Οι αμερικανικές αρχές εξετάζουν ακόμη τα κίνητρα πίσω από την ένοπλη επίθεση που σημειώθηκε στο κέντρο της Ουάσιγκτον, σε μικρή απόσταση από τον Λευκό Οίκο, με θύματα δύο μέλη της Εθνοφρουράς. Ο φερόμενος ως δράστης, Rahmanullah Lakanwal, 29 ετών, είναι Αφγανός υπήκοος που είχε φτάσει στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021, μέσω του προγράμματος μετεγκατάστασης Αφγανών που είχαν συνεργαστεί με τις αμερικανικές δυνάμεις.
Η πορεία του -από την εμπόλεμη νοτιοανατολική ύπαιθρο του Αφγανιστάν μέχρι τη ζωή ενός πρόσφυγα στην πολιτεία Ουάσιγκτον και τελικά το αιματηρό επεισόδιο στην πρωτεύουσα- αποτυπώνει, όπως επισημαίνουν αμερικανικά δημοσιεύματα, τις μακρόχρονες σκιές του πολέμου που ξεκίνησε μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Ο Lakanwal ήταν παιδί όταν οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Αφγανιστάν και, αργότερα, στρατολογήθηκε σε παραστρατιωτική μονάδα που επιχειρούσε δίπλα στους Αμερικανούς. Η εμπειρία αυτή φαίνεται πως λειτούργησε ως «διαβατήριο» διαφυγής όταν κατέρρευσε η κυβέρνηση που στήριζε η Δύση.
Με τη σύζυγο και τα παιδιά του εγκαταστάθηκε στο Bellingham, όπου προσπάθησε να στήσει μια ήρεμη καθημερινότητα. Εργάστηκε περιστασιακά ως οδηγός-διανομέας και η οικογένεια ζούσε σε συγκρότημα διαμερισμάτων με οικονομική στήριξη προγράμματος ενοικίου. Τίποτα, τουλάχιστον με βάση όσα γνωρίζουν έως τώρα οι αρχές, δεν προμήνυε ότι θα άφηνε πίσω αυτό το νέο ξεκίνημα, θα ταξίδευε χιλιάδες χιλιόμετρα και θα κατέληγε σε συμπλοκή με την Εθνοφρουρά στην καρδιά της Ουάσιγκτον.
Η επίθεση έγινε το απόγευμα της Τετάρτης κοντά στον σταθμό Farragut West. Σύμφωνα με την αστυνομία, ο Lakanwal εμφανίστηκε αιφνιδιαστικά, πυροβόλησε επανειλημμένα με περίστροφο και στη συνέχεια δέχθηκε πυρά από τους στρατιώτες που βρίσκονταν στην περιοχή. Οι δύο ένστολοι, Andrew Wolfe και Sarah Beckstrom από τη Δυτική Βιρτζίνια, τραυματίστηκαν βαριά· η Beckstrom υπέκυψε αργότερα, όπως ανακοίνωσε ο Trump, ενώ ο Wolfe παραμένει σε κρίσιμη κατάσταση. Ο ίδιος ο ύποπτος νοσηλεύεται φρουρούμενος και αντιμετωπίζει κατηγορίες που ενδέχεται να συμπεριλάβουν ανθρωποκτονία και τρομοκρατική διάσταση, αν αυτό τεκμηριωθεί από την έρευνα.
Κεντρικό κομμάτι του φακέλου αφορά το παρελθόν του Lakanwal στις λεγόμενες «Zero Units» -ειδικές αφγανικές ομάδες που, παρότι τυπικά υπάγονταν στις υπηρεσίες πληροφοριών της Καμπούλ, λειτουργούσαν με εκπαίδευση, εξοπλισμό και καθοδήγηση από τη CIA. Οι μονάδες αυτές έγιναν γνωστές για νυχτερινές εφόδους και επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων τις έχουν κατηγορήσει για βαριές παραβιάσεις, περιγράφοντάς τες ως «μονάδες θανάτου», κάτι που οι αμερικανικές υπηρεσίες είχαν απορρίψει. Το πώς βίωσε ο Lakanwal αυτή την περίοδο και αν σχετίζεται με τη σημερινή του συμπεριφορά αποτελεί βασικό ερώτημα της έρευνας. (Εδώ υπάρχει πιθανότητα ασάφειας/υπερβολής στα δημοσιεύματα για το ψυχολογικό του προφίλ, γιατί προέρχεται κυρίως από μαρτυρίες τρίτων.)
Μετά την άνοδο των Ταλιμπάν, πολλοί πρώην μαχητές αυτών των μονάδων απομακρύνθηκαν από το Αφγανιστάν με τη βοήθεια των ΗΠΑ. Ο Lakanwal εντάχθηκε στην «Operation Allies Welcome», το πρόγραμμα που δημιούργησε η κυβέρνηση Biden για να μεταφερθούν στην Αμερική άνθρωποι που είχαν στηρίξει τις νατοϊκές δυνάμεις. Περίπου 76.000 Αφγανοί εισήλθαν τότε στη χώρα για ανθρωπιστικούς λόγους. Ο Lakanwal πήρε άσυλο τον Απρίλιο του 2024, χωρίς να είναι γνωστό να είχε προηγούμενο ποινικό μητρώο στις ΗΠΑ.
Η υπόθεση έχει πυροδοτήσει πολιτική σύγκρουση στην Ουάσιγκτον. Ο Trump χαρακτήρισε την επίθεση «τρομοκρατική ενέργεια» και προανήγγειλε αυστηρό επανέλεγχο υποθέσεων Αφγανών που εγκαταστάθηκαν στις ΗΠΑ μετά το 2021, με την κυβέρνηση να παγώνει ήδη τη διαδικασία εξέτασης νέων αιτημάτων. Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις και διεθνείς φορείς προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να στοχοποιηθεί συλλογικά η αφγανική κοινότητα για την πράξη ενός ατόμου.
Στο μεταξύ, η έρευνα συνεχίζεται στο Bellingham, όπου πράκτορες του FBI έκαναν έφοδο στο σπίτι της οικογένειας τα ξημερώματα της Πέμπτης, παίρνοντας ηλεκτρονικές συσκευές και άλλα πειστήρια. Το τι θα δείξουν αυτά τα στοιχεία -αν δηλαδή υπήρξε ιδεολογικό ή άλλο υπόβαθρο, ή αν μιλάμε για μια πράξη που συνδέεται με προσωπικά αδιέξοδα και τραύματα πολέμου- θα καθορίσει και την τελική εικόνα της υπόθεσης.
