Η Γαλλία εισέρχεται σε νέα περίοδο πολιτικής αναταραχής μετά την καταψήφιση της κυβέρνησης του François Bayrou από την Εθνοσυνέλευση. Με 364 βουλευτές να ψηφίζουν εναντίον και μόλις 194 υπέρ, ο απερχόμενος πρωθυπουργός δεν κατόρθωσε να εξασφαλίσει την εμπιστοσύνη του σώματος, συνδέοντας μάλιστα την παραμονή του με το σχέδιο περιορισμού του διογκούμενου δημόσιου χρέους. Όπως προβλέπει το Σύνταγμα, ο Bayrou θα υποβάλει την παραίτησή του στον Emmanuel Macron, ο οποίος καλείται να επιλέξει τον πέμπτο πρωθυπουργό της θητείας του σε λιγότερο από δύο χρόνια.
Η Γαλλία βρίσκεται πλέον σε πολιτικό και οικονομικό σταυροδρόμι: οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων έχουν ενισχυθεί, η ανησυχία για το μέλλον της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης κορυφώνεται και οι αγορές παρακολουθούν με νευρικότητα. Ο Bayrou είχε προτείνει περικοπές ύψους 44 δισ. ευρώ για το 2026, ώστε το έλλειμμα να μειωθεί στο 4,6% του ΑΕΠ – επίπεδο που παραμένει πάνω από το όριο του 3% της ΕΕ, αλλά έπεσε πάνω σε ένα Κοινοβούλιο που απορρίπτει συστηματικά τις κυβερνήσεις μειοψηφίας του Μακρόν.
Επιστροφή στον κέντρο
Μια λύση θα ήταν να ακολουθηθεί ξανά η πεπατημένη: επιλογή ενός κεντρώου προσώπου, πιστού στη φιλοευρωπαϊκή και φιλομεταρρυθμιστική γραμμή του Μακρόν. Ο υπουργός Άμυνας Sébastien Lecornu, μόλις 39 ετών, θεωρείται εδώ και καιρό φαβορί και προβάλλει ως συνεχιστής της πολιτικής ισορροπίας του Bayrou. Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκονται ο Gérald Darmanin, με προέλευση από τη δεξιά αλλά μακρά συνεργασία με τον Μακρόν, και η Catherine Vautrin, με ανάλογη πορεία.
Το πρόβλημα είναι ότι η ίδια συνταγή έχει επαναληφθεί και αποτύχει. Ένας ακόμη κεντρώος πρωθυπουργός θα δυσκολευτεί να σταθεί σε ένα κοινοβούλιο που έχει ήδη ρίξει τρεις κυβερνήσεις σε έναν χρόνο.
Στροφή προς τα αριστερά
Η ήττα του Bayrou δεν θα πρέπει να επισκιάσει το γεγονός ότι κατάφερε να περάσει τον προϋπολογισμό του 2025, πείθοντας μετριοπαθείς σοσιαλιστές να απόσχουν. Αυτό το προηγούμενο ενισχύει τα σενάρια που θέλουν τον Μακρόν να στραφεί στην κεντροαριστερά. Ο επικεφαλής των Σοσιαλιστών, Olivier Faure, δήλωσε έτοιμος να αναλάβει την πρωθυπουργία, και η αποστασιοποίηση του κόμματός του από τον Jean-Luc Mélenchon ανοίγει νέα περιθώρια.
Η στροφή αυτή θα μπορούσε να εξασφαλίσει στήριξη σε μείζονες ψηφοφορίες, αλλά εγκυμονεί τον κίνδυνο να πυροδοτήσει ρήξη με τη δεξιά αντιπολίτευση, η οποία κρατά καθοριστικό ρόλο στις ισορροπίες της Εθνοσυνέλευσης. Για τον Μακρόν, μια αριστερή επιλογή ισοδυναμεί με άνοιγμα προς την κοινωνική δυσαρέσκεια για το κόστος ζωής, αλλά και με νέα μέτωπα στη δεξιά.
Το δύσκολο άνοιγμα προς τη δεξιά
Οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν ήδη δείξει ότι μπορούν να συνεργαστούν κατά περίπτωση, αλλά δεν είναι διατεθειμένοι να δεχθούν έναν σοσιαλιστή πρωθυπουργό. Ο ηγέτης τους Bruno Retailleau, που κατείχε το χαρτοφυλάκιο του Εσωτερικών στην κυβέρνηση Bayrou, το ξεκαθάρισε δημόσια. Παράλληλα, το κόμμα διαθέτει μόλις 49 έδρες, κάτι που κάνει αβέβαιη την πολιτική αντοχή μιας κυβέρνησης με τέτοιο στήριγμα.
Παρόλα αυτά, μια δεξιά επιλογή θα μπορούσε να καθησυχάσει τις αγορές και να σηματοδοτήσει δημοσιονομική πειθαρχία. Ο κίνδυνος είναι ότι χωρίς σαφείς συμμαχίες, ένας τέτοιος πρωθυπουργός θα είχε περιορισμένη διάρκεια ζωής.
Οι βετεράνοι της πολιτικής
Για να αποφύγει την ευθεία ταύτιση με κάποιο στρατόπεδο, ο Μακρόν μπορεί να στραφεί σε πρόσωπα που συνδυάζουν εμπειρία με θεσμικό βάρος. Ο πρώην πρωθυπουργός Bernard Cazeneuve έχει αποστασιοποιηθεί από τη νέα γενιά των Σοσιαλιστών, αλλά διατηρεί εικόνα μετριοπαθούς ηγέτη. Ο Didier Migaud, με θητεία στο Συνταγματικό Δικαστήριο και παλαιότερα στην κυβέρνηση Barnier, διαθέτει τεχνοκρατικό κύρος. Ο Jean-Yves Le Drian, πρώην υπουργός Εξωτερικών, θα μπορούσε να ενώσει διαφορετικές τάσεις λόγω της θητείας του και με Hollande και με Μακρόν. Ο Pierre Moscovici, σημερινός επικεφαλής του Ελεγκτικού Συνεδρίου, έχει βαθιά γνώση των δημοσιονομικών.
Στην ίδια λίστα βρίσκεται και ο υπουργός Οικονομικών Eric Lombard, ο οποίος θεωρείται κλειδί στη συνεννόηση με τους σοσιαλιστές στον προϋπολογισμό του 2025, ενώ παραμένει πιστός στη φιλοεπιχειρηματική ατζέντα του Μακρόν. Ένας βετεράνος θα μπορούσε να αποπνέει σταθερότητα σε μια στιγμή που η χώρα την έχει ανάγκη.
Η τεχνοκρατική λύση
Τέλος, αν η πολιτική φανεί αδιέξοδη, ο Μακρόν μπορεί να στραφεί σε καθαρά τεχνοκρατική λύση. Ο Thierry Beaudet, επικεφαλής του Οικονομικού, Κοινωνικού και Περιβαλλοντικού Συμβουλίου, είχε ακουστεί και στο παρελθόν. Ακόμη πιο ισχυρό όνομα είναι ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας François Villeroy de Galhau, που μιλά συχνά για τη σημασία της δημοσιονομικής πειθαρχίας και της δίκαιης κατανομής των βαρών.
Μια τεχνοκρατική επιλογή θα μπορούσε να στείλει μήνυμα στις αγορές ότι η Γαλλία παραμένει προσηλωμένη στη μείωση του ελλείμματος. Όμως για τον Μακρόν θα σήμαινε έμμεση παραδοχή ότι η πολιτική διαδικασία έχει αποτύχει – και ίσως θα ενίσχυε ακόμη περισσότερο την επιχειρηματολογία της αντιπολίτευσης για νέες εκλογές.
