Μπορεί το τρίτο τρίμηνο να αποτέλεσε σημείο προβληματισμού για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες στην Ελλάδα, οι διοικήσεις όμως προβλέπουν ισχυρότερη ανάπτυξη και οι οίκοι αξιολόγησης δείχνουν να πείθονται, με την S&P να προαναγγέλει αναβάθμιση εφόσον βελτιωθεί το περιβάλλον στη λιανική τραπεζική.
Η εικόνα των ελληνικών τραπεζών στο τρίτο τρίμηνο του έτους αποτυπώνει ένα σύνθετο, αλλά συνολικά ανοδικό, περιβάλλον. Παρά τις επιμέρους αποκλίσεις από τις εκτιμήσεις των αναλυτών και τη βραχυπρόθεσμη πίεση στα συνολικά έσοδα, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες κινούνται πλέον σε μια φάση σταθεροποίησης που στηρίζεται στη σταδιακή βελτίωση του καθαρού εσόδου τόκων και στη διατήρηση ισχυρής ζήτησης για νέα χρηματοδότηση από επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η εξισορρόπηση του επιτοκιακού περιβάλλοντος και η ανάκαμψη της παραγωγής νέων δανείων διαμορφώνουν νέο σημείο αναφοράς για την κερδοφορία και τις προοπτικές τους.
Την ίδια στιγμή, οι τράπεζες καταγράφουν σημαντική πρόοδο στη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων τους, με ιδιαίτερη έμφαση στις προμήθειες, τις ασφαλιστικές δραστηριότητες και τις υπηρεσίες διαχείρισης περιουσίας. Η Eurobank και η Alpha Bank πρωταγωνιστούν σε αυτή τη δυναμική, αξιοποιώντας στρατηγικές εξαγορές και επέκταση δραστηριοτήτων, ενώ η Πειραιώς και η Εθνική Τράπεζα ενισχύουν τη θέση τους μέσα από στοχευμένη πιστωτική επέκταση και βελτίωση της αποδοτικότητας. Παρά τις αυξημένες προβλέψεις για ζημιές δανείων, το κόστος κινδύνου παραμένει εντός στόχων, επιβεβαιώνοντας τη θετική ποιότητα ενεργητικού.
Συνολικά, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα εισέρχεται σε φάση επιταχυνόμενης ωρίμανσης, με ενδείξεις ότι το 2025 θα αποτελέσει έτος περαιτέρω ενίσχυσης της οργανικής κερδοφορίας και των κεφαλαιακών δυνατοτήτων. Η σταθερότητα του μακροοικονομικού περιβάλλοντος, η ανθεκτική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας και η ενίσχυση της επενδυτικής εμπιστοσύνης λειτουργούν ως καταλύτες για τη βελτίωση των προοπτικών. Παράλληλα, η θεσμική αναγνώριση από διεθνείς οίκους και η βελτίωση του λειτουργικού πλαισίου ενισχύουν τη θέση των ελληνικών τραπεζών, δημιουργώντας συνθήκες για μια πιο ισχυρή και βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία.
Η ακτινογραφία
Οι μεγαλύτερες τράπεζες της Ελλάδας αναμένουν ανάκαμψη του καθαρού εσόδου τόκων (net interest income – NII) τα επόμενα τρίμηνα, με κινητήριο δύναμη την ισχυρή πιστωτική επέκταση και τη σταθεροποίηση των επιτοκίων.
Στο τρίτο τρίμηνο, τρεις από τις τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες — η Piraeus Financial Holdings SA, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (NBG) και η Alpha Bank SA — κατέγραψαν μείωση των συνολικών εσόδων τόσο σε τριμηνιαία όσο και σε ετήσια βάση, υπολείποντας των εκτιμήσεων των αναλυτών, σύμφωνα με στοιχεία της Visible Alpha.
Η Alpha Bank σημείωσε τη μεγαλύτερη αρνητική απόκλιση, της τάξεως του 6,1%. Τα έσοδά της στο τρίτο τρίμηνο υποχώρησαν κατά 5% σε τριμηνιαία βάση, στα €523,4 εκατ., λόγω χαμηλότερων εσόδων από συναλλαγές και άλλες πηγές. Ωστόσο, ήταν ο μόνος από τους τέσσερις εξεταζόμενους ομίλους που εμφάνισε τριμηνιαία αύξηση στο καθαρό έσοδο τόκων, ένα κομβικό στοιχείο της κερδοφορίας.
«Βρισκόμαστε ανάμεσα στις πρώτες εμπορικές τράπεζες στην Ευρώπη που βλέπουν αύξηση στη γραμμή του καθαρού εσόδου τόκων», δήλωσε ο CEO Βασίλης Ψάλτης κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης αποτελεσμάτων της 30ής Οκτωβρίου.
Η Alpha Bank αναμένει συγκρατημένη αύξηση του NII στο τέταρτο τρίμηνο, με το μεγαλύτερο μέρος των οφελών να τοποθετείται στο 2026. Η σταθερότητα των επιτοκίων και οι υψηλότεροι όγκοι δανείων αναμένεται να στηρίξουν αυτή την ανάπτυξη, σύμφωνα με τον CFO Βασίλη Κοσμά.
Η Alpha Bank εκτιμά ότι θα δημιουργήσει πάνω από €460 εκατ. σε έσοδα από προμήθειες το 2025, με τα συνολικά έσοδα για το έτος να προβλέπονται στα €2,2 δισ. Τα καθαρά έσοδα από προμήθειες και προμήθειες τρίτου τριμήνου διαμορφώθηκαν λίγο κάτω από €120 εκατ.
Πάνω από τις προβλέψεις τα έσοδα της Eurobank
Η Eurobank ξεπέρασε την εκτίμηση της Visible Alpha για τα έσοδα τρίτου τριμήνου, πετυχαίνοντας θετική απόκλιση 1,2%.
Το NII της Eurobank παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο σε τριμηνιαία βάση, ωστόσο η τράπεζα αναμένει να υπερβεί τον στόχο των €2,5 δισ. NII για το 2025, εφόσον τα επιτόκια της ευρωζώνης παραμείνουν στο 2% έως το τέλος του έτους. Ο CFO Χαράλαμπος Κοκολογιάννης δήλωσε κατά την τηλεδιάσκεψη της 30ής Οκτωβρίου ότι το τρίτο τρίμηνο ενδέχεται να αποτελεί το χαμηλότερο σημείο για το NII.
Η Eurobank αναθεώρησε ανοδικά την εκτίμησή της για τα καθαρά έσοδα από προμήθειες το 2025, σε πάνω από €740 εκατ., με βασικούς μοχλούς τις συναλλαγές, το bancassurance και τη διαχείριση περιουσίας. Η απόκτηση του υπολοίπου 80% των δραστηριοτήτων ζωής της Eurolife FFH Insurance Group Holdings SA στην Ελλάδα αναμένεται να αυξήσει τα έσοδα από προμήθειες περίπου κατά 12%, ή €100 εκατ., σύμφωνα με τα στελέχη της τράπεζας.
«Αξιολογούμε ότι η συναλλαγή [Eurolife] θα συμβάλει περαιτέρω στη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων της τράπεζας ανά προϊόν και θα ενισχύσει τη θέση της Eurobank στην αγορά ασφαλειών ζωής, μετά και την ολοκλήρωση της εξαγοράς της Ελληνικής Τράπεζας και της CNP Insurance Κύπρου στις αρχές του 2025», ανέφερε η S&P Global Ratings σε έκθεσή της της 21ης Οκτωβρίου.
Η Πειραιώς και η Εθνική Τράπεζα αναμένουν επίσης σταδιακή βελτίωση του NII από το τέταρτο τρίμηνο, λόγω ισχυρής πιστωτικής επέκτασης και χαμηλότερου κόστους χρηματοδότησης.
Και οι δύο τράπεζες αναβάθμισαν τους στόχους τους για την πιστωτική επέκταση το 2025. Η Εθνική Τράπεζα αναμένει πλέον καθαρή επέκταση δανείων ύψους €3 δισ., έναντι αρχικού στόχου άνω των €2,5 δισ. Η Πειραιώς αύξησε τον στόχο της για καθαρή πιστωτική επέκταση το 2025 σε πάνω από €3,5 δισ., από άνω των €3 δισ.
Οι ελληνικές τράπεζες αναμένεται να ωφεληθούν από την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη, την ισχυρή δυναμική επιχειρηματικών δανείων και τις συνεχιζόμενες ευκαιρίες δημιουργίας προμηθειών, σύμφωνα με έκθεση της Fitch Ratings στις 28 Οκτωβρίου. Ο οίκος ενδέχεται να αναβαθμίσει την αξιολόγηση του λειτουργικού περιβάλλοντος των ελληνικών τραπεζών εφόσον επιταχυνθεί η λιανική τραπεζική. Η σταθερή χρηματοδότηση, η εμπιστοσύνη των επενδυτών και η ισχυρή ζήτηση εταιρικών δανείων αναμένεται να ενισχύσουν αυτή την αξιολόγηση, σύμφωνα με την έκθεση.
Καθαρά κέρδη, προβλέψεις για δάνεια
Μέσα σε ένα τρίμηνο μείωσης των εσόδων και έκτακτων επιβαρύνσεων, η Alpha Bank κατέγραψε πτώση 36,4% στα καθαρά κέρδη τρίτου τριμήνου. Η τράπεζα σημείωσε επίσης τη μεγαλύτερη υστέρηση έναντι των εκτιμήσεων αναλυτών, με αρνητική απόκλιση 7,6%.
Ωστόσο, η τράπεζα αναμένει «να υπερβούμε την αρχική καθοδήγηση για €850 εκατ. σε αναφερόμενα κέρδη κατά λίγο πάνω από 5%», όπως δήλωσε ο CFO Βασίλης Κοσμάς.
Η προσφάτως ολοκληρωμένη εξαγορά της AstroBank PCL αναμένεται να έχει ελάχιστο αντίκτυπο στις φετινές επιδόσεις της Alpha Bank, με σημαντικότερες συνέργειες να εκτιμώνται για το 2026, σύμφωνα με την προηγούμενη καθοδήγηση για αύξηση κερδών ανά μετοχή κατά 5%.
Παρά το γεγονός ότι η Πειραιώς υστέρησε σε σχέση με την εκτίμηση καθαρών κερδών κατά 2,5%, η τράπεζα αναβάθμισε τον στόχο της για απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων το 2025 στο 15% από 14%. Λόγω της ισχυρής επίδοσης εννεαμήνου, η τράπεζα προχώρησε σε πρόγραμμα επαναγοράς ιδίων μετοχών ύψους €100 εκατ., ενώ τα στελέχη της ανέφεραν ότι βρίσκεται σε τροχιά υπέρβασης του στόχου €500 εκατ. για διανομή από τα κέρδη του 2025.
Αύξησαν τις προβλέψεις για… κόκκινα – πλην Εθνικής
Όλες οι τράπεζες κατέγραψαν προβλέψεις για ζημιές δανείων στο τρίτο τρίμηνο υψηλότερες από τις εκτιμήσεις της Visible Alpha, με την Πειραιώς να καταγράφει τη μεγαλύτερη απόκλιση, 14,4%, παρά τη μείωση σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.
Οι προβλέψεις της Εθνικής Τράπεζας στο τρίτο τρίμηνο ήταν επίσης χαμηλότερες από το προηγούμενο. Αντιθέτως, η Eurobank και η Alpha Bank κατέγραψαν τριμηνιαίες αυξήσεις.
Η Alpha Bank σημείωσε τη μεγαλύτερη τριμηνιαία αύξηση στον δείκτη μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, με τον δείκτη να ενισχύεται κατά 6 μονάδες βάσης σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και 10 μονάδες βάσης πάνω από τις εκτιμήσεις. Ωστόσο, τα στελέχη τόνισαν ότι το κόστος κινδύνου έως τώρα παραμένει ευθυγραμμισμένο με την καθοδήγηση του έτους.
«Δεν αναμένουμε σημαντικές εκπλήξεις στα επόμενα τρίμηνα και παραμένουμε σε τροχιά επίτευξης του στόχου των 45 μονάδων βάσης για το σύνολο του έτους», ανέφερε ο Κόσμης.
Μόνο η Πειραιώς μείωσε το κόστος
Η Εθνική Τράπεζα, η Alpha Bank και η Eurobank δεν πέτυχαν επίσης τις εκτιμήσεις για τον δείκτη κόστους προς έσοδα στο τρίτο τρίμηνο.
Η Εθνική εμφάνισε τη μεγαλύτερη τριμηνιαία αύξηση, καθώς ο δείκτης ενισχύθηκε κατά 416 μονάδες βάσης, στο 36,3%, δηλαδή 135 μονάδες βάσης πάνω από τις εκτιμήσεις. Ο δείκτης κόστους προς έσοδα εννεαμήνου, λίγο πάνω από 33%, ήταν «σε χαμηλά επίπεδα για τα ευρωπαϊκά δεδομένα» και εντός της καθοδήγησης για το σύνολο του έτους, όπως ανέφεραν τα στελέχη της τράπεζας στην τηλεδιάσκεψη της 6ης Νοεμβρίου.
Η Πειραιώς ανακοίνωσε δείκτη κόστους προς έσοδα 11 μονάδες βάσης καλύτερο από τις εκτιμήσεις των αναλυτών. Ο δείκτης διαμορφώθηκε στο 32,6% στο τρίτο τρίμηνο, το χαμηλότερο μεταξύ των τεσσάρων εξεταζόμενων ομίλων.
