Καθώς οι ηγέτες όλου του κόσμου καταφθάνουν στη Νέα Υόρκη για τη φετινή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ένα από τα πιο ακανθώδη διεθνή ζητήματα ρίχνει βαριά τη σκιά του στις εργασίες.
«Η Παλαιστίνη θα είναι ο ελέφαντας στο δωμάτιο», προειδοποίησε ο Παλαιστίνιος πρεσβευτής στον ΟΗΕ Riyad Mansour, σε συνέντευξή του στη GZERO αυτή την εβδομάδα.
Στις επόμενες ημέρες, αρκετές μεγάλες δυτικές δυνάμεις ετοιμάζονται να αναγνωρίσουν για πρώτη φορά το παλαιστινιακό κράτος. Ανάμεσά τους η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Αυστραλία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και η Μάλτα.
Τι σημαίνει αναγνώριση;
Η Παλαιστίνη βρίσκεται σε ένα παράδοξο: έχει ήδη αναγνωριστεί από σχεδόν 150 χώρες, κάτι που της επιτρέπει να συμμετέχει σε Ολυμπιακούς Αγώνες, να διατηρεί διπλωματικές αποστολές και να έχει θέση –ως παρατηρητής– στον ΟΗΕ. Παρ’ όλα αυτά, δεν διαθέτει καθορισμένα σύνορα, στρατό ή πρωτεύουσα, ούτε πλήρη κυριαρχία εξαιτίας της συνεχιζόμενης ισραηλινής κατοχής.
Η Γαλλία, ανακοινώνοντας την πρόθεσή της να αναγνωρίσει την Παλαιστίνη, μίλησε για «επαναβεβαίωση του δικαιώματος αυτοδιάθεσης του παλαιστινιακού λαού». Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι αναγνωρίζει την Παλαιστινιακή Αρχή –και όχι τη Hamas που κυβερνά τη Γάζα– ως τον φορέα που μπορεί να εκπροσωπήσει πολιτικά το σύνολο των παλαιστινιακών εδαφών.
Γιατί τώρα;
Όπως υπενθυμίζει η GZERO, οι χώρες αυτές είχαν ιστορικά σταθεί δίπλα στο Ισραήλ, και καμία τους δεν είχε ψηφίσει υπέρ της Παλαιστίνης στο παρελθόν. Όμως οι εικόνες λιμού στη Γάζα και η οργή για τη σφοδρότητα της ισραηλινής στρατιωτικής εκστρατείας μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου άλλαξαν το κλίμα της κοινής γνώμης.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η συμπάθεια προς την Παλαιστίνη αυξήθηκε από 15% τον Οκτώβριο 2023 σε 37% τον Ιούλιο 2025, ενώ η στήριξη στο Ισραήλ έπεσε στο 15%.
«Εκατομμύρια άνθρωποι πιέζουν τις κυβερνήσεις τους να κάνουν περισσότερα για να σταματήσει η γενοκτονία», δήλωσε ο Mansour.
Οι αντιδράσεις
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu χαρακτήρισε την αναγνώριση «ανταμοιβή στη φρικαλέα τρομοκρατία της Hamas και τιμωρία για τα θύματά της». Ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Ισραήλ Mike Huckabee κατηγόρησε τις ευρωπαϊκές χώρες ότι με την κίνησή τους «διέλυσαν τις διαπραγματεύσεις για τους ομήρους».
Οι ΗΠΑ, μάλιστα, απέρριψαν αιτήσεις για βίζα περισσότερων από 80 Παλαιστίνιων αξιωματούχων, περιλαμβανομένου του Mahmoud Abbas, υποστηρίζοντας ότι με τις προσφυγές σε διεθνή δικαστήρια και την επιδίωξη αναγνώρισης στον ΟΗΕ υπονομεύουν τις συνομιλίες για τη Γάζα.
Θα έχει πραγματικό αντίκτυπο;
Στο πεδίο, άμεσα όχι. Ο ΟΗΕ δεν έχει ουσιαστική επιρροή στο Ισραήλ. Όμως το γεγονός ότι χώρες-μέλη της G7 κάνουν αυτό το βήμα για πρώτη φορά δείχνει στροφή του κλίματος στη Δύση – ακόμη και ανάμεσα σε παραδοσιακούς συμμάχους του Ισραήλ.
Επιπλέον, η Παλαιστίνη κερδίζει την υποστήριξη τεσσάρων από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας: Γαλλίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Κίνας και Ρωσίας. Μόνη εξαίρεση παραμένουν οι ΗΠΑ, ο ισχυρότερος σύμμαχος του Ισραήλ.
Η προτεραιότητα παραμένει η κατάπαυση του πυρός
Οι διαπραγματεύσεις για τη Γάζα βρίσκονται σε πλήρες αδιέξοδο, ενώ ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει τις επιχειρήσεις και η Hamas αρνείται να απελευθερώσει τους υπόλοιπους ομήρους πριν υπάρξει εκεχειρία.
«Η κατάπαυση του πυρός σώζει ζωές και μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για την απελευθέρωση των ομήρων», σημειώνει ο Mansour. «Η συνέχιση του πολέμου, αντίθετα, αφαιρεί ζωές και απειλεί και τους ίδιους τους ομήρους».
