Δυο υποψήφιοι της δεξιάς θα αναμετρηθούν στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στη Βολιβία, στις 19 Οκτωβρίου, καθώς κυριάρχησαν στον πρώτο γύρο που διεξήχθη χθες, σύμφωνα με στατιστικές προβολές ινστιτούτων. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί το τέλος δύο δεκαετιών αριστερής διακυβέρνησης στη χώρα της Λατινικής Αμερικής.
Με έκπληξη, στην πρώτη θέση αναδείχθηκε ο γερουσιαστής της χριστιανοδημοκρατικής κεντροδεξιάς, Ροδρίγο Πας —γιος του πρώην προέδρου Χάιμε Πας Σαμόρα (1989-1993)— με ποσοστό 31,3%-31,6%, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των Ipsos και Captura.
Δεύτερος κατατάσσεται, σε μικρή απόσταση, ο πρώην πρόεδρος και αντιπρόεδρος Χόρχε «Τούτο» Κιρόγα, με 27,1%-27,3%. Στην τρίτη θέση, με 19,5%-20,2%, περιορίστηκε ο εκατομμυριούχος επιχειρηματίας Σαμουέλ Δόρια Μεδίνα, ο οποίος θεωρούνταν φαβορί έως τις τελευταίες ημέρες της προεκλογικής εκστρατείας. Ο Μεδίνα αποδέχτηκε το αποτέλεσμα και δήλωσε στήριξη στον Πας ενόψει του δεύτερου γύρου.
Η αναμέτρηση διεξήχθη σε βαριά ατμόσφαιρα λόγω της βαθιάς οικονομικής κρίσης, με έντονη έλλειψη δολαρίων και καυσίμων και πληθωρισμό κοντά στο 25% σε ετήσια βάση —το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 17 ετών. Ο απερχόμενος πρόεδρος Λουίς Άρσε, σε ανοιχτή σύγκρουση πλέον με τον άλλοτε μέντορά του, Έβο Μοράλες, αποφάσισε να μην διεκδικήσει δεύτερη θητεία.
Οι υποψήφιοι του Κινήματος προς τον Σοσιαλισμό (MAS), ο πρόεδρος της Γερουσίας Ανδρόνικο Ροδρίγκες και ο πρώην υπουργός Εσωτερικών Εδουάρδο δελ Καστίγιο, δεν κατάφεραν να πείσουν τους ψηφοφόρους. «Θέλω αλλαγή. Η αριστερά μάς έκανε κακό», δήλωσε χαρακτηριστικά στο AFP η συνταξιούχος Μίριαμ Εσκόμπαρ.
Οι δύο επικρατέστεροι υποψήφιοι της δεξιάς υπόσχονται ρήξη με το κρατικιστικό μοντέλο του Μοράλες. Αν και επί της διακυβέρνησής του η φτώχεια μειώθηκε και το ΑΕΠ τριπλασιάστηκε, η μείωση των εσόδων από το φυσικό αέριο μετά το 2017 βύθισε τη χώρα στην κρίση. «Είναι το τέλος ενός κύκλου», δήλωσε ο Κιρόγα, ο οποίος υπόσχεται «ριζοσπαστική αλλαγή» αν εκλεγεί. Από την πλευρά του, ο Πας εστιάζει στη μάχη κατά της διαφθοράς και στη μείωση των φόρων.
Πρόκειται για τη βαρύτερη ήττα που έχει υποστεί η βολιβιανή αριστερά από τότε που ο Μοράλες ανέλαβε την εξουσία. Ο ίδιος, αν και ήλπιζε σε τέταρτη υποψηφιότητα, αποκλείστηκε λόγω του συνταγματικού ορίου των δύο θητειών, ενώ εκκρεμεί σε βάρος του ένταλμα σύλληψης για υπόθεση εμπορίας ανήλικης —την οποία ο ίδιος αμφισβητεί. Έχει αποσυρθεί στο πολιτικό του προπύργιο, αλλά εξακολουθεί να διατηρεί στήριξη, κυρίως στην αγροτική επαρχία και στις κοινότητες αυτοχθόνων.
Παρά την παρουσία του, η διάσπαση στο MAS και η φθορά από τη διαφθορά και την κακοδιαχείριση οδήγησαν σε απογοήτευση. Όπως σημειώνει ο πολιτολόγος Ντανιέλ Βαλβέρδε, «ο χειρότερος εχθρός της αριστεράς είναι η ίδια η αριστερά. Η διαφθορά, η κακοδιαχείριση, η έλλειψη αποφάσεων και οι αυτοσχεδιασμοί τελικά κούρασαν τους πολίτες».
