Ζοφερή παραμένει η πραγματικότητα για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς όπως αποκαλύπτει ο δείκτης πληθωρισμού των σούπερ μάρκετ του ΙΕΛΚΑ, οι αυξήσεις τιμών συγκεντρώθηκαν σε βασικά διατροφικά αγαθά, τα οποία αποτελούν τον πυρήνα της καθημερινής κατανάλωσης.
Τον Αύγουστο του 2025 ο πληθωρισμός στο οργανωμένο λιανεμπόριο διαμορφώθηκε στο +1,59% σε ετήσια βάση, με τάση αποκλιμάκωσης, ωστόσο οι καταναλωτές αισθάνονται το βάρος εντονότερο, καθώς η πίεση δεν κατανέμεται ισόρροπα. Οι μειώσεις περιορίστηκαν σε είδη όπως απορρυπαντικά, χαρτικά και καθαριστικά, τα οποία αν και σημαντικά, δεν έχουν την ίδια βαρύτητα στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Στον αντίποδα, οι μεγάλες ανατιμήσεις εντοπίστηκαν σε κατηγορίες που συνθέτουν το καθημερινό τραπέζι: φρέσκα κρέατα με +11,31%, ψάρια και θαλασσινά με +5,69%, μπισκότα και σοκολάτες με +9,02%, είδη πρωινού και ροφήματα με +5,61%. Πρόκειται για προϊόντα που καταναλώνονται σε καθημερινή βάση και η άνοδός τους διογκώνει το κόστος διατροφής για κάθε οικογένεια. Η εκτίναξη των διεθνών τιμών στο βόειο κρέας, αλλά και η πρωτοφανής αύξηση στο κακάο, λειτούργησαν ως βασικοί παράγοντες πίεσης, μεταφέροντας τις ανατιμήσεις στην ελληνική αγορά με τρόπο άμεσο και αισθητό.
Η εικόνα αυτή οδηγεί σε μια αντίφαση: οι επίσημοι δείκτες δείχνουν ήπιες πληθωριστικές πιέσεις και σταθεροποίηση, όμως η καθημερινότητα των καταναλωτών χαρακτηρίζεται από εντεινόμενη αίσθηση ακρίβειας. Οι μειώσεις σε προϊόντα χαμηλότερης βαρύτητας δεν μπορούν να αντισταθμίσουν το αυξημένο κόστος στα βασικά τρόφιμα, με αποτέλεσμα ο οικογενειακός προϋπολογισμός να παραμένει σφιχτός και η κατανάλωση να δέχεται νέα πλήγματα. Η αποκλιμάκωση, επομένως, είναι περισσότερο στατιστική παρά ουσιαστική, καθώς η ακρίβεια χτυπά ακριβώς εκεί που το νοικοκυριό δεν μπορεί να κάνει εκπτώσεις: στη διατροφή του.
Η συνολική εικόνα των τιμών
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η μεταβολή των τιμών στα σούπερ μάρκετ για το πρώτο οκτάμηνο του 2025 κινήθηκε στο +1,27%, με το κυλιόμενο δωδεκάμηνο να εμφανίζει αύξηση +0,78%. Σε μηνιαία βάση, ο Αύγουστος 2025 έναντι Ιουλίου 2025 κατέγραψε οριακή άνοδο +0,18%. Τα μεγέθη αυτά δείχνουν ότι η συνολική καμπύλη πληθωρισμού βρίσκεται σε αποκλιμάκωση, όμως η κατανομή των τιμών σε επιμέρους κατηγορίες διαμορφώνει μια πολύ διαφορετική εμπειρία για τους καταναλωτές.
Στις μειώσεις ξεχωρίζουν τα απορρυπαντικά (-6,26%), τα τρόφιμα παντοπωλείου (-5,83%), οι τροφές για κατοικίδια (-4,09%) και τα χαρτικά και είδη προσωπικής υγιεινής (-2,83%). Οι πιέσεις σε αυτές τις κατηγορίες αποδίδονται τόσο στη μείωση τιμών παραγωγού όσο και στη δυναμική των μεγάλων αλυσίδων που αξιοποιούν οικονομίες κλίμακας, αυξημένη κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθεμάτων και υψηλά μερίδια προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας.
Αντίθετα, στα τρόφιμα με τη μεγαλύτερη βαρύτητα στις καθημερινές δαπάνες η εικόνα είναι τελείως διαφορετική. Φρέσκα κρέατα, σοκολάτες, γλυκά, κατεψυγμένα, είδη πρωινού και ροφήματα καταγράφουν ισχυρές ανατιμήσεις, αποτέλεσμα διεθνών εξελίξεων στις πρώτες ύλες. Ειδικά στα κρέατα, οι τιμές παραγωγού στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 34,1% τον Αύγουστο 2025 σε σχέση με το 2024, λόγω μείωσης ζωικού κεφαλαίου και επιδημιών σε κοπάδια. Αντίστοιχα, η διεθνής τιμή κακάο σχεδόν τριπλασιάστηκε τα τελευταία δύο χρόνια, επηρεάζοντας αλυσιδωτά σοκολάτες, μπισκότα, αλείμματα, παγωτά και ροφήματα.
Η περίπτωση των σχολικών ειδών
Η εικόνα διαφοροποιείται στα σχολικά είδη, όπου οι τιμές παραμένουν σχεδόν αμετάβλητες. Τον Αύγουστο 2025 σε σχέση με τον Αύγουστο 2024, ο δείκτης εμφανίζει μικρή μείωση -0,70%, αλλά σε off-season περίοδο. Οι αυξήσεις σε σχολικές τσάντες (+0,87%) και κασετίνες (+1,29%) ισοσκελίστηκαν από τις μειώσεις σε γραφική ύλη, μολύβια και στιλό (-1,56%) και άλλα σχολικά είδη (-1,03%). Η εικόνα αυτή αντανακλά μια σχετική σταθερότητα σε κατηγορίες που έχουν έντονη εποχικότητα αλλά μικρότερη συνολική βαρύτητα στην οικογενειακή δαπάνη.
Γιατί συγκρατούνται οι τιμές σε κάποιες κατηγορίες
- Η συγκράτηση των τιμών στα σούπερ μάρκετ αποδίδεται σε τέσσερις βασικούς λόγους:
- Αποκλιμάκωση πληθωρισμού διεθνώς και εγχώριας αγοράς.
- Προσφορές και εκπτώσεις που έχουν ενταθεί τα τελευταία χρόνια στο οργανωμένο λιανεμπόριο.
- Υψηλή ταχύτητα ανανέωσης αποθεμάτων, που οδηγεί σε ταχύτερη μετακύλιση των μειώσεων στις τελικές τιμές.
- Ενίσχυση προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία προσφέρονται σε χαμηλότερες τιμές και κερδίζουν διαρκώς μερίδιο αγοράς.
