Η συνεχιζόμενη κρίση ασφαλείας στην Ερυθρά Θάλασσα μετά τις επιθέσεις των Χούθι και τη βύθιση δύο ελληνόκτητων πλοίων, του Magic Seas και του Eternity C, επανακαθορίζει τον παγκόσμιο ναυτιλιακό και γεωστρατηγικό χάρτη, ενισχύοντας τις αβεβαιότητες στο διεθνές εμπόριο και τις θαλάσσιες μεταφορές.
Η περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας, και ειδικότερα το πέρασμα της Διώρυγας του Σουέζ, αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την παγκόσμια ροή αγαθών, ενέργειας και εφοδιαστικών αλυσίδων. Ωστόσο, η αυξανόμενη απειλή από τους Χούθι της Υεμένης μετατρέπει τον θαλάσσιο διάδρομο σε θέατρο πολέμου, με επιπτώσεις που ξεπερνούν τα σύνορα της Μέσης Ανατολής.
Η επίθεση και βύθιση των δύο πλοίων —με ανθρώπινες απώλειες και ακραία επίπεδα βίας— προκάλεσαν σοκ στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα. Οι περισσότερες εταιρείες, κυρίως στον τομέα των Liners, έχουν ήδη αλλάξει πορεία, επιλέγοντας την πολύμηνη και ακριβότερη διαδρομή μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, αποφεύγοντας πλήρως τη Διώρυγα του Σουέζ.
Η συγκεκριμένη παράκαμψη αυξάνει το χρόνο των δρομολογίων κατά 10 έως 14 ημέρες, με το κόστος καυσίμων να καταγράφει άνοδο άνω του 30% στο Κέιπ Τάουν. Παράλληλα, οι λιμένες όπως το Ντέρμπαν στη Νότια Αφρική και το Σοχάρ στο Ομάν αντιμετωπίζουν σοβαρή συμφόρηση, επιβαρύνοντας περαιτέρω τις εφοδιαστικές αλυσίδες με καθυστερήσεις, αυξημένα τέλη λιμένα και διαρκείς ανατροπές στα προγράμματα παραδόσεων.
Τα ναύλα από την Ασία προς τη Δύση έχουν ήδη αυξηθεί κατά 40%, ενώ οι εταιρείες προειδοποιούν για νέες προσαυξήσεις έως και 25% λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας.
Ασφαλιστικά κόστη και πολεμικός κίνδυνος
Η διέλευση από την Ερυθρά Θάλασσα δεν είναι μόνο χρονοβόρα και δαπανηρή —είναι πλέον και θανάσιμα επικίνδυνη. Τα ασφάλιστρα για πολεμικό κίνδυνο έχουν εκτιναχθεί, φτάνοντας το 1% της αξίας του πλοίου ανά ταξίδι. Για ένα πλοίο 100 εκατ. δολαρίων, το κόστος ασφάλισης war risk φτάνει πλέον το 1 εκατομμύριο δολάρια —ένα ποσό που αγγίζει τα όρια βιωσιμότητας για μικρές και μεσαίες ναυτιλιακές επιχειρήσεις.
Η Marsh McLennan, κορυφαίος διεθνής μεσίτης ναυτασφαλειών, επιβεβαίωσε τον τριπλασιασμό των ασφαλίστρων από το 0,3%-0,4% σε 1%, τονίζοντας ότι πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες και ταχύτερες ανατιμήσεις ασφαλιστικού κινδύνου στην ιστορία της εμπορικής ναυτιλίας.
Χαμένοι και κερδισμένοι στη Διώρυγα
Η κρίση δεν άφησε ανεπηρέαστη την Αίγυπτο, καθώς η Διώρυγα του Σουέζ —που εισέφερε στο αιγυπτιακό κράτος πάνω από 9,4 δισ. δολάρια ετησίως— καταγράφει πτώση 55% στις διελεύσεις πλοίων το πρώτο εξάμηνο του 2025. Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι διελεύσεις containerships έχουν μειωθεί κατά 90%, των LNG carriers κατά 80%, και των LPG carriers κατά 72%.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη συνιστά ισχυρό πλήγμα στα δημόσια οικονομικά της Αιγύπτου και επιτείνει τις γεωπολιτικές εντάσεις, αφού το Κάιρο βλέπει έναν από τους σημαντικότερους μοχλούς επιρροής του να αποδυναμώνεται.
Ωστόσο, για τις μεγάλες ναυτιλιακές με ανθεκτικούς στόλους, προνοητική στρατηγική και συμβολαιοποιημένα έσοδα, η κρίση αποτελεί και ευκαιρία για ενίσχυση μεριδίων και επιρροής στην αγορά, ενώ επιταχύνει επενδύσεις σε τεχνολογίες ασφαλείας, ενίσχυση του cyberdefense και ιδιωτικές δυνάμεις περιφρούρησης.
Διεθνής κατακραυγή και κάλεσμα για δράση
Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα αντέδρασε με πρωτοφανή ενότητα. Οργανισμοί όπως το ICS, η BIMCO, η INTERCARGO και η INTERTANKO καταδίκασαν με κοινή δήλωση τις φονικές επιθέσεις των Χούθι, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες «ανάλγητες» και απαιτώντας άμεση δράση για την προστασία των ναυτικών και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Το πλήγμα στην ανθρώπινη ζωή ήταν βαρύ: 4 ναυτικοί νεκροί (τρεις Φιλιππινέζοι και ένας Ρώσος), 11 αγνοούμενοι, από τους οποίους οι 6 έχουν φέρεται να έχουν περισυλλεγεί από τους Χούθι, και συγκλονιστικές μαρτυρίες για την πεντάωρη επίθεση στο Eternity C, παρά τα επανειλημμένα σήματα Mayday.
Το νέο γεωστρατηγικό σκηνικό
Η Ερυθρά Θάλασσα εξελίσσεται σε κομβικό σημείο έντασης, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό για έλεγχο κρίσιμων θαλάσσιων διαδρόμων. Η παρουσία διεθνών ναυτικών δυνάμεων ενδέχεται να ενταθεί, ενώ η απουσία σαφούς στρατηγικής απάντησης μπορεί να επιτρέψει σε μη κρατικούς δρώντες να αναδιαμορφώσουν το status quo.
Η αναδιάταξη των δρομολογίων και η αναδιάρθρωση της ναυτιλίας φέρνει αλλαγές που δεν είναι προσωρινές. Εάν η αστάθεια στην περιοχή συνεχιστεί, η «μετατόπιση» του θαλάσσιου εμπορίου από την Ερυθρά Θάλασσα ενδέχεται να γίνει η νέα κανονικότητα, επηρεάζοντας τη γεωοικονομική ισορροπία ανάμεσα σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική.
