Μεγάλη αύξηση των πτωχεύσεων σε παγκόσμια κλίμακα προβλέπει για το 2026, σε συνέχεια της αύξησης κατά 6% το τρέχον έτος, σε ανάλυσή της η Allianz Trade.
Η πιο άμεση και μετρήσιμη έκφραση της παγκόσμιας επιβράδυνσης που προδιαγράφεται για το 2026 είναι η απότομη αύξηση των εταιρικών πτωχεύσεων. Η Allianz Trade εκτιμά ότι οι παγκόσμιες επιχειρηματικές πτωχεύσεις θα αυξηθούν κατά περίπου 5% το 2026, μετά από μια ήδη υψηλή άνοδο της τάξης του 6% το 2025, οδηγώντας τον αριθμό των αφερεγγυοτήτων σε νέα ιστορικά υψηλά. Δεν πρόκειται για μια περιθωριακή επιδείνωση σε αδύναμους κρίκους της αγοράς, αλλά για ένα γενικευμένο σήμα πίεσης που αντανακλά τις αυστηρότερες χρηματοδοτικές συνθήκες, την υποχώρηση της ζήτησης και το διαρθρωτικά υψηλότερο λειτουργικό κόστος.
Ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο αυτής της φάσης είναι η κλαδική συγκέντρωση των προβλημάτων. Οι αφερεγγυότητες πλήττουν δυσανάλογα κλάδους με υψηλή έκθεση στο εμπόριο και περιορισμένα περιθώρια κέρδους, όπως το λιανεμπόριο, οι κατασκευές και ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών. Οι επιχειρήσεις αυτές βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν συνδυασμό χαμηλότερων όγκων, αυξημένου κόστους χρηματοδότησης, καθυστερημένης μετακύλισης των αυξήσεων τιμών και νέων πιέσεων στα περιθώρια λόγω δασμών και αναδιάταξης των εφοδιαστικών αλυσίδων. Η τάση των αφερεγγυοτήτων λειτουργεί έτσι ως πρόδρομος δείκτης της ευρύτερης μακροοικονομικής εικόνας, αποκαλύπτοντας πόσο εύθραυστη έχει καταστεί η μεταπανδημική ανάκαμψη των εταιρικών ισολογισμών.
Επιβράδυνση της ανάπτυξης σε περιβάλλον «ήπιας στασιμοπληθωριστικής πίεσης»
Πίσω από την άνοδο των αφερεγγυοτήτων βρίσκεται μια παγκόσμια οικονομία που χάνει δυναμική χωρίς να κατορθώνει να αποκαταστήσει τη σταθερότητα των τιμών. Η Allianz Trade προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη της τάξης του 2,5% το 2026, από περίπου 2,7% το 2025. Εκτός ετών επίσημης ύφεσης, αυτό θα αποτελούσε τον χαμηλότερο ρυθμό παγκόσμιας ανάπτυξης από την περίοδο μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, υπογραμμίζοντας πόσο περιορισμένη έχει γίνει η αναπτυξιακή τροχιά.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα παραμείνει επίμονα υψηλός, κοντά στο 3,5% το 2026. Ο συνδυασμός μέτριας ανάπτυξης και ενοχλητικά αυξημένων τιμών περιγράφεται από την Allianz Trade ως «stagflation light». Σε αντίθεση με τα κλασικά επεισόδια στασιμοπληθωρισμού της δεκαετίας του 1970, η ανάπτυξη δεν καταρρέει, αλλά οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν αρκετά ισχυρές ώστε να περιορίζουν τα περιθώρια ελιγμών των κεντρικών τραπεζών. Οι νομισματικές αρχές καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στον κίνδυνο πρόωρης χαλάρωσης, που θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό, και στη διατήρηση αυστηρών συνθηκών που επιτείνουν την εταιρική πίεση και τις αφερεγγυότητες.
Εμπορικός πόλεμος και δασμικό σοκ στους όγκους
Το διεθνές εμπόριο αναδεικνύεται σε βασικό μηχανισμό μετάδοσης της αδυναμίας στην προοπτική του 2026. Οι παγκόσμιοι όγκοι εμπορίου αγαθών αναμένεται να αυξηθούν μόλις κατά περίπου 0,6% το 2026, έναντι περίπου 2% το 2025. Η επιβράδυνση αυτή δεν είναι μόνο κυκλική, αλλά αντανακλά μια βαθύτερη διαρθρωτική μετατόπιση, που οφείλεται στην αύξηση των δασμών, τη γεωπολιτική κατακερματισμό και την αναδιάρθρωση των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μεταβολή. Ο πραγματικός μέσος δασμός στις αμερικανικές εισαγωγές, ήδη άνω του 11% το 2025, εκτιμάται ότι θα αυξηθεί περαιτέρω προς τα μέσα της δεκαετίας. Αυτό παγιώνει ένα διαρθρωτικά πιο προστατευτικό εμπορικό περιβάλλον σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρότι μέρος του εμπορίου ανακατευθύνεται αντί να εξαφανίζεται, η διαδικασία είναι αναποτελεσματική, απαιτεί υψηλές επενδύσεις και έχει πληθωριστικό χαρακτήρα. Οι επενδυτικές αποφάσεις καθυστερούν ή περιορίζονται, οι παγκόσμιες αλυσίδες αξίας χάνουν οικονομίες κλίμακας και οι μικρότερες επιχειρήσεις στερούνται της ανθεκτικότητας που απαιτείται για να απορροφήσουν το κόστος της μετάβασης, γεγονός που τροφοδοτεί άμεσα την αύξηση των αφερεγγυοτήτων.
Περιφερειακές ασυμμετρίες σε έναν κόσμο χαμηλής ανάπτυξης
Η παγκόσμια επιβράδυνση συγκαλύπτει έντονες περιφερειακές διαφοροποιήσεις. Οι ανεπτυγμένες οικονομίες αναμένεται να αναπτυχθούν με ρυθμούς μόλις 1% έως 1,7% το 2026. Η Ευρώπη παραμένει εγκλωβισμένη κοντά στο κατώτερο άκρο αυτού του εύρους, περιορισμένη από την ασθενή εγχώρια ζήτηση, τη δημοσιονομική προσαρμογή και τα διαρκή προβλήματα ενεργειακού κόστους και βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβραδύνουν, αλλά εξακολουθούν να προσφέρουν σχετική στήριξη στην παγκόσμια ανάπτυξη, χάρη στα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά και το βάθος των κεφαλαιαγορών, παρά τις πιέσεις από τους δασμούς και τις αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες.
Οι αναδυόμενες αγορές εμφανίζουν ταχύτερη συνολική ανάπτυξη, αλλά με έντονα άνισες επιδόσεις. Καθοριστικό στοιχείο είναι ότι η Κίνα δεν διαδραματίζει πλέον τον ισχυρό αντικυκλικό ρόλο του παρελθόντος. Η ανάπτυξη παραμένει περιορισμένη λόγω της παρατεταμένης προσαρμογής στην αγορά ακινήτων, των υψηλών επιπέδων χρέους και της προσεκτικής χάραξης πολιτικής. Ως αποτέλεσμα, η παγκόσμια οικονομία στερείται έναν ισχυρό εξωτερικό μοχλό ανάπτυξης που θα μπορούσε να αντισταθμίσει τις αδυναμίες αλλού, ενισχύοντας την αίσθηση ενός διαρθρωτικά χαμηλής ανάπτυξης κόσμου.
Περιορισμοί πολιτικής και αυξανόμενη μεσοπρόθεσμη ευαλωτότητα
Ο περιορισμένος δημοσιονομικός και νομισματικός χώρος αποτελεί κρίσιμο περιορισμό στις προοπτικές του 2026. Η δημοσιονομική προσαρμογή στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει ως διαρθρωτικό βαρίδι, αφαιρώντας περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες ανάπτυξης ετησίως έως το 2027. Παράλληλα, η ποσοτική σύσφιγξη διατηρεί τα ασφάλιστρα διάρκειας και το κόστος χρηματοδότησης σε υψηλά επίπεδα, ακόμη και αν τα βασικά επιτόκια σταθεροποιηθούν.
Αυτό το περιορισμένο περιβάλλον πολιτικής ενισχύει την ευαλωτότητα σε εξωγενείς κλυδωνισμούς. Η Allianz Trade υπογραμμίζει ότι ο γεωπολιτικός κατακερματισμός, οι εμπορικές αντιπαραθέσεις και τα περιορισμένα μακροοικονομικά αποθέματα «τεντώνουν τα όρια» της τρέχουσας επέκτασης. Αν και το βασικό σενάριο δεν προεξοφλεί μια άμεση παγκόσμια ύφεση το 2026, το περιθώριο σφάλματος είναι εξαιρετικά στενό. Σε αυτό το πλαίσιο, η άνοδος των αφερεγγυοτήτων δεν αποτελεί απλώς σύμπτωμα, αλλά προειδοποιητικό σήμα ότι η παγκόσμια οικονομία λειτουργεί με μειωμένη ανθεκτικότητα, όπου ακόμη και σχετικά μικρές διαταραχές μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες αναταράξεις.
Οικονομικά στοιχεία
Η παγκόσμια αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να φτάσει στο +2,9% το 2026 και το +2,8% το 2027, μετά από ένα ισχυρό +3% το 2025. Η οικονομία των ΗΠΑ κινείται με δύο ταχύτητες και ο αντίκτυπος του εμπορικού πολέμου ήταν ηπιότερος το 2025, μόλις -0,6 ποσοστιαίες μονάδες το 2025 έναντι -1,6 ποσοστιαίων μονάδων. Η βελτίωση οφείλεται στους μειωμένους δασμούς, σε 11% από 27% με διαφορές και εξαιρέσεις ανά τομέα στις συμφωνίες με τους βασικού εταίρους, σύμφωνα με την Allianz Trade.
Ο τομέας της πληροφορίας και των επικοινωνιών, συμπεριλαμβανομένης της Τεχνητής Νοημοσύνης, τροφοδότησε περισσότερο από το ήμισυ της αύξησης του ΑΕΠ των ΗΠΑ το 2025, συνεισφέροντας σημαντικά κατά +1,1 ποσοστιαία μονάδα. Αυτή, η τάση αναμένεται να συνεχιστεί το 2026.
Κίνα
Η Κίνα παραμένει πρωτοπόρος στην αύξηση των εξαγωγών παρά του εμπορικούς πολέμους. Η ανάπτυξη στην χώρα έχει ξεπεράσει τις προσδοκίες, ενισχυμένη από την ισχυρότερη από την εξωτερική ζήτηση και τις χαμηλές εισαγωγές. Η εγχώρια ζήτηση εξακολουθεί να αγωνίζεται να ανακάμψει με βιώσιμο τρόπο, με την ανάγκη περαιτέρω πολιτικής στήριξης, η οποία είναι πιθανό να ανακοινωθεί έως το πρώτο τρίμηνο του 2026. Σε αυτό το πλαίσιο, και με πολλούς τομείς των οποίων η παραγωγή είναι υψηλή, οι πιέσεις στις τιμές παραμένουν χαμηλές.
Ευρωζώνη
Οι προοπτικές της Ευρωζώνης παραμένουν σταθερές, με μέτρια ανάπτυξη εν μέσω διαρθρωτικών προκλήσεων. H οικονομία της Ευρωζώνης θα επιταχυνθεί από +0,9% το 2025 σε +1,2% το 2026 και +1,3% το 2027. Η οικονομία της Γερμανίας αναμένεται να αναπτυχθεί +0,9% το 2026, μετά από τρία συνεχόμενα χρόνια ύφεσης. Το ΑΕΠ της Γαλλίας θα αυξηθεί κατά +1,1% παρά τις συνεχιζόμενες πολιτικές προκλήσεις, επωφελούμενο από νέες επενδύσεις.
Αναδυόμενες αγορές
Οι αναδυόμενες αγορές παραμένουν ανθεκτικές. Ωστόσο, ορισμένες χώρες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν επιβράδυνση της δυναμικής τους, όπως π.χ. οι: Ινδία, Ινδονησία, Ρουμανία, Ρωσία ή Ταϊβάν. Τα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών έχουν διευρυνθεί για ορισμένες όπως οι: Αργεντινή, Χιλή, Κολομβία, Ινδονησία, Φιλιππίνες, Ρουμανία, Τουρκία και τα πλεονάσματα έχουν μετατραπεί σε ελλείμματα για άλλες όπως οι: Σαουδική Αραβία, Τσεχική Δημοκρατία, Πολωνία.
FED/EKT, πτωχεύσεις
Η Fed θα τερματίσει τον κύκλο χαλάρωσης νωρίτερα από ό,τι αναμένουν οι αγορές, με το επιτόκιο να διαμορφώνεται στο 3,5%. Αντίθετα, η ΕΚΤ είναι έτοιμη να διατηρήσει τα επιτόκια στο 2,0%,
Η Ευρώπη ανέκαμψε, με οδηγό την τεχνολογία και τα φάρμακα , ενώ ο κλάδος της αυτοκινητοβιομηχανίας υστερεί.. Οι πτωχεύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 3% το 2026, ειδικά στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Αγορές κεφαλαίων – χρυσός
Οι κεφαλαιαγορές εξακολουθούν να στρέφονται προς τον χρυσό. Μια ασταθής χρονιά πλησιάζει στο τέλος της, αλλά οι παγκόσμιες μετοχές κατέγραψαν ένα τρίτο έτος ισχυρής κερδοφορίας. Οι μετοχές του αμυντικού τομέα και ο χρυσός αναδείχθηκαν ως οι κορυφαίες εταιρείες του 2025 – ωστόσο όχι οι μετοχές της τεχνητής νοημοσύνης.
Κίνδυνοι
Πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ακόλουθοι καθοδικοί κίνδυνοι: θεσμικοί, γεωπολιτικοί και οικονομικοί/
Πρώτον, οι θεσμικοί κίνδυνοι, συμπεριλαμβανομένης της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας, του προστατευτισμού και των εκλογικών αποτελεσμάτων, αυξάνουν την πιθανότητα αρνητικών μεταβολών πολιτικής.
Δεύτερον, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και οι προτεραιότητες εθνικής ασφάλειας θα συνεχίσουν να προκαλούν αστάθεια.
Τρίτον, οι οικονομικοί κίνδυνοι, όπως η πιθανότητα διόρθωσης των μετοχών λόγω τεχνητής νοημοσύνης, οι πιέσεις απομάκρυνσης από το δολάριο, οι αναταραχές στις ιδιωτικές πιστωτικές αγορές και οι ανησυχίες σχετικά με τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους
Αυτοί οι τρεις κίνδυνοι θα συνεχίσουν να αυξάνονται καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026.
