Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι τα stablecoins που είναι συνδεδεμένα με το δολάριο (USD-pegged) θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τα τοπικά νομίσματα στις αναδυόμενες αγορές, διευκολύνοντας την υποκατάσταση νομίσματος και τις εκροές κεφαλαίων.
Οι ειδικοί, ωστόσο, σημειώνουν ότι η αγορά stablecoins δεν έχει ακόμη μεγαλώσει αρκετά ώστε να έχει πραγματικά συστημική επίδραση.
Η έκθεση του Δεκεμβρίου, με τίτλο «Understanding Stablecoins», εξετάζει τις χρήσεις των stablecoins, τους παράγοντες που τροφοδοτούν τη ζήτηση, το παγκόσμιο ρυθμιστικό πλαίσιο και τους μακροχρηματοπιστωτικούς κινδύνους, ιδιαίτερα για τις αναδυόμενες αγορές.
«Τα stablecoins θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την παράκαμψη μέτρων διαχείρισης των ροών κεφαλαίων (CFMs). Η εφαρμογή των CFMs βασίζεται σε καθιερωμένους χρηματοπιστωτικούς διαμεσολαβητές. Παρέχοντας μια οδό για ροές κεφαλαίων εκτός των συνήθων δικτύων, τα stablecoins θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ώστε να υπονομευτεί ουσιαστικά η εφαρμογή των CFMs (Cardozo και άλλοι 2024, He και άλλοι 2022, IMF 2023)», αναφέρει η έκθεση.
«Πράγματι, ορισμένα στοιχεία δείχνουν ότι τα crypto, συμπεριλαμβανομένων των stablecoins, χρησιμοποιούνται ως αγορά για φυγή κεφαλαίων», προσθέτει.
Το παγκόσμιο νομισματικό ίδρυμα υποστηρίζει ότι η διείσδυση των stablecoins σε αναδυόμενες αγορές με υψηλό πληθωρισμό και ασταθή νομίσματα fiat θα μπορούσε να οδηγήσει σε «υποκατάσταση νομίσματος», δηλαδή σε στροφή των πολιτών από το ασταθές εθνικό νόμισμα σε tokens συνδεδεμένα με το δολάριο, αποδυναμώνοντας τον έλεγχο των κεντρικών τραπεζών.
Ισοδύναμα δολαρίου
Οι ανησυχίες αυτές δεν είναι αβάσιμες, καθώς τα stablecoins, των οποίων η αξία είναι συνδεδεμένη με εξωτερικές αναφορές όπως τα νομίσματα fiat, διευκολύνουν συναλλαγές εκτός των παραδοσιακών τραπεζικών καναλιών.
Τα πιο δημοφιλή stablecoins, USDT και USD Coin (USDC), είναι συνδεδεμένα με το δολάριο και έχουν συνολική κεφαλαιοποίηση 264 δισ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της CoinDesk. Το ποσό αυτό είναι σχεδόν ίσο με τα συναλλαγματικά αποθέματα της Γαλλίας και μεγαλύτερο από εκείνα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Ηνωμένου Βασιλείου, του Ισραήλ, της Ταϊλάνδης και πολλών άλλων χωρών.
Αυτά τα ισοδύναμα δολαρίου, μερικά από τα οποία έχουν αναγνωριστεί ως επιτρεπόμενα stablecoins πληρωμών στο πλαίσιο του GENIUS Act στις ΗΠΑ, μπορούν να διαπραγματεύονται ελεύθερα σε δημόσια blockchains. Αυτό σημαίνει ότι οποιοσδήποτε, οπουδήποτε στον κόσμο, μπορεί να έχει πρόσβαση σε δολάρια χωρίς να ανοίξει τραπεζικό λογαριασμό ή να ακολουθήσει τις συχνά επίμονες διαδικασίες που απαιτούνται για συναλλαγές στην αγορά συναλλάγματος.
Το αποτέλεσμα: αν μια μακροοικονομική αναταραχή πλήξει τις αναδυόμενες αγορές, οι πολίτες μπορούν πλέον να μετακινούν κεφάλαια διασυνοριακά εύκολα και γρήγορα μέσω stablecoins, αποδυναμώνοντας τα μέτρα διαχείρισης ροών κεφαλαίων.
Φανταστείτε να υπήρχαν stablecoins στη διάρκεια του «taper tantrum» του 2013, όταν τα σήματα της Fed προκάλεσαν απότομες υποτιμήσεις σε αναδυόμενες αγορές και μαζικές εκροές – οι απρόσκοπτες peer-to-peer μεταφορές τους θα μπορούσαν εύκολα να είχαν επιδεινώσει την κρίση, επιταχύνοντας τις εκροές και την πτώση των νομισμάτων.
Τι θα γίνει αν οι αναδυόμενες αγορές βρεθούν αντιμέτωπες με παρόμοιο μακροοικονομικό πανικό σήμερα;
Δεν είναι αρκετά μεγάλη (ακόμη)
Όλα αυτά ακούγονται εύλογα. Ωστόσο, η αγορά stablecoins, παρότι έχει αναπτυχθεί ραγδαία τα τελευταία χρόνια, παραμένει ακόμη πολύ μικρή για να προκαλέσει τέτοιο αντίκτυπο στη μακροοικονομία των αναδυόμενων αγορών.
«Είναι πολύ νωρίς για να έχουν τα stablecoins ουσιαστική επίδραση σε κρίσεις νομισμάτων στις αναδυόμενες αγορές και το συνολικό τους μέγεθος είναι ακόμη μικροσκοπικό σε σχέση με τις ροές συναλλάγματος. Η νομιμοποίησή τους μέσω του GENIUS Act δεν θα είναι σχετική για αρκετό καιρό ακόμη (ο νόμος έχει ψηφιστεί αλλά δεν έχει τεθεί σε ισχύ, πιθανόν τον Ιανουάριο 2027), και μπορεί να μην είναι ποτέ για αναδυόμενες αγορές, όπου οι traders πρέπει να ακολουθούν την τοπική νομοθεσία, η οποία πιθανότατα θα αντιμετώπιζε αρνητικά κάθε χρήση stablecoins», δήλωσε στην CoinDesk η Noelle Acheson, συντάκτρια του newsletter Crypto is Macro Now.
Η Acheson εξήγησε ότι, παρότι τα stablecoins που υποστηρίζονται από fiat εκτινάχθηκαν από 5 δισ. δολάρια το 2020 σε σχεδόν 300 δισ. σήμερα, παραμένουν κυρίως «ράμπες εισόδου» για trading crypto που χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση αγορών crypto. Αυτό φαίνεται από το ότι τα ζεύγη USDT κυριαρχούν στους όγκους spot συναλλαγών στα μεγάλα ανταλλακτήρια, συμπεριλαμβανομένου του Binance.
Επιπλέον, το δολάριο είναι απλώς υπερβολικά μεγάλο και βαθιά ριζωμένο στην παγκόσμια οικονομία. Παρότι δεν έχει «κεφαλαιοποίηση αγοράς» όπως οι μετοχές ή τα crypto, η παγκόσμια νομισματική του βάση (φυσικό χρήμα + αποθεματικά) ξεπερνά τα 2,5 τρισ. δολάρια, ενώ ευρύτερα μεγέθη όπως το Μ2 είναι πάνω από 20 τρισ. και οι διεθνείς υποχρεώσεις άνω των 100 τρισ. δολαρίων, επισκιάζοντας τα stablecoins.
«Περίπου το 80% χρησιμοποιείται για trading crypto, όχι για διαχείριση ταμειακών διαθεσίμων, και η αγορά stablecoins παραμένει μικρή σε σχετικούς όρους», είπε.
Ο David Duong, επικεφαλής θεσμικής έρευνας της Coinbase, εξέφρασε παρόμοια άποψη, λέγοντας ότι η περιορισμένη κλίμακα των stablecoins και οι τριβές πολιτικής αποτρέπουν συστημικές επιπτώσεις.
«Σίγουρα, τα stablecoins μπορούν να επιταχύνουν τη φυγή προς το USD σε χώρες όπου ήδη είναι δημοφιλή, αλλά η συνολική τους κλίμακα παραμένει μικρή σε σχέση με τις διασυνοριακές ροές χαρτοφυλακίου. Οι βασικοί μηχανισμοί εκροών από ομόλογα/μετοχές, τα κανάλια NDF [non-deliverable forwards] και οι εκροές από αμοιβαία κεφάλαια θα εξακολουθούσαν να κυριαρχούν στις μακροοικονομικές κινήσεις», είπε.
Τρέχουσα εικόνα των ροών
Νεότερα στοιχεία του ΔΝΤ δείχνουν ότι οι διασυνοριακές ροές stablecoins -που ήδη υπερβαίνουν εκείνες των «ακάλυπτων» crypto assets (όπως το Bitcoin, που δεν συνδέονται με fiat)- έχουν αυξηθεί από τις αρχές του 2022, με το χάσμα να διευρύνεται, παρά το μικρό συνολικό μερίδιο των stablecoins στην αγορά crypto.
Η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού ηγείται σε απόλυτους όγκους, ακολουθεί η Βόρεια Αμερική, αλλά ως ποσοστό του ΑΕΠ ξεχωρίζουν η Αφρική, η Μέση Ανατολή, η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική (αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες, EMDEs). Αυτό οφείλεται στις καθαρές εισροές από τη Βόρεια Αμερική, που καλύπτουν την τοπική ζήτηση για σταθερότητα συνδεδεμένη με το δολάριο και για πληρωμές.
Οι EMDEs κυριαρχούν σε αυτούς τους διαύλους, αποσπώντας το μεγαλύτερο κομμάτι από τις ροές 1,5 τρισ. δολαρίων το 2024 -ένα μικρό κλάσμα της παγκόσμιας αγοράς πληρωμών που φτάνει τα τετράκις εκατό τρισεκατομμύρια- αλλά σε έντονη αντίθεση με το επίκεντρο του SWIFT στις ανεπτυγμένες οικονομίες.
