως μοχλό πίεσης στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας -εκ νέου- πιστοποιούν τα στοιχεία εκτόξευσης των ροών από τη Λιβύη προς την Κρήτη, οι οποίες συμπίπτουν με την έξαρση της έντασης σε διπλωματικό και πολιτικό επίπεδο.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το 2025 πενταπλασιάστηκαν οι μετανάστες που έφτασαν στην Ελλάδα μέσω του «νότιου διαδρόμου», που συνδέει τις ακτές της Λιβύης με τη Γαύδο και τη Νότια Κρήτη. Το Λιμενικό αναφέρει από την αρχή του έτους έως και προχθές Κυριακή ότι οι ροές από τη Λιβύη έφτασαν στην Ελλάδα 19.948 μετανάστες, αντί 4.935 το 2024.
Το Crisis Monitor έχει εγκαίρως επισημάνει το ζήτημα, αναδεικνύοντάς το στις γεωπολιτικές και διπλώματικές του διαστάσεις.
Πρόκειται για πάνω από 400% αύξηση των μεταναστευτικών ροών προς το νότιο άκρο της Ελλάδας. Μόνο τον Δεκέμβριο, περίπου 3.000 μετανάστες έφτασαν σε Γαύδο και Κρήτη, ενώ 12 περιστατικά με αφίξεις 1.000 μεταναστών καταγράφηκαν το τριήμερο από 26 έως 28 Δεκεμβρίου. Πηγές του Λιμενικού που ρωτήθηκαν σχετικά απέδωσαν την έκρηξη των μεταναστευτικών ροών τις τελευταίες ημέρες στις καλές καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Είπαν ακόμη ότι η ενίσχυση των βοριάδων το τελευταίο εικοσιτετράωρο είχε ως αποτέλεσμα την ύφεση του φαινομένου. «Τα κυκλώματα ανέστειλαν προσωρινά τα δρομολόγια μέχρι να βελτιωθεί ο καιρός».
Το πρόβλημα είναι ότι το Λιμενικό Σώμα εμφανίζεται εκτός θέσης για τη διαχείρηση της έξαρσης, καθώς οι πρακτικές ενεργητικής απώθησης οδήγησαν σε μπαράζ σκανδάλων και μακάβριες καταστάσεις, οδηγώντας σε περιορισμό του ρόλου της Frontex και απώλεια χρηματοδότησης. Και από την πλευρά της Λιβύης, το μοναδικό ίσως πλοίο ανοικτής θαλάσσης που διαθέτει η ακτοφυλακή της χώρας βρίσκεται εκτός λειτουργίας λόγω μηχανικής βλάβης.
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν το ναυάγιο των επαφών Γεραπετρίτη σε Βεγγάζη και Τρίπολη και επιβεβαιώνουν την ισχυρή θέση και επιρροή της Τουρκίας και στις δύο πλευρές.
Υπάρχουν όμως και αντιφατικά στοιχεία. Το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου καταγράφει μειωμένες ροές κατά 24% σε ετήσια βάση σε Κρήτη και Γαύδο και κατά 50% στο σύνολο της Επικράτειας. Αν και τα στοιχεία αυτά δικαιολογούν το αφήγημα του ελέγχου των ροών, δεν θεωρούνται ιδιαίτερα αξιόπιστες, καθώς έχει υιοθετηθεί εσωτερικό σύστημα καταγραφής και δεν εποπτεύεται από τη Frontex.
