Η FOMC της Fed αποφάσισε για τέταρτη διαδοχική συνεδρίαση να διατηρήσει το βασικό επιτόκιο σταθερό στο εύρος 4,25%–4,50%, παρά τις αυξανόμενες ενδείξεις ότι η οικονομία των ΗΠΑ επιβραδύνει, ενώ από την συγκριτική ανάλυση των δύο τελευταίων δηλώσεων ο πληθωρισμός αποτελεί μεγαλύτερη ανησυχία από την αγορά εργασίας και την ανάπτυξη.
Πίσω από αυτή τη φαινομενικά ουδέτερη απόφαση, κρύβεται μια βαθιά στρατηγική επιλογή: η διαχείριση αντικρουόμενων κινδύνων — ενός πληθωρισμού που δεν υποχωρεί και μιας αγοράς εργασίας που αρχίζει να σταθεροποιείται, χωρίς να καταρρέει.
Οι αξιωματούχοι σημείωσαν επίσης ότι η αβεβαιότητα σχετικά με τις οικονομικές προοπτικές έχει μειωθεί, αλλά παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Παρ’ όλα αυτά, η κεντρική τράπεζα εξακολουθεί να προεξοφλεί δύο μειώσεις επιτοκίων εντός του έτους. Για το 2026 και το 2027, η Fed προβλέπει λιγότερες μειώσεις.
Παράλληλα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη του ΑΕΠ το 2025 (1,4% έναντι 1,7% τον Μάρτιο) και το 2026 (1,6% έναντι 1,8%), ενώ διατήρησε αμετάβλητη την εκτίμησή της για το 2027 στο 1,8%. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται υψηλότερο στο 4,5% τόσο για φέτος όσο και για το επόμενο έτος (έναντι 4,4% και 4,3% αντίστοιχα). Ο πληθωρισμός με βάση τον δείκτη PCE αναμένεται να φθάσει το 3% το 2025 (έναντι 2,7%), προτού υποχωρήσει στο 2,4% το 2026 (έναντι 2,2%) και στο 2,1% το 2027 (έναντι 2%).
Η ανάλυση των δηλώσεων της Fed
Η ρητορική της Fed ήταν αποκαλυπτική. Για πρώτη φορά εδώ και μήνες, η ανακοίνωση ανέφερε ρητά ότι:
«Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι κίνδυνοι για υψηλότερη ανεργία και υψηλότερο πληθωρισμό έχουν ενισχυθεί.»
Η διατύπωση αυτή σηματοδοτεί μετατόπιση. Η Fed δεν βλέπει πλέον απλώς «ελαφρώς αυξημένο πληθωρισμό» και «ανθεκτική αγορά εργασίας». Τώρα αναγνωρίζει ότι και οι δύο κίνδυνοι αυξάνονται — και αυτό τη φέρνει αντιμέτωπη με τον εφιάλτη κάθε κεντρικής τράπεζας: το στασιμοπληθωριστικό σενάριο, όπου η ανάπτυξη επιβραδύνεται χωρίς ο πληθωρισμός να υποχωρεί.
Η Fed δεσμεύεται μέσω της διπλής εντολής της να διατηρεί:
-
Μέγιστη απασχόληση
-
Πληθωρισμό κοντά στο 2%
Όταν όμως οι δύο στόχοι συγκρούονται, όπως σήμερα, κάθε παρέμβαση μπορεί να επιδεινώσει τον άλλο στόχο. Αυτό ακριβώς δικαιολογεί τη διατήρηση της νομισματικής πολιτικής σταθερής.
Οι προβλέψεις της Fed ενισχύουν τη στρατηγική της αναμονής
Κατά την παρουσίαση των επικαιροποιημένων μακροοικονομικών προβλέψεων (Ιούνιος 2025), η Fed ανακοίνωσε:
| Δείκτης | Προηγ. Πρόβλεψη | Τρέχουσα |
|---|---|---|
| Ρυθμός Ανάπτυξης (2025) | 1,7% | 1,4% |
| Πληθωρισμός PCE (2025) | 2,7% | 3,0% |
| Ποσοστό ανεργίας (2025) | 4,4% | 4,5% |
Πότε θα μπορούσε να ξεκινήσει μείωση επιτοκίων;
Η Fed δεν πρόκειται να προχωρήσει σε μείωση επιτοκίων προληπτικά. Θα χρειαστεί ένα από τα παρακάτω:
-
Σαφής αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, κάτω από 2,5% στον δείκτη PCE
-
Απότομη αύξηση της ανεργίας πάνω από 4,7%–4,8%, με ταυτόχρονη επιδείνωση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό
-
Διαταραχή στις πιστωτικές συνθήκες ή στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα
Σήμερα, καμία από τις παραπάνω προϋποθέσεις δεν πληρούται. Αντίθετα, η Fed διατηρεί την ποσοτική σύσφιξη και τη ρητορική της σταθερή.
Συμπέρασμα: η μείωση επιτοκίων απομακρύνεται χρονικά
Παρά τις αγορές που αναζητούν «σήματα περιστεριών», η Fed δεν επιβεβαιώνει τέτοια προσδοκία. Αντίθετα, επιλέγει επαγρύπνηση, ουδετερότητα και σταθερότητα, προετοιμάζοντας το έδαφος για προσαρμογή μόνο εφόσον τα δεδομένα το επιβάλλουν.
Η στάση της Fed αποτυπώνει το εξής μήνυμα:
«Δεν χαλαρώνουμε — όχι ακόμη.»
Το μονοπάτι για μείωση επιτοκίων είναι στενό, γεμάτο αβεβαιότητες και ριψοκίνδυνο. Μέχρι να αποσαφηνιστεί η μακροοικονομική κατεύθυνση, το βασικό σενάριο παραμένει αυτό της παράτασης σταθερότητας των επιτοκίων στο σημερινό επίπεδο για μεγαλύτερο διάστημα από ό,τι αρχικά αναμενόταν.
Βασικές Ομοιότητες
| Πτυχή | Ανακοίνωση 1 | Ανακοίνωση 2 |
|---|---|---|
| Απόφαση επιτοκίων | Διατήρηση στο 4,25%–4,50% | Διατήρηση στο 4,25%–4,50% |
| Περιγραφή αγοράς εργασίας | «Παραμένει ισχυρή» | «Παραμένει ισχυρή» |
| Πληθωρισμός | «Παραμένει ελαφρώς αυξημένος» | Ίδια διατύπωση |
| Επιβεβαίωση εντολής | Απασχόληση και πληθωρισμός στο 2% | Ίδια διατύπωση |
| Κατευθυντήριες γραμμές | Εξαρτάται από τα δεδομένα και τους κινδύνους | Ίδιες |
| Πολιτική ισολογισμού | Συνεχίζεται η μείωση κατεχόμενων τίτλων | Ίδια |
| Μοτίβο ψήφων | 12 ψήφοι υπέρ, ομόφωνη απόφαση | 12 ψήφοι υπέρ, συμμετοχή Neel Kashkari ως αναπληρωματικό μέλος |
Η Fed παραμένει ευέλικτη, προσανατολισμένη στα δεδομένα και δεσμευμένη στους στόχους της.
Βασικές Διαφορές
| Δείκτης | Πρώτη Ανακοίνωση | Δεύτερη Ανακοίνωση |
|---|---|---|
| Αβεβαιότητα για την προοπτική | «Η αβεβαιότητα έχει μειωθεί αλλά παραμένει αυξημένη» | «Η αβεβαιότητα έχει αυξηθεί περαιτέρω» |
| Εκτίμηση κινδύνων | «Προσοχή στους κινδύνους και από τις δύο πλευρές της εντολής» | «Οι κίνδυνοι για αυξημένη ανεργία και πληθωρισμό έχουν ενισχυθεί» |
| Εξέλιξη αγοράς εργασίας | «Η ανεργία παραμένει χαμηλή» | «Η ανεργία έχει σταθεροποιηθεί σε χαμηλό επίπεδο τους τελευταίους μήνες» |
Η δεύτερη ανακοίνωση αντικατοπτρίζει μια επιδείνωση του κλίματος, με αυξημένες αναφορές στην αβεβαιότητα και τους διπλούς κινδύνους για την οικονομία, υποδεικνύοντας αυξημένες ανησυχίες για ένα σενάριο στασιμοπληθωρισμού.
