Λίγο πριν τη συνάντησή του με τον Xi Jinping, ο Trump απείλησε μέσω Truth Social ότι θα επαναλάβει τις πυρηνικές δοκιμές «σε ισότιμη βάση» με άλλες χώρες – η πιο επιθετική δήλωση Ουάσιγκτον για δοκιμές εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες. Η χρονική τοποθέτηση δεν είναι τυχαία: λειτουργεί ως σήμα προς την Κίνα ότι η αμερικανική πλευρά είναι διατεθειμένη να κλιμακώσει αν δεν υπάρξει συνεργασία. Στο παρασκήνιο, ο στόχος είναι σαφής: να πιεστεί το Πεκίνο να “μαζέψει” τον Kim Jong-un, περιορίζοντας τους βηματισμούς της Πιονγκγιάνγκ.
Η ανάρτηση ήρθε σε περιοδεία υψηλού ρίσκου στην Ασία, με την Κίνα να «τρέχει» τη γρηγορότερη ποσοτική ενίσχυση πυρηνικού οπλοστασίου παγκοσμίως, αλλά χωρίς δοκιμή από το 1996. Η Ρωσία επίσης δεν έχει επιβεβαιωμένη δοκιμή από το 1990, αν και ο Vladimir Putin επιδεικνύει νέα «εξωτικά» συστήματα μεταφοράς (πυρηνοκίνητος πύραυλος cruise, τορπίλη Poseidon). Η Ουάσιγκτον δεν έχει επικυρώσει τη Συνθήκη Ολικής Απαγόρευσης Πυρηνικών Δοκιμών, ωστόσο οι προηγούμενοι πρόεδροι τήρησαν de facto τις προβλέψεις της, βασιζόμενοι σε προσομοιώσεις για την αξιοπιστία του οπλοστασίου.
Η απειλή του Trump πάτησε και πάνω σε ένα στενό χρονικό παράθυρο: απομένουν περίπου 100 ημέρες έως τη λήξη του New START, της τελευταίας μεγάλης συμφωνίας ελέγχου στρατηγικών όπλων ΗΠΑ–Ρωσίας. Παρότι είχε πέσει στο τραπέζι ιδέα άτυπης τήρησης των ορίων μέχρι να διαπραγματευθεί διάδοχη συμφωνία, οι σχέσεις έχουν επιβαρυνθεί και δεν υπάρχουν ενδείξεις ουσιαστικού διαλόγου για αντικατάσταση της συνθήκης – ενώ τα νέα συστήματα μεταφοράς δεν καλύπτονται από τα ισχύοντα όρια.
Στο κινεζικό σκέλος, η πρόκληση είναι διπλή: το Πεκίνο δεν υπήρξε ποτέ μέρος συμφωνιών περιορισμού και επιδιώκει «ελάχιστη αποτροπή» που πλέον μετατρέπεται σε πορεία προς ισοτιμία με ΗΠΑ–Ρωσία (εκτιμήσεις για ~1.000 αναπτυγμένα όπλα το 2030 και ~1.500 το 2035). Μέχρι να φτάσει εκεί, δεν δείχνει διάθεση για τριμερή έλεγχο εξοπλισμών. Σε αυτό το πλαίσιο, η πυρηνική «μπλόφα» του Λευκού Οίκου λειτουργεί ως διαπραγματευτικός καταναγκασμός: αν το Πεκίνο θέλει να αποφύγει έναν αγώνα επίδειξης ισχύος που θα το αποσυντονίσει από τις προτεραιότητές του, ας χρησιμοποιήσει την επιρροή του στη Βόρεια Κορέα.
Υπάρχει βεβαίως και ο κίνδυνος αντιστροφής: μια αμερικανική δοκιμή, π.χ. στην έρημο της Νεβάδα, θα άνοιγε τον δρόμο για αντίστοιχες κινήσεις από άλλες πυρηνικές δυνάμεις – συμπεριλαμβανομένων συμμάχων (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Ισραήλ) και περιφερειακών ανταγωνιστών (Ινδία, Πακιστάν). Η Πιονγκγιάνγκ ήταν η τελευταία που δοκίμασε· αν το σπιράλ ξανανοίξει, ο κίνδυνος μιας de facto αποσάθρωσης της αρχιτεκτονικής ελέγχου όπλων μεγαλώνει.
Συμπέρασμα: η κίνηση Trump είναι λιγότερο υπόσχεση άμεσης έκρηξης και περισσότερο μήνυμα προς το Πεκίνο. Είτε ως απειλή επανεκκίνησης δοκιμών είτε ως επίδειξη φορέων παράδοσης, το διακύβευμα είναι να συνδεθεί η συμπεριφορά της Βόρειας Κορέας με το κόστος για την Κίνα. Αν η Xi–Trump ατζέντα αποδώσει έστω έναν μηχανισμό κατευνασμού της Πιονγκγιάνγκ, η πυρηνική ρητορική θα έχει επιτελέσει τον σκοπό της. Αν όχι, ο κίνδυνος να περάσουμε από τις μπλόφες στις δοκιμές θα αυξηθεί αισθητά.
