Ασκήσεις ισορροπίας κάνει ο Ντόναλντ Τραμπ καθώς προσπαθεί να παρακολουθήσει τον ρυθμό των διαπραγματεύσεων που έχει επιβάλλει σιωπηρά ο Σι Ζινπίνγκ, καθώς η απειλή για δασμούς 100% για εισαγωγές από την Κίνα συνοδεύτηκε από “χρονοδιακόπτη” που τις τοποθετεί δύο ημέρες μετά την προγραμματισμένη συνάντηση με τον Κινέζο πρόεδρο.
Ώρες μετά την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ προς το Πεκίνο την Παρασκευή με «μαζικούς» δασμούς για τους ελέγχους εξαγωγών σπάνιων γαιών, ο ίδιος φάνηκε να περνάει από τα λόγια στις πράξεις, επιβάλλοντας δασμό 100% στις εισαγωγές από την Κίνα.
Ωστόσο, η κίνηση του Προέδρου των ΗΠΑ υπέδειξε μια πιο υπολογισμένη προσέγγιση από ό,τι κάποιοι ανέμεναν.
Αντί να επιβληθούν αμέσως οι δασμοί, θα τεθούν σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου — δύο ημέρες μετά την προγραμματισμένη συνάντηση με τον Πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ. Αυτό υποδήλωνε ότι ο Τραμπ δημιουργεί περιθώριο για λύση, παρότι είχε δηλώσει πως δεν είχε νόημα να συναντήσει τον Σι στο φόρουμ Apec στη Νότια Κορέα.
Όταν ρωτήθηκε τι θα συνέβαινε αν η Κίνα αναιρούσε τους ελέγχους εξαγωγών, ο Τραμπ είπε: «Θα πρέπει να δούμε τι θα γίνει. Γι’ αυτό το έθεσα για την 1η Νοεμβρίου».
Αμερικανός πρώην αξιωματούχος χαρακτήρισε την απάντησή του «mega Taco», χρησιμοποιώντας το ακρωνύμιο του «Trump always chickens out» — φράση που έγινε δημοφιλής αφού ο Τραμπ είχε υποχωρήσει στο παρελθόν υπό κινεζική πίεση.
«Ο Σι θα το δει ακριβώς όπως είναι: μια σαφής ένδειξη αδυναμίας, έλλειψης αποφασιστικότητας, αν όχι απελπισίας», είπε.
Οι εκτεταμένοι έλεγχοι εξαγωγών είχαν προκαλέσει σοκ στον Λευκό Οίκο, εν μέρει επειδή ήρθαν τρεις εβδομάδες πριν από την αναμενόμενη πρώτη συνάντηση του Τραμπ με τον Σι αφότου επέστρεψε στον Λευκό Οίκο.
Εκτός ισορροπίας ο Τραμπ
Νωρίς την Παρασκευή, ο Τραμπ είπε ότι ίσως ακυρώσει τη συνάντηση. Αργότερα δήλωσε: «Δεν την έχω ακυρώσει, αλλά δεν ξέρω αν θα την έχουμε. Όμως θα είμαι εκεί ούτως ή άλλως, οπότε υποθέτω ότι μπορεί να την κάνουμε».
Οι νέοι κινεζικοί έλεγχοι απαιτούν από ξένες εταιρίες που εξάγουν προϊόντα με σπάνιες γαίες από την Κίνα να λαμβάνουν έγκριση από το Πεκίνο. Σε συνδυασμό με την απάντηση του Τραμπ, αυτοί κατέστρεψαν την εμπορική ανακωχή μεταξύ των δύο δυνάμεων.
«Δύο τεράστιοι βαρέων βαρών στο ρινγκ. Δεν έχω διασκεδάσει τόσο από το “Thrilla in Manila”», είπε δεύτερος πρώην Αμερικανός αξιωματούχος, αναφερόμενος στον αγώνα πυγμαχίας του 1975 στις Φιλιππίνες μεταξύ Μοχάμεντ Άλι και Τζο Φρέιζερ.
Στα πρώτα του σχόλια για το ζήτημα, ο Τραμπ επιτέθηκε στην Κίνα, χαρακτηρίζοντας τους ελέγχους «πολύ εχθρικούς». Είπε ότι, πέραν των δασμών, εξετάζονταν «πολλά άλλα αντίμετρα».
Η αντίδρασή του αναζωπύρωσε τις ελπίδες ορισμένων «γερακιών» της Κίνας στην κυβέρνησή του, που είχαν απογοητευτεί επειδή ο Τραμπ τους εμπόδιζε να λάβουν σκληρά μέτρα ασφαλείας ώστε να μην διακινδυνεύσουν οι εμπορικές συνομιλίες και η σύνοδος κορυφής.
Ένας αξιωματούχος των ΗΠΑ είπε ότι «τα Χριστούγεννα ήρθαν νωρίς» για τα γεράκια της Κίνας.
Τα γεράκια αυτά ελπίζουν ότι η Κίνα εξόργισε τόσο πολύ τον Τραμπ ώστε να τους επιτρέψει να λάβουν επιθετικά μέτρα — όπως ακριβώς τους είχε δώσει το πράσινο φως το 2020 για σκληρές ενέργειες ασφαλείας εναντίον του Πεκίνου, όταν τον κατηγόρησε για την COVID-19, σε μια περίοδο που δεχόταν κριτική για τη διαχείριση της πανδημίας.
«Τα γεράκια της Κίνας στην κυβέρνηση πρέπει να αισθάνονται δικαιωμένα καθώς παρακολουθούν με απογοήτευση τον Τραμπ να ακολουθεί πιο συμβιβαστική στάση προς την Κίνα τους τελευταίους μήνες», δήλωσε η Γουέντι Κάτλερ, αντιπρόεδρος του Asia Society Policy Institute.
Άτομα με γνώση της κατάστασης ανέφεραν ότι οι ΗΠΑ ετοιμάζουν μια σειρά πιθανών αντιποίνων, όπως κυρώσεις σε κινεζικές εταιρίες, νέους ελέγχους εξαγωγών και ένταξη κινεζικών ομίλων σε εμπορική μαύρη λίστα.
Οι ειδικοί διχάζονται για το αν η Κίνα υπερεκτίμησε τη δύναμή της με τους ελέγχους εξαγωγών ή αν η απάντηση του Τραμπ παίζει τελικά υπέρ του Πεκίνου.
Ο Ντένις Γουάιλντερ, πρώην ειδικός της CIA για την Κίνα, είπε ότι ο Τραμπ έκανε ακριβώς αυτό που ήθελε ο Σι — αντέδρασε συναισθηματικά.
«Ο Τραμπ είναι σε δύσκολη θέση και πρέπει να προστατευθεί από την κριτική των γερακιών», είπε ο Γουάιλντερ. «Ο Σι ήξερε ακριβώς πώς θα αντιδρούσε ο Τραμπ. Ανέβασε το διακύβευμα στο μεγάλο παιχνίδι πόκερ. Θα αποχωρήσει ο Τραμπ ή θα βάλει όλες του τις μάρκες;»
Έκανε λάθος η Κίνα;
Άλλοι, ωστόσο, υποστήριξαν ότι η Κίνα παρερμήνευσε τις ΗΠΑ. «Η φετινή διεύρυνση των ελέγχων εξαγωγών μοιάζει με λανθασμένο υπολογισμό. Αυτό που το Πεκίνο βλέπει ως μοχλό πίεσης, η Ουάσινγκτον το βλέπει ως προδοσία», είπε ο Κρεγκ Σίνγκλετον, ειδικός για την Κίνα στο Foundation for the Defense of Democracies.
Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος της Επιτροπής για την Κίνα στη Βουλή, Τζον Μουλένααρ, είπε ότι η Κίνα «πυροβόλησε ένα γεμάτο όπλο εναντίον της αμερικανικής οικονομίας». Κάλεσε το Κογκρέσο να εγκρίνει νομοθεσία για την αντιμετώπιση του Πεκίνου, περιλαμβανομένου ενός διακομματικού νομοσχεδίου που θα ανακαλούσε το καθεστώς μόνιμων κανονικών εμπορικών σχέσεων της Κίνας.
Ο πρώτος πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ είπε ότι το τι θα ακολουθήσει μεταξύ Πεκίνου και Ουάσινγκτον εξαρτάται από το πώς θα αντιδράσει ο Σι στην απειλή του Τραμπ.
«Η κίνηση της Κίνας τα έχει διαλύσει όλα. Ο Σι δεν πρόκειται να πει mea culpa», είπε. «Η προσέγγισή του είναι μέγιστη εμπλοκή, μηδενικές παραχωρήσεις και ασύμμετρα ισχυρά αντίποινα».
Ο Σι παίζει με τις αγορές
Η Ναζάκ Νικάχταρ, δικηγόρος εμπορίου στην Wiley Rein, υποστήριξε ότι η Κίνα είναι απίθανο να υποχωρήσει, ιδιαίτερα αφού είδε τις αμερικανικές αγορές να πέφτουν νωρίτερα φέτος, όταν ο Τραμπ επέβαλε δασμούς 145% στα κινεζικά αγαθά.
«Κάποιοι πιστεύουν ότι πρόκειται για διαπραγμάτευση, αλλά έχουν καταλάβει τελείως λάθος τον Σι», είπε η Νικάχταρ, αξιωματούχος του υπουργείου Εμπορίου κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ. «Αυτή τη φορά, η Κίνα δεν θα υποκύψει στις απειλές. Και καθώς ο Σι βλέπει τις αγορές μας να πέφτουν, θεωρεί ότι οι ΗΠΑ πυροβολούν τα πόδια τους».
Όμως ο Ουάνγκ Γουέν, κοσμήτορας του Πανεπιστημίου Ρένμιν της Κίνας, είπε ότι οι νέες εντάσεις θα επιλυθούν μέσω διαπραγματεύσεων.
«Τα κινεζικά αντίμετρα είναι ευνοϊκά και τελικά θα οδηγήσουν τις ΗΠΑ να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», είπε ο Ουάνγκ.
«Η Κίνα έχει συνηθίσει τη συμπεριφορά του “χάρτινου τίγρη” των ΗΠΑ.»
