Ιδιαίτερη αναφορά στο deal AKTOR Group – ΔΕΠΑ Εμπορείας με τη Venture Global στο πλαίσιο της P-TEC, έκανε ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ Dug Bergum, καταδεικνύοντας έτσι την αυξημένη γεωπολιτική βαρύτητα της συμφωνίας και αναδεικνύοντας τον κρίσιμο ρόλο που επιφυλάσσει για τον όμιλο του Αλέξανδρου Εξάρχου η συμμετοχή σε τέτοιου επιπέδου έργα.
Για τις ΗΠΑ η διάνοιξη του κάθετου διαδρόμου με τη συμμετοχή τοπικών παραγόντων ήταν καθοριστικής σημασίας, τόσο για την εμπέδωση των συμφερόντων τους, όσο και για τη διαχείριση του ρίσκου, ενώ πλέον διασφαλίζεται το βάθος της εναλλακτικής τροφοδοσίας της Ευρώπης, ανοίγοντας την πόρτα και για νέες συμφωνίες που θα μπορούσαν δυνητικά να πιέσουν το κόστος.
Για την Ελλάδα, η συνεργασία της κοινοπραξίας ATLANTIC – SEE LNG TRADE με την Venture Global Inc., αποτελεί κίνηση στο πλαίσιο στρατηγικής ενίσχυσης του φθαρμένου γεωοικονομικού της αποτυπώματος, ενώ παράλληλα ενισχύει και τους διμερείς δεσμούς με τις ΗΠΑ.
Το deal όμως έχει και παρασκηνιακές απολήξεις, καθώς αναμένεται να αποτελέσει το διαβατήριο του Κυριάκου Μητσοτάκη για συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ παράλληλα διαμορφώνει μια ισχυρή ενεργειακή αρχιτεκτονική που καθιστά στην Ελλάδα παράγοντα για τη διάχυση της αμερικανικής ενεργειακής επιρροής στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Υπ’ αυτό το πρίσμα, ο ισχυρός άνδρας του AKTOR Group και της ATLANTIC – SEE LNG TRADE, ενισχύει έτι περαιτέρω τη σχέση του με το Μαξίμου, αποκτά ρόλο στην κλειστή ενεργειακή αγορά και μάλιστα στο εξαγωγικό σκέλος της, ενώ παράλληλα θέτει τις βάσεις για την ουσιαστική διαφοροποίηση των εσόδων της εταιρίας του. Η κοινοπραξία με τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, τον μεγαλύτερο εισαγωγέα LNG στην Ελλάδα συμβάλλει καθοριστικά στον έλεγχο του ρίσκου και στη μεταφορά τεχνογνωσίας, ενώ ενισχύει καθοριστικά την αξιοπιστία του νέου σχήματος.
Το γεωοικονομικό πλαίσιο
Η κίνηση δύναται να ενισχύσει την δραστικά την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης από τη ρωσική αγορά, με τη νεοσύστατη ATLANTIC – SEE LNG TRADE να παίζει καθοριστικό ρόλο στην εμπέδωση της νέας ενεργειακής αρχιτεκτονικής, γεγονός που της δίνει ιδιαίτερο status που εκτιμάται ότι θα ωφελήσει έμμεσα αλλά ουσιαστικά τους εταίρους AKTOR Group και ΔΕΠΑ Εμπορίας.
Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια του συνεδρίου Partnership for Transatlantic Energy Cooperation (P-TEC) στην Αθήνα, σηματοδοτεί την πρώτη μακροπρόθεσμη σύμβαση LNG μεταξύ Ελλάδας και αμερικανικού εξαγωγέα, ανοίγοντας νέους ορίζοντες για την περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
Η τελετή υπογραφής πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο του έκτου ετήσιου συνεδρίου P-TEC, που διοργανώθηκε στην Αθήνα από 6 έως 7 Νοεμβρίου. Το συνέδριο, υπό την αιγίδα του Atlantic Council, συγκέντρωσε ηγέτες της βιομηχανίας, υπουργούς και εκπροσώπους από ΗΠΑ και Ευρώπη, με στόχο την προώθηση της διατλαντικής συνεργασίας σε θέματα ενέργειας, ασφάλειας και υποδομών. Το P-TEC άνοιξε με άλλη μια σημαντική ανακοίνωση: τη σύσταση κοινοπραξίας μεταξύ ExxonMobil, Energean και Helleniq Energy για έρευνες υδρογονανθράκων στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας την αναδυόμενη θέση της χώρας ως “πύλης” εισαγωγής αμερικανικού LNG στην Ευρώπη.
Στην τελετή, που απεικονίζεται σε φωτογραφία από το γεγονός, εμφανίζονται εκπρόσωποι και των δύο πλευρών να υπογράφουν τα έγγραφα μπροστά σε ένα μπλε φόντο με παγκόσμιο χάρτη και λογότυπα, συμβολίζοντας την παγκόσμια εμβέλεια της συνεργασίας. Ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ, Νταγκ Μπέργκαμ (Doug Burgum), παρών στο συνέδριο, μοιράστηκε την ανάρτηση στο X (πρώην Twitter), τονίζοντας τη σημασία της συμφωνίας: “Κλείνουμε συμφωνίες και ενισχύουμε τους διατλαντικούς δεσμούς στην Ελλάδα. Με την επέκταση των διαδρομών προμήθειας αερίου κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου από νότο προς βορρά και τις νέες μακροπρόθεσμες πωλήσεις LNG της @Venture_Global, υπό την ηγεσία του @POTUS, ενισχύουμε την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης όπως ποτέ ξανά!”
Οι λεπτομέρειες του deal
Η ATLANTIC – SEE LNG TRADE S.A., μια νεοϊδρυθείσα κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν ο Όμιλος AKTOR (60%) και η ΔΕΠΑ Εμπορίας (40%), θα προμηθεύεται από τη Venture Global έως 0,5 εκατομμύρια τόνους LNG ετησίως για διάστημα 20 ετών. Σύμφωνα με ανακοινώσεις, η συμφωνία αφορά όγκο που ισοδυναμεί με έως 4 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, καλύπτοντας σημαντικές ανάγκες κυρίως της Ουκρανίας αλλά και γειτονικών χωρών μέσω του νέου “Κάθετου Διαδρόμου” (Vertical Corridor), που μεταφέρει αέριο από νότια σε βόρεια κατεύθυνση.
Η Venture Global, ένας από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους παραγωγούς LNG στις ΗΠΑ, βλέπει στην Ελλάδα έναν στρατηγικό εταίρο για την επέκταση της παρουσίας της στην Ευρώπη, ιδιαίτερα μετά την κρίση του 2022 λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. “Αυτή η συμφωνία ξεκινά μια δυναμική και αναπτυσσόμενη συνεργασία μεταξύ Venture Global και της Ελλάδας, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη”, δήλωσε η εταιρεία σε επίσημη ανακοίνωση.
Δεύτερη ανάγνωση
Η συμφωνία έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, όπου η Ευρώπη επιταχύνει την αποδέσμευση από το ρωσικό αέριο. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στο P-TEC, τόνισε: “Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στο ρωσικό αέριο να εισέρχεται στην Ευρώπη από την πίσω πόρτα μέσω Τουρκίας”. Η Ελλάδα, με τον τερματικό LNG της Ρεβυθούσας και νέες υποδομές, αναδεικνύεται σε κεντρικό κόμβο εισαγωγών αμερικανικού LNG, διασφαλίζοντας προμήθειες για χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και πέρα.
Ειδικοί τονίζουν ότι τέτοιες μακροπρόθεσμες συμβάσεις δεν εγγυώνται από μόνες τους ενεργειακή ασφάλεια, αλλά αποτελούν βασικό πυλώνα σε συνδυασμό με διαφοροποίηση πηγών και επενδύσεις σε ΑΠΕ. Ωστόσο, η πρωτοβουλία ενισχύει την οικονομική διάσταση: εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα μειώσει την εξάρτηση από ασταθείς αγορές.
Η απήχηση στα social media
Η ανάρτηση του Μπέργκαμ στο X προκάλεσε θετικές αντιδράσεις, με χρήστες να επαινούν την “ενεργειακή κυριαρχία” υπό την κυβέρνηση Τραμπ. Σχόλια όπως “Ο Θεός να ευλογεί τον Πρόεδρό μας Ντόναλντ Τζ. Τραμπ” από Έλληνες της διασποράς αντικατοπτρίζουν την ευρεία υποστήριξη. Ωστόσο, ορισμένοι Αμερικανοί χρήστες ζητούν περισσότερες λεπτομέρειες για τα οφέλη για τις ΗΠΑ, όπως μείωση ενεργειακών κοστών στο εσωτερικό.
Με αυτή τη συμφωνία, η Ελλάδα όχι μόνο εξασφαλίζει σταθερές προμήθειες, αλλά και ενισχύει τη γεωπολιτική της θέση ως γέφυρα μεταξύ Ατλαντικού και Μαύρης Θάλασσας. Οι εξελίξεις αναμένεται να παρακολουθούνται στενά, καθώς παρόμοιες πρωτοβουλίες μπορεί να ακολουθήσουν σύντομα.
