Η επικεφαλής της αντιμονοπωλιακής πολιτικής της ΕΕ, Teresa Ribera, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της κυβέρνησης Trump, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι χρησιμοποιεί «εκβιασμό» για να πιέσει την ΕΕ να αποδυναμώσει το κανονιστικό της πλαίσιο για την τεχνολογία.
Ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Howard Lutnick, είπε τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να τροποποιήσουν την προσέγγισή τους στους δασμούς για χάλυβα και αλουμίνιο, αν η ΕΕ επανεξέταζε τους ψηφιακούς της κανόνες. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξέλαβαν τις δηλώσεις του ως στοχευμένες στις κορυφαίες τεχνολογικές ρυθμίσεις της Ένωσης, μεταξύ των οποίων και ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA).
«Είναι εκβιασμός», είπε η Ισπανίδα επίτροπος στο POLITICO σε συνέντευξή της την Τετάρτη. «Το ότι αυτός είναι ο στόχος τους δεν σημαίνει ότι αποδεχόμαστε αυτού του είδους τον εκβιασμό».
Ανώτατη αξιωματούχος της ΕΕ κατηγορεί τις ΗΠΑ για “εκβιασμό” στις εμπορικές συνομιλίες
Η ανανεωμένη πίεση των ΗΠΑ προς την ΕΕ να αναπροσαρμόσει τους ψηφιακούς της κανόνες είναι απαράδεκτη, λέει η Teresa Ribera.
Η Ribera -η οποία ως εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής κατατάσσεται δεύτερη μετά την πρόεδρο Ursula von der Leyen- τόνισε ότι το ψηφιακό «βιβλίο κανόνων» της ΕΕ δεν πρέπει να συνδέεται με εμπορικές διαπραγματεύσεις. Η ομάδα του Donald Trump επιδιώκει να αναθεωρήσει το πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας που είχε καταλήξει με τη von der Leyen στο γκολφ-θέρετρό του στη Σκωτία, τον Ιούλιο.
Η παρέμβαση της Ribera έρχεται σε ευαίσθητη συγκυρία, μέσα στις συνεχιζόμενες εμπορικές συνομιλίες. Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι ο DMA κάνει διακρίσεις, επειδή οι μεγάλες πλατφόρμες που ρυθμίζει -όπως Microsoft, Google ή Amazon- είναι σχεδόν όλες αμερικανικές. Επίσης αντιτίθεται στον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act – DSA), που στοχεύει στον περιορισμό παράνομου διαδικτυακού λόγου, εκτιμώντας ότι σχεδιάστηκε για να περιορίσει κοινωνικά δίκτυα όπως το X του Elon Musk.
Η Ribera υπογράμμισε ότι οι κανόνες αυτοί είναι ζήτημα κυριαρχίας και δεν πρέπει να ενταχθούν στο πεδίο μιας εμπορικής διαπραγμάτευσης.
«Σεβόμαστε τους κανόνες, όποιους κανόνες έχουν για την αγορά τους: ψηφιακή αγορά, υγεία, χάλυβας, οτιδήποτε… αυτοκίνητα, πρότυπα», είπε αναφερόμενη στις ΗΠΑ. «Είναι δικό τους ζήτημα. Είναι δική τους ρύθμιση και δική τους κυριαρχία. Το ίδιο ισχύει κι εδώ».
Η Ribera, μαζί με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής τεχνολογικής πολιτικής Henna Virkkunen, εποπτεύουν τον DMA, ο οποίος αστυνομεύει τη συμπεριφορά των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών και επιδιώκει να διασφαλίσει δίκαιο ανταγωνισμό.
Τοποθετήθηκε με έντονο τρόπο απέναντι στα σχόλια του Lutnick, μετά τη συνάντησή του με ευρωπαίους αξιωματούχους και υπουργούς τη Δευτέρα, λέγοντας ότι «το ευρωπαϊκό ψηφιακό κανονιστικό πλαίσιο δεν είναι προς διαπραγμάτευση». Την ίδια γραμμή επανέλαβε και η Virkkunen την Τρίτη. Τη Δευτέρα, η ίδια παρουσίασε στους Αμερικανούς ομολόγους της το «πακέτο απλοποίησης» της ΕΕ, που περιλαμβάνει την πρόταση για «ψηφιακό omnibus». Το πακέτο παρουσιάστηκε ως πρωτοβουλία της ΕΕ για μείωση της γραφειοκρατίας, αλλά από ορισμένους εκλήφθηκε ως προσπάθεια να απαντηθούν οι ανησυχίες των αμερικανικών Big Tech για τη ρύθμιση.
Σε ερώτηση γιατί έκανε τόσο αιχμηρή δήλωση, η Ribera απάντησε ότι οι παρατηρήσεις του Lutnick συνιστούσαν «ευθεία επίθεση στον DMA». Πρόσθεσε: «Είναι υπό τη δική μου ευθύνη να υπερασπιστώ μια ψηφιακή αγορά που λειτουργεί σωστά στην Ευρώπη».
Ρωγμές στο εσωτερικό της ΕΕ
Παρά την αδιαπραγμάτευτη στάση της Ribera, αρχίζουν να εμφανίζονται ρωγμές στην ευρωπαϊκή ενότητα γύρω από τον DMA.
Ο Lutnick δήλωσε μετά τη συνάντηση της Δευτέρας ότι ορισμένοι υπουργοί Εμπορίου κρατών-μελών δεν ήταν τόσο αρνητικοί όσο η Κομισιόν στην ιδέα μιας αναθεώρησης των ψηφιακών κανόνων. «Βλέπω πολλούς υπουργούς… κάποιοι είναι πιο ανοιχτόμυαλοι από άλλους», είπε στο Bloomberg TV, προσθέτοντας ότι αν η Ευρώπη θέλει αμερικανικές επενδύσεις, θα πρέπει να αλλάξει το ρυθμιστικό της μοντέλο.
Τουλάχιστον ένας Ευρωπαίος συμμετέχων φάνηκε να συμφωνεί. Η Γερμανίδα Katherina Reiche, μιλώντας στο περιθώριο της συνάντησης, είπε ότι τάσσεται υπέρ περαιτέρω χαλάρωσης των ευρωπαϊκών ψηφιακών κανόνων.
«Η Γερμανία έχει ξεκαθαρίσει ότι θέλουμε ευκαιρίες να παίξουμε ρόλο στον ψηφιακό κόσμο», είπε η Reiche, αναφερόμενη ειδικά στον DMA και τον DSA.
Η αμερικανική προσπάθεια αποδυνάμωσης του ευρωπαϊκού ψηφιακού πλαισίου εντάσσεται, σύμφωνα με το κείμενο, σε μια ευρύτερη παγκόσμια πίεση των ΗΠΑ για αποδυνάμωση αντίστοιχων νόμων σε ξένες δικαιοδοσίες.
Αυτόν τον μήνα, η Νότια Κορέα υπαναχώρησε μετά από πιέσεις της κυβέρνησης Trump και έκανε πίσω στο προτεινόμενο δικό της καθεστώς για τον ανταγωνισμό στις ψηφιακές αγορές.
Ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ (U.S. Trade Representative) ετοιμάζει την έκθεσή του για το 2026 και ξεκινά νέο γύρο διαβουλεύσεων τις επόμενες εβδομάδες. Την ίδια ώρα, η Κομισιόν προχωρά με την αξιολόγηση των κανόνων στο πλαίσιο του «Digital Fairness Fitness Check» και της εν εξελίξει αναθεώρησης του DMA.
Όμως, με την Ουάσιγκτον να αυξάνει την πίεση και ορισμένες χώρες της ΕΕ να «σπάνε» τη γραμμή, το ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα δείξει η αναθεώρηση – αλλά και αν ο DMA μπορεί να επιβιώσει μέσα σε έναν εμπορικό πόλεμο.
