Οι κυβερνήσεις της Δανίας, της Γερμανίας και των Κάτω Χωρών κινούνται για να βάλουν τέλος στις στρεβλώσεις που έχουν παγώσει τις επενδύσεις στην υπεράκτια αιολική ενέργεια.
Το μοντέλο του negative bidding – όπου οι επενδυτές πληρώνουν για το δικαίωμα να κατασκευάσουν αιολικά πάρκα – και οι συχνές περικοπές παραγωγής (curtailment) αποθάρρυναν επί χρόνια νέα έργα, αυξάνοντας το κόστος και τους κινδύνους.
Τώρα, και οι τρεις χώρες εγκαταλείπουν αυτή την πρακτική και στρέφονται στα Συμβόλαια Διαφοράς (CfDs), τα οποία υπόσχονται σταθερότητα, προβλεψιμότητα και χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης.
Η Ε.Ε. επιδιώκει σημαντική αύξηση της υπεράκτιας αιολικής παραγωγής για λόγους ενεργειακής ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας. Από 21 GW σήμερα, ο στόχος είναι 46 GW έως το 2030 και 300 GW μέχρι το 2050. Ωστόσο, οι πρόσφατες αποτυχημένες δημοπρασίες έδειξαν ότι ο σχεδιασμός των διαγωνισμών δεν ανταποκρίνεται στις συνθήκες της αγοράς – και το negative bidding αποτελεί βασικό εμπόδιο.
Δανία: Από την αποτυχία στη μεταρρύθμιση
Η Δανία δεν προσέλκυσε καμία προσφορά στην υπεράκτια δημοπρασία του 2024, ακριβώς λόγω του negative bidding. Η κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα, ανακοινώνοντας ότι ο επερχόμενος διαγωνισμός για 3 περιοχές συνολικής ισχύος 3 GW θα βασιστεί σε CfDs. Το μελλοντικό έργο Bornholm Energy Island εξετάζεται ξεχωριστά.
Γερμανία: Το “uncapped” μοντέλο υπό αναθεώρηση
Η Γερμανία λειτουργεί με απεριόριστο negative bidding, όπου κερδίζει ο επενδυτής που προσφέρει να πληρώσει τα περισσότερα για το δικαίωμα ανάπτυξης. Όμως η τελευταία δημοπρασία απέτυχε – χωρίς καμία προσφορά. Το Υπουργείο Οικονομίας ανακοίνωσε ότι θα αντικαταστήσει το μοντέλο αυτό με CfDs, με στόχο να ισχύσει ήδη από το 2026. Σύμφωνα με μελέτες, τα CfDs μπορούν να μειώσουν το κόστος παραγωγής έως και 30%, συμβάλλοντας σε πιο ανταγωνιστικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Κάτω Χώρες: Μετάβαση στα CfDs από το 2027
Η Ολλανδία εγκαταλείπει το negative bidding μέσω του σχεδίου “Action Plan for Offshore Wind”, εισάγοντας CfDs από το 2027. Παράλληλα, προωθεί το ταμείο TOMOZ, ύψους 1 δισ. ευρώ, για τη χρηματοδότηση 2 GW υπεράκτιας ισχύος το 2026, ως προσωρινό μέτρο στήριξης.
Ήδη πολλές χώρες της Ε.Ε. – όπως Βέλγιο, Γαλλία, Ιταλία, Πολωνία και Ισπανία – εφαρμόζουν CfDs. Σύμφωνα με τον Giles Dickson, CEO της WindEurope, το negative bidding «φαινομενικά αποφέρει βραχυπρόθεσμα έσοδα στα υπουργεία Οικονομικών, αλλά μακροπρόθεσμα αυξάνει το κόστος για την κοινωνία».
Παρά τα θετικά βήματα, οι Φινλανδία, Σουηδία, Λετονία και Εσθονία εξακολουθούν να εξετάζουν το negative bidding, αν και σήμερα διαθέτουν μόλις 250 MW υπεράκτιας αιολικής ισχύος συνολικά.
