Ομοσπονδιακό Εφετείο ακύρωσε πολλούς από τους δασμούς του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς τους παγκόσμιους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, προμηνύοντας μια μακρύτερη μάχη για την εμπορική ατζέντα του Λευκού Οίκου, η οποία θα αποτελέσει και σύγκρουση για τα όρια των υπερεξουσιών που προσπαθεί να επιβάλλει ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Η απόφαση του Εφετείου των ΗΠΑ για την Ομοσπονδιακή Περιφέρεια επικύρωσε την απόφαση κατώτερου δικαστηρίου, με την πλειοψηφία να κρίνει ότι ο Τραμπ υπερέβη την εξουσία του χρησιμοποιώντας έναν νόμο του 1977. Ο Τραμπ είχε επικαλεστεί τον νόμο αυτόν — τον International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) — για να δικαιολογήσει ευρείς δασμούς σε εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Ανεξαρτήτως της δυνατοτητας του Τραμπ να επιβάλλει δασμούς συνολικά ή ανά τομέα, εάν το Ανώτατο Δικαστήριο επικυρώσει τις αποφάσεις των δύο κατώτερων δικαστηρίων, τότε ο Τραμπ χάνει εξουσίες, τις οποίες χρησιμοποιούσε για να διαπραγματεύεται και να επιβάλλεται στο αμερικανικό κράτος και διεθνώς. Αν και ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διορίσει την πλειοψηφία των Ανώτατων Δικαστών, υπάρχει πάντα η περίπτωση η Δικαιοσύνη να ακολουθήσει γραμμική τροχιά.
Να σημειωθεί ότι στα δικαστήρια καταλήγει και η προσπάθεια του Ντόναλντ Τραμπ να καρατομήσει μια εκ των διοικητών της Fed, τη Lisa Cook, σε μια υπόθεση που γίνεται αντιληπτή ως προσπάθεια του Τραμπ να καταστρατηγίσει την ανεξαρτησία της Fed.
Αμφότερες οι υποθέσεις και οι αποφάσεις, θα θέσουν τα όρια της προσπάθειας Τραμπ να αποκτήσει υπερεξουσίες, διακόπτοντας τη συνέχεια του αμερικανικού κράτους και υπονομεύοντας την ανεξαρτησία των θεσμών.
Τι θα γίνει με τους δασμούς
Το δικαστήριο εμπόδισε την επιβολή δασμών βάσει του IEEPA, καθώς και τους δασμούς της «ημέρας απελευθέρωσης» που ανακοίνωσε ο Τραμπ στις 2 Απριλίου και τους δασμούς κατά της Κίνας, του Μεξικού και του Καναδά, που είχαν στόχο να ανακόψουν τη ροή φαιντανύλης στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, οι λεγόμενοι τομεακοί δασμοί που στοχεύουν τα αυτοκίνητα, τον χάλυβα και το αλουμίνιο δεν περιλήφθηκαν στην απόφαση του δικαστηρίου.
Οι ακυρωμένοι δασμοί θα παραμείνουν σε ισχύ έως τις 14 Οκτωβρίου, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στο Ανώτατο Δικαστήριο να εξετάσει την υπόθεση.
Αντίδραση Τραμπ: Κομματικό το δικαστήριο – καταστροφή η άρση δασμών
Ο Τραμπ, σε ανάρτησή του στο δικό του κοινωνικό δίκτυο Truth Social, χαρακτήρισε το δικαστήριο «εξαιρετικά κομματικό» και πρόσθεσε: «Αν αυτοί οι δασμοί εξαφανίζονταν ποτέ, θα ήταν ολοκληρωτική καταστροφή για τη Χώρα. Θα μας έκανε οικονομικά αδύναμους, και πρέπει να είμαστε ισχυροί».
Συνέχισε: «Με τη βοήθεια του Ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών, θα τους χρησιμοποιήσουμε προς όφελος του Έθνους μας».
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Κους Ντεσάι, δήλωσε στο MarketWatch: «Ο Πρόεδρος Τραμπ άσκησε νόμιμα τις εξουσίες δασμών που του παραχώρησε το Κογκρέσο, για να υπερασπιστεί την εθνική και οικονομική μας ασφάλεια από ξένες απειλές. Οι δασμοί του Προέδρου παραμένουν σε ισχύ και ανυπομονούμε για την τελική νίκη σε αυτό το ζήτημα».
Η αντίδραση των αγορών
Οι αμερικανικές μετοχές έχουν παρουσιάσει έντονες διακυμάνσεις βάσει των κινήσεων του Τραμπ σχετικά με τους δασμούς, με τον δείκτη Dow Jones Industrial Average (DJIA -0,20%) και άλλους δείκτες να καταγράφουν απότομες απώλειες μετά την ανακοίνωση της «ημέρας απελευθέρωσης» τον Απρίλιο.
Έκτοτε, οι μετοχές ανέκαμψαν τις απώλειες και σημείωσαν νέα ρεκόρ τον Αύγουστο — κλείνοντας τον μήνα με κέρδη, παρότι κατέγραψαν πτώση την Παρασκευή, έπειτα από νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό που έδειξαν άνοδο των τιμών.
Ο δείκτης S&P 500 (SPX -0,64%) έχει ενισχυθεί κατά 9,8% το 2025, περιλαμβανομένου ενός κέρδους 1,9% τον Αύγουστο. Ο Dow Jones ανέβηκε 3,2% τον Αύγουστο, ενώ ο τεχνολογικά βαρύς Nasdaq (COMP -1,15%) έκλεισε τον μήνα με άνοδο 1,6%. Η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά θα παραμείνει κλειστή τη Δευτέρα λόγω της Ημέρας Εργασίας.
