Το μύθο του ειρηνοποιού πλανητάρχη συνεχίζει να χτίζει ο Ντόναλντ Τραμπ πειθαναγκάζοντας τους προέδρους της Ρουάντα και του Κονγκό να υπογράψουν συνθήκη ειρήνης, ο αντίκτυπος της οποίας δεν είναι σαφής, ούτε μπορεί να προβλφθεί σε αυτή τη φάση.
Μια -κατά γενική ομολογία- ανώριμη συνθήκη ειρήνης υπέγραψαν στον Λευκό Οίκο οι πρόεδροι της Ρουάντα και της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, υποστηρίζοντας πρωτίστως το αφήγημα του Ντόναλντ Τραμπ που θέλει να καταγραφεί ως ο ειρηνοποιός πρόεδρος.
«Έχουν περάσει πολύ χρόνο σκοτώνοντας ο ένας τον άλλον και τώρα θα περάσουν πολύ χρόνο αγκαλιάζοντας, κρατώντας χέρια και εκμεταλλευόμενοι τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής οικονομικά, όπως κάνει κάθε άλλη χώρα», δήλωσε ο Τραμπ την Πέμπτη κατά τη διάρκεια της τελετής υπογραφής στην Ουάσιγκτον.
Οι πλήρωσαν τη συμφωνία
Η συμφωνία, γνωστή ως «Συμφωνίες της Ουάσιγκτον», υπογράφηκε σε έναν χώρο που ήταν προηγουμένως γνωστός ως Ινστιτούτο Ειρήνης των ΗΠΑ και τον οποίο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ μετονόμασε προς τιμήν του Τραμπ μία ημέρα νωρίτερα.
Η ειρηνευτική συμφωνία που διαμεσολάβησαν οι ΗΠΑ συνοδεύτηκε από μια σειρά ξεχωριστών οικονομικών συμφωνιών μεταξύ των αφρικανικών χωρών και των ΗΠΑ, οι οποίες, σύμφωνα με τον Τραμπ, θα προσφέρουν στην Ουάσινγκτον πρόσβαση σε πολύτιμα κρίσιμα ορυκτά.
Η ειρηνευτική πρωτοβουλία προετοιμαζόταν επί μήνες, μετά την πολιτική παρέμβαση των ΗΠΑ νωρίτερα φέτος, η οποία ανέκοψε την προέλαση ανταρτών που υποστηρίζονταν από τη Ρουάντα και απειλούσαν να ανατρέψουν την κυβέρνηση του Προέδρου του Κονγκό, Φελίξ Τσισεκέντι.
Οι αντάρτες παραμένουν εκτός ελέγχου
Έκτοτε, λίγα έχουν αλλάξει επί του πεδίου. Οι αντάρτες, γνωστοί ως M23, εξακολουθούν να κατέχουν μια μεγάλη έκταση της πλούσιας σε ορυκτά ανατολικής περιοχής του Κονγκό και συνεχίζουν να καταλαμβάνουν νέες πόλεις.
Όταν ρωτήθηκε πότε οι χώρες θα μπορούσαν να αναμένουν το τέλος των συγκρούσεων και μια πραγματική, διαρκή ειρήνη, ο Τραμπ δήλωσε: «Πιστεύω ότι θα δείτε πολύ άμεσα αποτελέσματα».
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι ο τερματισμός της σύγκρουσης Ρουάντα–Κονγκό αποτελεί μία από τις πολλές πράξεις που θα έπρεπε να του αποδώσουν το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης. Οι επικριτές έχουν πει ότι ορισμένες από αυτές τις συμφωνίες δεν έχουν οδηγήσει σε ουσιαστικές αλλαγές ή ότι έλυσαν συγκρούσεις που δεν ήταν στην πραγματικότητα πόλεμοι.
Το στοίχημα Τραμπ και τα ορυκτά
Η κυβέρνηση Τραμπ ποντάρει στο ότι η δημόσια υπογραφή της συμφωνίας και των συναφών οικονομικών και μεταλλευτικών συμφώνων θα προσελκύσει επενδυτές στην περιοχή και θα ενθαρρύνει τις δύο πλευρές να διατηρήσουν την ειρήνη. Η Ρουάντα και το Κονγκό αναμένεται επίσης να υπογράψουν μια συμφωνία οικονομικής ολοκλήρωσης στο πλαίσιο της ειρηνευτικής συμφωνίας που υποστηρίζουν οι ΗΠΑ.
Η ανατολική περιοχή του Κονγκό είναι πλούσια σε χρυσό, κασσίτερο, βολφράμιο και ταντάλιο, τα οποία χρησιμοποιούνται στα περισσότερα φορητά ηλεκτρονικά. Τόσο το M23 όσο και η Ρουάντα κατηγορούνται από τις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Ηνωμένα Έθνη ότι αποκομίζουν κέρδη από το παράνομο εμπόριό τους.
Το Κονγκό είναι επίσης ο μεγαλύτερος παραγωγός κοβαλτίου παγκοσμίως και η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή χαλκού. Η κυβέρνηση Τσισεκέντι αναμένεται να υπογράψει μια ξεχωριστή διμερή συμφωνία με τις ΗΠΑ για συνεργασία σε μελλοντικά έργα ενέργειας, εξόρυξης και υποδομών.
Παρών και ο Ινφαντίνο
Στην τελετή υπογραφής παρευρέθηκαν επίσης οι ηγέτες της Αγκόλας, της Κένυας και του Μπουρούντι, καθώς και ο Τζάνι Ινφαντίνο, Πρόεδρος της FIFA, της διεθνούς ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας.
Την Τετάρτη, η ειρηνευτική συμφωνία φάνηκε ήδη να απειλείται, αφού το Κονγκό διαμαρτυρήθηκε ότι το M23 συνέχιζε να προελαύνει. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Πατρίκ Μουγιάγια είπε ότι η Ρουάντα «δεν θέλει ειρήνη», αλλά μόνο πρόσβαση στους φυσικούς πόρους του Κονγκό.
Οι ΗΠΑ, η ΕΕ και εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ έχουν κατηγορήσει τη Ρουάντα ότι στηρίζει το M23 παρέχοντας εκπαίδευση, όπλα και δικούς της στρατιώτες για να πολεμήσουν στο πλευρό των ανταρτών.
Ο πρόεδρος της Ρουάντας, Πολ Καγκάμε, έχει επανειλημμένα αρνηθεί τέτοιους ισχυρισμούς και κατηγορεί το Κονγκό ότι συνεργάζεται με μια αντάρτικη οργάνωση γνωστή ως FDLR — συντομογραφία του Forces Démocratiques de Libération du Rwanda — που έχει δεσμούς με τους υπαίτιους της γενοκτονίας της Ρουάντας το 1994.
