Με άξονα την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και την αποδοτικότερη αξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού αλλά και υποδομών, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας παρουσίασε τη Β’ Φάση υλοποίησης της “Ατζέντας 2030”, ανακοινώνοντας σειρά στρατηγικών αλλαγών που θα αναμορφώσουν τη φυσιογνωμία των Ενόπλων Δυνάμεων.
Από τη μεταρρύθμιση της στρατιωτικής θητείας έως την αναδιάταξη στρατοπέδων και την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, το νέο στρατηγικό σχέδιο αναδιάρθρωσης θέτει τις βάσεις για τη συγκρότηση ενός στρατεύματος πιο λειτουργικού, ευέλικτου και επιχειρησιακά ετοιμοπόλεμου.
Οι μεταρρυθμίσεις που εξαγγέλθηκαν δεν αποτελούν μεμονωμένες παρεμβάσεις, αλλά μια συντονισμένη και μακροπρόθεσμη απάντηση στην αυξανόμενη γεωπολιτική πίεση και την ποιοτική αναβάθμιση της απειλής, που –κατά δήλωσή του– είναι πλέον «πολλαπλάσια σε σχέση με τις δυνατότητές μας».
Η αναδιοργάνωση αυτή στοχεύει στην εξάλειψη λειτουργικών δυσκαμψιών του παρελθόντος, στη συγκέντρωση και ορθολογική κατανομή δυνάμεων, καθώς και στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των σχηματισμών. Παράλληλα, ενσωματώνει τη διαφάνεια στη διαχείριση των πόρων, επενδύει στο ανθρώπινο δυναμικό και αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός αξιόπιστου και επαγγελματικού μοντέλου στρατιωτικής υπηρεσίας. Κεντρικός στόχος είναι η οικοδόμηση ενός σύγχρονου αμυντικού οικοσυστήματος με έμφαση στην κοινωνική συναίνεση, την αξιοκρατία, την τεχνολογική υπεροχή και την προσαρμοστικότητα στις προκλήσεις του 21ου αιώνα.
Ριζικές αλλαγές στη στρατιωτική θητεία
Ένα από τα κεντρικά σημεία του νέου δόγματος αφορά τη ριζική αλλαγή στη διάρθρωση της στρατιωτικής θητείας. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, καταργούνται οι κατατάξεις στρατευσίμων στο Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία. Όπως είχε αποκαλύψει σε αποκλειστικό ρεπορτάζ η Political στις 14 Ιουνίου, εφεξής, όλοι οι στρατεύσιμοι θα κατευθύνονται αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς.
Εξαιρέσεις προβλέπονται μόνο για αποφοίτους ναυτικών και αεροπορικών ειδικοτήτων, όπως καπετάνιοι και μηχανικοί αεροσκαφών, οι οποίοι θα εξακολουθούν να κατατάσσονται κατά περίπτωση στις ειδικές δυνάμεις του Ναυτικού και της Αεροπορίας, βάσει επιχειρησιακών αναγκών.
Αυτό σημαίνει πως τη φύλαξη εγκαταστάσεων των άλλων Κλάδων (ΠΝ – ΠΑ) θα αναλάβει πλέον αποκλειστικά ο Στρατός Ξηράς. Η εξέλιξη αυτή στοχεύει στην ορθολογική αξιοποίηση του στρατεύσιμου προσωπικού, εξοικονομώντας σημαντικούς πόρους και αυξάνοντας την ετοιμότητα των μάχιμων μονάδων.
Παράλληλα, προαναγγέλθηκε νομοσχέδιο που θα ρυθμίζει νέο πλαίσιο για την εκπαίδευση των οπλιτών και το γενικότερο πλαίσιο της θητείας, το οποίο θα παρουσιαστεί τον Σεπτέμβριο.
Στρατιώτες με… μισθό
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η πρόβλεψη για κατακόρυφη αύξηση της μηνιαίας αποζημίωσης των στρατευμένων οπλιτών. Αυτή τη στιγμή ο κάθε στρατεύσιμος λαμβάνει το συμβολικό ποσό των 8,8 ευρώ τον μήνα. Πλέον, η αποζημίωση αυξάνεται:
- Στα 100 ευρώ για όσους υπηρετούν σε παραμεθόριες περιοχές.
- Στα 50 ευρώ για όσους υπηρετούν στην ενδοχώρα.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Δένδιας, «η αύξηση για τους στρατιώτες που υπηρετούν σε ακριτικές περιοχές ανέρχεται σε 1.036,36%». Πρόκειται για ένα μέτρο που αποσκοπεί στην κοινωνική αναγνώριση της προσφοράς των οπλιτών και στη βελτίωση του καθημερινού επιπέδου διαβίωσής τους.
Παράλληλα, αναμένονται αυξήσεις στις αποδοχές των σπουδαστών των στρατιωτικών σχολών, καθώς και νέο καθεστώς για το επίδομα στόλου, που θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Οκτωβρίου 2026, ανεξαρτήτως του χρόνου ψήφισης των σχετικών διατάξεων.
Αναδιοργάνωση με κατάργηση της 1ης Στρατιάς
Η μεγαλύτερη ίσως οργανωτική ανατροπή αφορά την κατάργηση της 1ης Στρατιάς, που μέχρι σήμερα είχε την ευθύνη της επιχειρησιακής διοίκησης από τη Θεσσαλία έως τον Έβρο.
Στη θέση της συγκροτούνται τέσσερις Ανώτατες Στρατιωτικές Διοικήσεις (ΑΣΔΙΣ):
- ΑΣΔΙΣ Θράκης
- ΑΣΔΙΣ Ηπείρου και Μακεδονίας
- ΑΣΔΙΣ Αιγαίου και Ανατολικής Μεσογείου
- ΑΣΔΥΣ (Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Υποστήριξης Στρατού)
Η νέα δομή προωθεί την αυτονομία των μειζόνων σχηματισμών, επιτρέποντας ταχύτερη λήψη αποφάσεων, μείωση διοικητικού κόστους και προσαρμογή σε υβριδικά περιβάλλοντα μάχης.
Επίσης, προβλέπεται η ίδρυση Διοικήσεων Μη Επανδρωμένων Μέσων (UAVs) σε Πολεμικό Ναυτικό, Πολεμική Αεροπορία και Αεροπορία Στρατού.
Συγχωνεύσεις και καταργήσεις στρατοπέδων
Στο πλαίσιο της εξορθολογισμένης διαχείρισης υποδομών και ανθρωπίνων πόρων, ανακοινώθηκε η συγχώνευση 45 στρατοπέδων, μέτρο που, σύμφωνα με τον Υπουργό, θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση ανθρωποωρών τον μήνα.
Ταυτόχρονα, ξεκινά η υλοποίηση μεγάλου υπόγειου οχυρωματικού προγράμματος, με την κατασκευή:
- 207 έργων στην ηπειρωτική Ελλάδα
- 315 έργων στα νησιά
Ο χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης του προγράμματος ανέρχεται στην επόμενη τριετία, ενισχύοντας την αμυντική θωράκιση κρίσιμων γεωγραφικών περιοχών.
Στεγαστικό πρόγραμμα και αξιοποίηση στρατιωτικής περιουσίας
Η «Ατζέντα 2030» θέτει ως στρατηγική προτεραιότητα την ενίσχυση της ελκυστικότητας της στρατιωτικής σταδιοδρομίας, ιδίως για τα στελέχη που υπηρετούν σε παραμεθόριες περιοχές. Σε αυτό το πλαίσιο, προχωρά η κατασκευή 1.059 στρατιωτικών κατοικιών μέχρι τον Αύγουστο του 2026, αριθμός που υπερβαίνει κατά πολύ τα αντίστοιχα έργα των τελευταίων δύο δεκαετιών (799 κατοικίες).
Το στεγαστικό πρόγραμμα θα χρηματοδοτηθεί κυρίως από την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, για την οποία θα υπάρξει σύντομα νέο θεσμικό πλαίσιο.
Όπως τόνισε ο κ. Δένδιας, «οποιαδήποτε λογική πρόταση για διαφάνεια στη διαχείριση της στρατιωτικής περιουσίας –είτε από την αντιπολίτευση, είτε από οποιονδήποτε άλλο– θα ενσωματωθεί στο νομοθέτημα. Θέλουμε όλα να είναι διαυγή».
Προγραμματισμός εξοπλισμών και καινοτομία
Για πρώτη φορά κατατέθηκε 12ετής προγραμματισμός εξοπλισμών, ενώ προχωρούν 10 έργα καινοτομίας στο πλαίσιο του ΕΛΚΑΚ (Ελληνικό Κέντρο Καινοτομίας), καθώς και το ευρύτερο επιχειρησιακό πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Ο Υπουργός τόνισε ότι τα νέα συστήματα πρέπει να βασίζονται σε προδιαγραφές διπλής χρήσης και να εξασφαλίζουν αυτονομία του ελληνικού στρατεύματος σε συνθήκες υψηλής απειλής.
Εκσυγχρονισμός με όραμα
Η δεύτερη φάση της «Ατζέντας 2030» αποτελεί μια αποφασιστική τομή στη μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων, με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, αλλά και με ρεαλισμό απέναντι στις υφιστάμενες γεωστρατηγικές προκλήσεις.
Η νέα δομή, το νέο μισθολόγιο, η έμφαση στην τεχνολογία και η ενίσχυση των παραμεθόριων περιοχών καταδεικνύουν τη σαφή πολιτική βούληση: Ένα αξιόμαχο, σύγχρονο και επαγγελματικό στράτευμα για την Ελλάδα του 2030.
Σε μια εποχή που η απειλή δεν είναι πλέον υποθετική αλλά «ορατή και πολλαπλάσια», κατά τα λόγια του Υπουργού Άμυνας, η πολιτεία απαντά με σχέδιο, συνέπεια και όραμα. Η μεταρρύθμιση αυτή, πέρα από επιχειρησιακή, είναι και εθνική επιλογή, που στοχεύει όχι απλώς στη θωράκιση των συνόρων, αλλά στη μακροχρόνια στρατηγική αντοχή της χώρας.
