Η Moody’s Ratings αναβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Τουρκίας κατά μία βαθμίδα, σε Ba3 από B1, με σταθερή προοπτική, αναγνωρίζοντας την ενίσχυση της νομισματικής πειθαρχίας, τη μείωση των εξωτερικών ανισορροπιών και την ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης στην τουρκική λίρα.
Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την επίσημη επιβράβευση της στροφής της Τουρκίας σε μια περισσότερο ορθόδοξη και θεσμικά συνεπή προσέγγιση μακροοικονομικής πολιτικής, από τις εκλογές του Ιουνίου 2023 και μετά. Η αξιολόγηση καλύπτει τόσο το μακροπρόθεσμο αξιόχρεο του κράτους όσο και τις εκδόσεις sukuk (ισλαμικά ομόλογα) μέσω της κρατικά ελεγχόμενης Hazine Mustesarligi Varlik Kiralama A.S., η οποία θεωρείται πλήρως υποχρέωση του τουρκικού Δημοσίου.
Η αναβάθμιση της Τουρκίας από τη Moody’s αποτελεί θετική ένδειξη αξιοπιστίας για τις αγορές, αλλά και σημαντικό ορόσημο για την ίδια τη χώρα στην προσπάθεια επαναφοράς της εμπιστοσύνης. Παρότι παραμένουν δομικές ευπάθειες, η επιμονή στην ορθόδοξη πολιτική και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω αναβαθμίσεις – υπό την προϋπόθεση ότι θα αποφευχθεί η παγίδα της πολιτικής ανατροπής. Το επόμενο κρίσιμο τεστ είναι η διατήρηση της σταθερής πορείας καθώς πλησιάζει ο εκλογικός κύκλος.
Βελτίωση στη νομισματική αξιοπιστία και μείωση πληθωρισμού
Η Moody’s επισημαίνει την ουσιαστική πρόοδο της τουρκικής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία, ακολουθώντας περιοριστική πολιτική, έχει καταφέρει να ανακόψει την εκρηκτική δυναμική του πληθωρισμού. Συγκεκριμένα, ο ετήσιος πληθωρισμός υποχώρησε στο 35% τον Ιούνιο του 2025, από 72% έναν χρόνο πριν, ενώ αναμένεται περαιτέρω πτώση στο 30% έως το τέλος του έτους και στο 20% το 2026.
Καθοριστικό στοιχείο θεωρείται η απουσία πολιτικής παρέμβασης, ακόμη και σε περιόδους πολιτικής αναταραχής (Μάρτιος-Απρίλιος 2025) και γεωοικονομικών πιέσεων, όπως οι αμερικανικοί δασμοί. Η άμεση αντίδραση της Τράπεζας με αύξηση επιτοκίων και περιορισμό της ρευστότητας οδήγησε σε σταθεροποίηση της λίρας και ενίσχυσε τη νομισματική αξιοπιστία.
Εξισορρόπηση της οικονομίας και μείωση ελλειμμάτων
Η επιβράδυνση της εσωτερικής ζήτησης έχει περιορίσει τις εξωτερικές ανισορροπίες. Η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε μόλις 2% στο πρώτο τρίμηνο του 2025, από 14% το 2023. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών υποχώρησε στο 0,9% του ΑΕΠ έναντι 5,4% το 2023, υποβοηθούμενο και από τις χαμηλότερες τιμές ενέργειας.
Η Moody’s προβλέπει ανάπτυξη 2,2% το 2025 (από 3,2% το 2024), κάτω από τις εκτιμήσεις για δυνητικό ρυθμό 3,5%-4,5%. Αν και η επενδυτική δυναμική παραμένει χαμηλή, η ορθολογική δημοσιονομική διαχείριση θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για τη σταθεροποίηση.
Περιορισμένη θωράκιση εξωτερικών αποθεμάτων – Παραμένει η ευπάθεια
Παρά τη βελτίωση, τα καθαρά συναλλαγματικά διαθέσιμα της Κεντρικής Τράπεζας παραμένουν μειωμένα κατά 25% σε σχέση με τον Μάρτιο και καλύπτουν μόνο το 30% των βραχυπρόθεσμων εξωτερικών υποχρεώσεων, έναντι 70-100% προ του 2018. Το γεγονός αυτό καθιστά την Τουρκία ευάλωτη σε κρίσεις ισοζυγίου πληρωμών, ιδίως σε περιβάλλον περιορισμένης εμπιστοσύνης ή γεωπολιτικών αναταράξεων.
Σταθερή προοπτική: Ισορροπία ευκαιριών και κινδύνων
Η Moody’s διατηρεί σταθερή προοπτική στην αξιολόγηση, εκτιμώντας ότι οι κίνδυνοι είναι ισορροπημένοι. Η διατήρηση της ορθόδοξης πολιτικής, η ενίσχυση των εισοδημάτων, η δημοσιονομική πειθαρχία και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (ειδικά στην ενέργεια και στην ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών) θα μπορούσαν να μειώσουν την εξωτερική ευπάθεια και να οδηγήσουν σε περαιτέρω αναβάθμιση.
Ωστόσο, οποιαδήποτε υποχώρηση στις μεταρρυθμίσεις ή επαναφορά ανορθόδοξων πολιτικών (όπως πληθωριστικές αυξήσεις μισθών, ανεξέλεγκτες πιστώσεις και δημοσιονομική χαλάρωση) θα αύξανε εκ νέου τους μακροοικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους.
Αναβάθμιση των οροφών αξιολόγησης
Παράλληλα, η Moody’s αύξησε το όριο αξιολόγησης για το τοπικό νόμισμα (local-currency ceiling) σε Baa3 από Ba1, αντανακλώντας την πρόοδο στη νομισματική πολιτική και το περιορισμένο αποτύπωμα του κράτους στην οικονομία. Το όριο για το ξένο νόμισμα αυξήθηκε σε Ba2 από Ba3, αν και παραμένει δύο βαθμίδες κάτω, λόγω των περιορισμένων αποθεμάτων και της πιθανότητας επιστροφής σε καθεστώς ρυθμιστικών περιορισμών.
ESG και διαρθρωτικές προκλήσεις
Η Moody’s διατηρεί υψηλή αξιολόγηση κινδύνου στον τομέα της διακυβέρνησης (G-4), παρά τις βελτιώσεις στη νομισματική αξιοπιστία. Οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι (E-3) συνδέονται με την εξάρτηση από άνθρακα και φυσικό αέριο και την ευπάθεια σε υδρολογικές ελλείψεις. Οι κοινωνικές προκλήσεις (S-3) αφορούν τη χαμηλή συμμετοχή στην αγορά εργασίας, την ανεργία των νέων και την πίεση στο βιοτικό επίπεδο από τον υψηλό πληθωρισμό.
Μακροοικονομικά μεγέθη – 2024
- ΑΕΠ κατά κεφαλήν (PPP): $40.501
- Ανάπτυξη: 3,2%
- Πληθωρισμός (Δεκ./Δεκ.): 44,4%
- Δημοσιονομικό έλλειμμα: -4,9% του ΑΕΠ
- Έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών: -0,8% του ΑΕΠ
- Εξωτερικό χρέος: 39% του ΑΕΠ
