Η χρηματοπιστωτική σταθερότητα της Κύπρου ενισχύεται σημαντικά, όπως επισημαίνει στη νέα της ανάλυση η Scope Ratings, με την πρόοδο να αποτυπώνεται σε δύο κρίσιμα μέτωπα: στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) και στην παράλληλη δημιουργία κεφαλαιακού αποθέματος που θα λειτουργεί ως δίχτυ ασφαλείας απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.
Ο οίκος υπογραμμίζει ότι η κυπριακή οικονομία δείχνει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παρά το λιγότερο ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από υψηλότερους αμερικανικούς δασμούς και μέτριους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ευρωζώνη.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση των κόκκινων δανείων. Ο δείκτης ΜΕΔ μειώθηκε κατά περίπου 1,5 ποσοστιαία μονάδα τον Μάιο του 2025 σε σχέση με έναν χρόνο πριν, διαμορφούμενος στο 5,9%. Πρόκειται για θετική εξέλιξη που αντανακλά την πρόοδο των τραπεζών στην εκκαθάριση του ισολογισμού τους. Ταυτόχρονα, ο δείκτης κάλυψης ΜΕΔ ανέβηκε στο 61% από 54%, ενισχύοντας ουσιαστικά την ικανότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να απορροφούν ζημιές. Έτσι, η εικόνα δεν αφορά μόνο μια αριθμητική μείωση, αλλά μια ευρύτερη ποιοτική αναβάθμιση της σταθερότητας του συστήματος.
Η Scope υπογραμμίζει ότι τα ΜΕΔ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό «κληρονομιά» του παρελθόντος και εκτός του τραπεζικού συστήματος, ενώ οι συστημικές τράπεζες έχουν κάνει ουσιαστικά βήματα στην εκκαθάριση των προβληματικών χαρτοφυλακίων τους. Ωστόσο, στις μικρότερες τράπεζες εξακολουθούν να καταγράφονται υψηλότερα ποσοστά, γεγονός που αφήνει περιθώρια ανησυχίας. Παράλληλα, για τα νοικοκυριά ο δείκτης ΜΕΔ παραμένει στο 7,6%, υψηλότερος από το μέσο όρο, δείχνοντας ότι το βάρος του ιδιωτικού χρέους εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα κινδύνου. Εντούτοις, η συγκρατημένη δανειακή έκθεση των νοικοκυριών και η ισχυρή αγορά εργασίας λειτουργούν ως αντιστάθμισμα, περιορίζοντας τον κίνδυνο μιας νέας γενιάς κόκκινων δανείων.
Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας θα παίξει το αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα (CCyB), το οποίο θα τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2026. Με τα αποθέματα κεφαλαίου ήδη σε υψηλά επίπεδα, η ενεργοποίηση του CCyB θα ενισχύσει περαιτέρω τη θωράκιση των τραπεζών, εξασφαλίζοντας ότι μπορούν να αντέξουν πιθανές μελλοντικές πιέσεις. Ο οίκος εκτιμά ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, η Κύπρος θα συνεχίσει τη σταδιακή της πορεία προς μια νέα κανονικότητα, με τον δείκτη ΜΕΔ να υποχωρεί σταδιακά πιο κοντά στον μέσο όρο της ΕΕ, δηλαδή περίπου στο 2%, μέσα στα επόμενα χρόνια. Με απλά λόγια, η χώρα δείχνει ότι όχι μόνο ξεπερνά το πρόβλημα των κόκκινων δανείων, αλλά και χτίζει την απαραίτητη «ασπίδα» για το μέλλον.
Ισχυρά φορολογικά έσοδα, αλλά και κίνδυνοι από άκαμπτες δαπάνες
Στην Κύπρο, η Scope καταγράφει ισχυρή δημοσιονομική επίδοση στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2025, με πλεόνασμα 840,6 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 2,4% του ΑΕΠ. Αν και το αποτέλεσμα αυτό είναι χαμηλότερο κατά 71 εκατ. ευρώ σε σχέση με το ίδιο διάστημα πέρυσι, παραμένει εντυπωσιακό, δεδομένης της διεθνούς συγκυρίας. Οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης αυξήθηκαν κατά 9,2% και οι φόροι εισοδήματος και περιουσίας κατά 8,8%, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική που προκύπτει από την ισχυρή ανάπτυξη και τη σταθερότητα της αγοράς εργασίας.
Η Scope εκτιμά ότι η απασχόληση θα παραμείνει ανθεκτική, ακόμη και αν ο ρυθμός ανάπτυξης επιβραδυνθεί τους επόμενους μήνες. Ωστόσο, οι κίνδυνοι εντοπίζονται στη δαπάνη: οι αποδοχές στο Δημόσιο έχουν αυξηθεί κατά 6,9% και οι κοινωνικές μεταβιβάσεις κατά 6,7%, δείχνοντας μια δυναμική που μπορεί να συνεχιστεί και να πιέσει τα δημόσια οικονομικά. Σε αυτό προστίθεται η αβεβαιότητα γύρω από τη φορολογική μεταρρύθμιση που προωθεί η κυβέρνηση, η οποία αναμένεται να μειώσει τη φορολογική επιβάρυνση για τα μεσαία εισοδήματα και να ενισχύσει τη διαφάνεια, αλλά πιθανόν να μην είναι πλήρως ουδέτερη από πλευράς εσόδων. Οι λεπτομέρειες θα γίνουν γνωστές μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, στις 10 Σεπτεμβρίου.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η Scope προβλέπει ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα μειωθεί σταδιακά ελαφρώς κάτω από το 1% έως το 2030. Παρά τη μείωση, η Κύπρος θα συνεχίσει να συγκαταλέγεται στις χώρες της Ευρωζώνης με τα πιο ευνοϊκά δημοσιονομικά αποτελέσματα, κάτι που ενισχύει τη θετική εικόνα, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει και τους κινδύνους που απορρέουν από τις άκαμπτες δαπάνες.
