Ενώ η ελληνική κυβέρνηση έχει παραδώσει τα όπλα, απέναντι στην Τουρκία, διευκολύνοντας την ένταξή της στα ευρωπαϊκά προγράμματα ενίσχυσης της αμυντικής της βιομηχανίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσφεύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κατά του κανονισμού SAFE, όπως ανακοίνωσε με ανάρτησή του ο Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Φαραντούρης.
Σε μια σπάνια στιγμή σύμπνοιας το Ευρωκοινοβούλιο προσφεύγει Σύσσωμο κατά της της Κομισιόν για τον κανονισμό SAFE που επιτρέπει τη χρηματοδότηση τρίτων χωρών από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Οι χώρες, δεν είχαν αυτό το δικαίωμα λόγω της επιλογής του άρθρου 122 της ΣΕΕ που καταργεί ουσιαστικά το δικαίωμα του βέτο και επιτρέπει στην Κομισιόν την επιβολή κανονισμών στο πλαίσιο αλληλεγγύης.
Σε ανάρτησή του, ο Έλληνας Ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Φαραντούρης αναφέρει ότι «ζητάμε την ακύρωση του Κανονισμού SAFE που επιτρέπει τη συμμετοχή τρίτων χωρών (περιλαμβανομένης της Τουρκίας) στη χρηματοδότηση ύψους €150 δισ. για την ασφάλεια και άμυνα».
Μιλώντας στην ΕΡΤ επισήμανε ότι «η κατάθεση προσφυγής του Ευρωκοινοβουλίου λίγο πριν από την έναρξη των εργασιών ενώπιον του Δικαστηρίου της Ε.Ε. αποτελεί τη θεσμική απάντηση».
Το σχέδιο της Αθήνας για το SAFE – Ποια εξοπλιστικά μπορούν να ενταχθούν;
»Δεν είναι προσφυγή μεμονωμένων ευρωομάδων ή ευρωβουλευτών αλλά ολόκληρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, μετά τις ενστάσεις που υποβάλαμε τον Μάιο και δείχνει ότι μπορούμε να διεκδικήσουμε με επιτυχία πράγματα όταν πιστεύουμε σε αυτά».
Η ανάρτηση του ευρωβουλευτή:
Το ιστορικό
Οπως σημειώνει ο Ν. Φαραντούρης, τον Ιούνιο η Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων (JURI) έκρινε ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο οφείλει να εκκινήσει άμεσα τη νομική διαδικασία σχετικά με τον Κανονισμό SAFE στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, για παραβίαση της θεσμικής ισορροπίας και της δημοκρατικής νομιμότητας.
Η απόφαση αυτή ήρθε ως απάντηση στον τρόπο με τον οποίο είχε υιοθετηθεί τον Μάιο ο Κανονισμός SAFE – ένα χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 150 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας στην Ευρώπη, στο οποίο μπορεί να συμμετάσχει και η Τουρκία και μάλιστα ως «ομονοούσα» χώρα (χώρα υπό ένταξη στην Ε.Ε.).
«Οπως είχα επισημάνει τότε, ο Κανονισμός υιοθετήθηκε χωρίς τη συναπόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο (Συνθήκη Λισαβόνας, διαδικασία της συναπόφασης). Η Κομισιόν και το Συμβούλιο είχαν επικαλεστεί λόγους “κατεπείγοντος”, κάτι το οποίο όμως δεν προέκυπτε, και το οποίο εξάλλου θα μπορούσε να είχε ικανοποιηθεί με ταχείες διαδικασίες του Ευρωκοινοβουλίου.
Τον Μάιο είχα καταγγείλει δημόσια την παραβίαση του ευρωπαϊκού δικαίου απ’ την Κομισιόν και το Συμβούλιο Υπουργών και είχα προαναγγείλει την προσφυγή. Μετά τις αντιδράσεις, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά την προσφυγή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου».
«Ενεση» 1,2 δισ. για την άμυνα από τον SAFE
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2025/1106 του Συμβουλίου, της 27ης Μαΐου 2025, για τη θέσπιση της Δράσης για την Ασφάλεια στην Ευρώπη (SAFE) θέσπισε ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο “SAFE” (Security Action for Europe), με προϋπολογισμό 150 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και της αμυντικής ετοιμότητας των κρατών-μελών.
Το SAFE αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδίου «Readiness 2030» και φιλοδοξεί να διαμορφώσει μια ευρωπαϊκή αγορά άμυνας με τη συμμετοχή και τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία, σε κοινά σχήματα προμηθειών.
Η Επιτροπή επέλεξε ως νομική βάση το Αρθρο 122 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ε.Ε., που προβλέπει λήψη αποφάσεων μόνο από το Συμβούλιο σε «έκτακτες περιστάσεις». Με το άρθρο αυτό αποκλείστηκε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από τη συναπόφαση, δηλαδή από τον καθορισμό του τρόπου διαχείρισης αυτών των τεράστιων κονδυλίων.
Οπως σημειώνει ο κ. Φαραντούρης, «πρόκειται για τη νομοθετική διαδικασία έγκρισης νομοθετικών πράξεων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ε.Ε. από κοινού, κατόπιν πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η εν λόγω διαδικασία θεσπίζεται στο άρθρο 294 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ε.Ε. και αποτελεί τη συνήθη νομοπαρασκευαστική διαδικασία της ΕΕ. Με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ και την καθιέρωση της διαδικασίας συναπόφασης, το Κοινοβούλιο έγινε συννομοθέτης, επί ίσοις όροις με το Συμβούλιο, εκτός από τις περιπτώσεις που προβλέπονται στις Συνθήκες, όπου εφαρμόζονται ειδικές νομοθετικές διαδικασίες. Η Συνθήκη της Λισαβόνας μετονόμασε τη διαδικασία συναπόφασης σε συνήθη νομοθετική διαδικασία και αύξησε τον αριθμό των τομέων πολιτικής στους οποίους εφαρμόζεται αυτή η διαδικασία, ενισχύοντας έτσι τις εξουσίες του Κοινοβουλίου (…) η παράκαμψη του Κοινοβουλίου παραβιάζει τη Συνθήκη και η Ευρώπη δεν μπορεί να χτίζει την άμυνά της εις βάρος των αρχών της».
